1Ug gitigum niya ang napulo ug duha ka mga tinon-an, ug iyang gihatagan sila ug gahum ug pagbulot-an ibabaw sa tanang mga yawa, ug sa pag-ayo sa mga sakit.
1差遣十二使徒（太10:5-15；可6:7-13）
2Ug iyang gisugo sila sa pagwali sa gingharian sa Dios, ug sa pag-ayo sa mga masakiton.
2差遣他们去宣讲 神的国和医治病人，
3Ug siya miingon kanila: Dili kamo magdala bisan unsa alang sa inyong panaw, bisan sungkod, bisan balonan, bisan tinapay, bisan salapi; dili usab magbaton ug duha ka saput.
3对他们说：“不要带着什么上路，不要带手杖，不要带口袋，不要带食物，不要带银钱，也不要带两件衣服。
4Ug sa bisan unsang balay nga inyong pagasudlan, magpabilin kamo didto, ug gikan didto manlakaw.
4无论进哪一家，就住在那里，直到离开。
5Ug bisan kinsa nga dili modawat kaninyo, sa pagpahawa ninyo niadtong lungsora, paphaa ninyo ang abug sa inyong mga tiil, aron sa pagpamatuod batok kanila.
5凡不接待你们的，你们离开那城的时候，当把脚上的灰尘跺下去，作为反对他们的表示。”
6Ug nanggikan sila ug nangagi sa mga balangay nga nagawali sa Maayong Balita, ug nanagpanambal sa bisan diin dapit.
6于是他们就出去，走遍各乡，传讲福音，到处医治病人。
7Karon si Herodes nga tetrarca nakadungog sa tanan nga nabuhat; ug nalibug siya pag-ayo, tungod kay giingon sa uban, nga si Juan nabanhaw gikan sa mga minatay.
7希律的困惑（太14:1-2；可6:14-16）分封王希律听见所发生的一切事，犹豫不定，因为有人说：“约翰从死人中复活了。”
8Ug sa uban, nga si Elias mitungha; ug sa uban, nga usa sa mga karaan nga manalagna nabanhaw.
8又有人说：“以利亚显现了。”还有人说：“古时的一位先知复活了。”
9Ug si Herodes miingon: Si Juan gipunggotan ko sa ulo; apan, kinsa ba kini nga mahitungod kaniya akong hingdunggan kining mga butanga? Ug siya naninguha nga makakita kaniya.
9希律说：“约翰已经斩头了，但这是谁，我怎么会听到他这些事呢？”就设法要见他。
10Ug sa nahiuli ang mga apostoles, sila nagpahayag kaniya sa mga butang nga ilang nabuhat. Ug iyang gidala sila ug miadto sa hawa, ngadto sa lungsod nga ginganlan Betsaida.
10给五千人吃饱的神迹（太14:13-21；可6:30-44；约6:1-13）使徒们回来，把所作的事报告耶稣。他带着他们，悄悄地退往伯赛大城去。
11Apan ang mga panon sa katawohan, sa nakaalinggat niini, misunod kaniya; ug iyang gidawat sila, ug gisultihan sila mahitungod sa gingharian sa Dios, ug ang nagkinahanglan nga tambalan, iyang giayo.
11群众知道了，也跟了去。他接待他们，向他们讲论 神的国，医好需要医治的人。
12Ug misugod ang kahaponon; ug ang napulo ug duha miabut, ug miingon kaniya: Palakta ang panon sa katawohan aron sila makaadto sa mga balangay ug sa kaumahan nga naglibut, ug mamahulay sila ug mangitag mga kalan-on; kay ania kita dinhi sa dapit sa kamingawan.
12天将晚的时候，十二门徒来到他跟前，说：“请解散众人，好让他们往周围的田舍村庄，去找地方住，找东西吃，因为我们这里是旷野。”
13Apan siya miingon kanila: Hatagi ninyo sila ug pagkaon. Ug sila miingon: Ang ania kanato dili molabaw sa lima ka tinapay ug duha ka isda; gawas kong mangadto kami sa pagpalit ug makaon alang niining tanang katawohan.
13他说：“你们给他们吃吧！”他们说：“我们所有的，不过是五个饼两条鱼，除非去为这些人另买食物。”
14Kay sila may lima ka libo ka mga lalake. Ug miingon siya sa iyang mga tinon-an: Palingkora ninyo sila sa pinundok, tagkalim-an ang usa ka pundok.
14原来男人就约有五千。他对门徒说：“叫他们一组一组地坐下，每组约五十人。”
15Ug sila nagbuhat sa ingon, ug nagpalingkod kanilang tanan.
15门徒就照他的话，叫众人坐下。
16Ug siya mikuha sa lima ka tinapay ug duha ka isda, ug sa mihangad sa langit, siya nanalangin kanila, ug nagtipiktipik, ug naghatag sa mga tinon-an aron ibutang sa atubangan sa panon sa katawohan.
16耶稣拿起这五个饼，两条鱼，望着天，祝谢了，擘开递给门徒，摆在众人面前。
17Ug nangaon sila, ug nangabusog ang tanan; ug may natigum nga napulo ug duha ka bukag sa mga tinipik nga nahabilin kanila.
17他们都吃饱了，把剩下的零碎拾起来，装满了十二个篮子。
18Ug nahitabo nga sa nagaampo siya sa hilit, ang mga tinon-an didto uban kaniya; ug siya nangutana kanila nga nagaingon: Kinsa kono ako matud sa mga panon sa katawohan?
18彼得承认耶稣是基督（太16:13-19；可8:27-29）有一次耶稣独自祈祷的时候，只有门徒和他在一起。他问他们：“人说我是谁？”
19Ug sila, sa nagatubag, miingon: Si Juan nga Bautista; apan ang uban nagaingon, si Elias; ug ang uban nagaingon, nga usa sa mga karaang manalagna nabanhaw.
19他们回答：“有人说是施洗的约翰，有人说是以利亚，还有人说是古时的一位先知复活了。”
20Ug siya miingon kanila: Apan kamo, unsa man ang pulong ninyo kong kinsa ako? Ug sa mitubag si Pedro miingon: Ang Cristo sa Dios.
20他又问他们：“你们说我是谁？”彼得回答：“是 神的基督！”
21Apan siya nagtugon kanila, ug nagsugo kanila sa dili pagsugilon niini kang bisan kinsa nga tawo;
21耶稣预言受难及复活（太16:20-28；可8:30-9:1）耶稣郑重地嘱咐他们，不要把这事告诉人。
22Nga nagaingon: Ang Anak sa tawo kinahanglan magaantus sa daghang mga butang, ug igasalikway sa mga anciano ug sa mga pangulong sacerdote, ug sa mga escriba, ug pagapatyon, ug mabanhaw sa ikatolo ka adlaw.
22又说：“人子必须受许多苦，被长老、祭司长，和经学家弃绝、杀害，第三日复活。”
23Ug miingon siya sa tanan: Kong kinsa ang buot magsunod kanako, mag-dumili siya sa iyang kaugalingon, ug magpas-an sa iyang cruz sa matag-adlaw, ug sumunod kanako.
23耶稣又对众人说：“如果有人愿意跟从我，就当舍己，天天背起他的十字架来跟从我。
24Kay bisan kinsa nga buot magluwas sa iyang kinabuhi, kini mawala kaniya; apan bisan kinsa nga mawad-an sa iyang kinabuhi tungod kanako, kini maluwas niya.
24凡是想救自己生命的，必丧掉生命；但为我牺牲自己生命的，必救了生命。
25Kay unsay kapuslanan sa usa ka tawo kong maangkon niya ang tibook nga kalibutan, ug mawala kun mapilde kaniya ang iyang kaugalingon?
25人若赚得全世界，却丧失自己，或赔上自己，有什么好处呢？
26Kay bisan kinsa nga maulaw tungod kanako ug sa akong mga pulong igakaulaw siya sa Anak sa tawo kong kini moabut sa iyang himaya ug sa himaya sa Amahan, ug sa mga balaang manolonda.
26凡是把我和我的道当作可耻的，人子在他与父并圣天使的荣耀里降临的时候，也必把他当作可耻的。
27Apan ako nagaingon kaninyo sa pagkamatuod gayud, nga adunay uban sa mga nagatindog dinhi nga dili makatilaw sa kamatayon hangtud nga makita nila ang gingharian sa Dios.
27我实在告诉你们，站在这里的，有人在没有尝过死味以前必定要看见 神的国。”
28Ug nahitabo sa mga walo ka adlaw sa human kining mga pagsaysay, nga iyang gidala si Pedro ug si Juan ug si Jacobo, ug mitungas sa bukid sa pag-ampo.
28在山上改变形象（太17:1-13；可9:2-8）说了这些话以后约有八天，耶稣带着彼得、约翰和雅各，上山去祷告。
29Ug sa nagaampo siya, ang dagway sa iyang nawong nabalhin, ug ang iyang bisti miputi ug misilaw.
29正祷告的时候，他的面貌就改变了，衣服洁白发光。
30Ug ania karon, may duha ka tawo nakigsulti kaniya nga mao si Moises ug si Elias;
30忽然有两个人和他谈话，就是摩西和以利亚。
31Nga nanungha nga may himaya, ug nanagsulti mahitungod sa iyang kamatayon nga haduol nang pagatumanon niya sa Jerusalem.
31他们在荣光里显现，谈论他去世的事，就是他在耶路撒冷将要完成的。
32Karon si Pedro ug ang mga kauban niya hilabihan nga nakakatulog; apan sa ilang paghimata nakita nila ang iyang himaya, ug ang duha ka tawo nga nagtindog uban kaniya.
32彼得和同伴都在打盹。醒过来之后，就看见他的荣光，并与他站在一起的那两个人。
33Ug nahitabo, nga sa ilang pagbulag kaniya si Pedro miingon kang Jesus: Magtutudlo, maayo nga pabilin kita dinhi; ug magbuhat kita ug tolo ka payag; usa alang kanimo, usa alang kang Moises, ug usa alang kang Elias; sa wala siya magpanghibalo sa iyang gisulti.
33二人正要离开他的时候，彼得对耶稣说：“主啊，我们在这里真好！我们可以搭三个帐棚，一个为你，一个为摩西，一个为以利亚。”他根本不知道自己在说什么。
34Ug samtang nagasulti siya niining mga butanga, may miabut usa ka panganod, nga naglandong kanila; ug sila nahadlok sa diha nga nahisulod sila sa panganod.
34他说这话的时候，有一片云彩笼罩他们，他们入了云彩，门徒就害怕起来。
35Ug usa ka tingog migula gikan sa panganod nga nagaingon: Kini mao ang akong Anak, akong pinili; kaniya magpatalinghug kamo.
35有声音从云彩里出来，说：“这是我的儿子，我所拣选的（“这是我的儿子，我所拣选的”有些抄本作“这是我的爱子”），你们要听从他！”
36Ug sa miabut ang tingog, si Jesus hingkaplagan nga nag-inusara. Ug nangahilum sila, ug wala magsugilon kang bisan kinsa niadtong mga adlawa sa bisan unsang butang nga ilang hikit-an.
36声音过了，只见耶稣独自在那里。在那些日子，门徒保持缄默，不把所看见的告诉任何人。
37Ug nahitabo sa sunod nga adlaw, sa paglugsong nila gikan sa bukid, misugat kaniya ang usa ka dakung panon sa katawohan.
37治好癫痫病的小孩（太17:14-18；可9:14-27）第二天，他们下了山，有一大群人迎面而来。
38Ug ania karon, usa ka tawo gikan sa panon sa katawohan, misinggit nga nagaingon: Magtutudlo, ako nagapakilooy kanimo nga imong tan-awon ang akong anak nga lalake, kay siya mao ra ang akong bugtong anak;
38在人群中有一个人喊叫说：“老师，求你怜悯我的儿子，因为他是我的独生子。
39Ug ania karon, usa ka espiritu nag-kupot kaniya, ug siya sa kalit mosinggit; ug kini nagapakurog kaniya hangtud nga mobula ang iyang baba, ug halus dili kini mobiya kaniya nga nagasamadsamad kaniya sa hilabihan.
39你看，污灵一抓住他，他就忽然喊叫，并且抽疯，口吐白沫；污灵又折磨糟践他，不肯放过他。
40Ug nagpakilooy ako sa imong mga tinon-an sa paghingilin niini, ug sila wala makahimo.
40我求过你的门徒，把他赶出去，他们却办不到。”
41Ug si Jesus mitubag ug miingon: Ay, kaliwatan nga walay pagtoo ug sukihan, hangtud anus-a ako magapuyo uban kaninyo ug mag-antus kaninyo? Dad-a nganhi ang imong anak.
41耶稣说：“唉！这不信又乖谬的世代啊！我跟你们在一起，忍受你们，要到几时呢？把你儿子带到这里来吧！”
42Ug sa diha nga nagakaduol na siya, ang yawa nagpahapla kaniya sa yuta, ug gipakurog siya sa hilabihan. Apan si Jesus nagbadlong sa espiritu nga mahugaw, ug giayo niya ang ulitawo, ug siya giuli niya sa iyang amahan.
42那孩子正走过来的时候，污鬼把他摔倒，使他重重地抽疯。耶稣斥责那污灵，把孩子医好，交给他父亲。
43Ug silang tanan nahitingala sa pagkahalangdon sa Dios. Apan samtang ang tanan nahibulong sa tanang mga butang nga gibuhat ni Jesus, siya miingon sa iyang mga tinon-an:
43众人都惊奇 神的大能。众人还在希奇耶稣所作的这一切时，他对门徒说：
44Ipatidlum kining mga pulonga sa inyong mga igdulongog; kay ang Anak sa tawo igatugyan sa mga kamot sa mga tawo.
44第二次预言受难及复活（太17:22-23；可9:30-32）“你们要把这些话存在心里：人子将要被交在人的手里。”
45Apan sila wala makasabut niining pulonga, ug kini natago gikan kanila, aron dili nila hisabtan; ug sila nahadlok sa pagpangutana kaniya mahatungod nining pulonga.
45门徒不明白这话，因为这话的意思是隐藏的，不让他们明白，他们也不敢问。
46Ug may miabut nga usa ka paglalisay sa taliwala nila, kong kinsa kanila ang labing daku.
46门徒争论谁最大（太18:1-5；可9:33-40）后来，门徒起了意见，争论谁是最大的。
47Apan sa nakita ni Jesus ang hunahuna sa ilang kasingkasing, mikuha siya sa usa ka bata nga diyutay, ug gibutang siya sa iyang kiliran.
47耶稣看出他们的心意，就领了一个小孩子来，叫他站在自己旁边，
48Ug miingon kanila: Bisan kinsa nga magadawat niining diyutayng bata sa akong ngalan, magadawat kanako; ug bisan kinsa nga magadawat kanako, magadawat sa nagsugo kanako. Kay ang labing diyutay sa taliwala ninyong tanan, mao ang mahimong daku.
48对他们说：“凡因我的名接待这小孩子的，就是接待我；凡接待我的，就是接待那差我来的。谁是你们中间最小的，那人就是最大的。”
49Ug si Juan mitubag ug mingon: Magtutudlo, among hingkit-an ang usa nga nagahingilin sa mga yawa sa imong ngalan, ug siya among gidid-an kay siya wala magsunod uban kanamo.
49约翰说：“主，我们看见有一个人奉你的名赶鬼，就禁止他，因为他不和我们一起跟从你。”
50Apan si Jesus miingon kaniya: Ayaw pagdid-i siya; kay ang dili batok kaninyo, dapig siya kaninyo.
50耶稣说：“不要禁止他，因为不反对你们的，就是赞成你们的。”
51Ug nahitabo nga sa haduol na moabut ang mga adlaw nga siya pagabayawon, sa malig-on nga nawong mipadulong siya sa Jerusalem.
51撒玛利亚人不接待主耶稣被接上升的日子快到了，他就决意向耶路撒冷去，
52Ug nagpadalag mga sulogoon una kaniya, ug sila miadto, ug misulod sa usa ka balangay sa mga Samariahanon, sa pagpangandam alang kaniya.
52并且差遣使者走在前头；他们去了，进入撒玛利亚的一个村庄，要为他预备。
53Ug sila wala modawat kaniya, tungod kay ang iyang nawong nagapakita nga nagapadulong siya sa Jerusalem.
53那里的人不接待他，因为他面向着耶路撒冷走。
54Ug sa pagkakita niini sa iyang mga tinon-an nga si Jacobo ug si Juan, sila miingon: Ginoo, buot ba ikaw nga magsugo kami nga manaug ang kalayo gikan sa langit ug magsunog kanila, ingon sa gibuhat usab ni Elias?
54他的门徒雅各、约翰看见了，就说：“主啊，你要我们吩咐火从天降下来，烧灭他们吗？”
55Apan milingi si Jesus, ug nagbadlong kanila, ug miingon: Wala kamo manghibalo kong unsang espirituha ang anaa kaninyo.
55耶稣就转过身来，责备他们，
56Kay ang Anak sa tawo wala moanhi sa paglaglag sa mga kinabuhi sa mga tawo, kondili sa pagluwas kanila. Ug nangadto sila sa laing balangay.
56然后他们就往别的村庄去了。
57Ug nahitabo nga sa nagpanlakaw sila sa dalan, may usa ka tawo miingon kaniya: Ginoo, monunot ako kanimo bisan asa ikaw moadto.
57要求跟从耶稣（太8:19-22）他们走路的时候，有一个人对他说：“你无论往哪里去，我都要跟从你！”
58Ug si Jesus miingon kaniya: Ang mga milo adunay mga lungib, ug ang mga langgam sa langit adunay mga salag; apan ang Anak sa tawo walay dapit kapaurarayan sa iyang ulo.
58耶稣说：“狐狸有洞，天空的飞鸟有窝，人子却没有栖身的地方。”
59Ug siya miingon sa usa Numunot ikaw kanako. Apan siya miingon: Ginoo, tugoti una ako sa pag-adto ug paglubong sa akong amahan.
59他对另一个人说：“你跟从我吧！”那人说：“主啊，请准我先回去安葬我的父亲吧。”
60Apan si Jesus miingon kaniya: Pasagdi ang mga patay nga maglubong sa ilang kaugalingong mga minatay; apan lumakaw ka ug magmantala sa gingharian sa Dios.
60耶稣说：“让死人去埋葬他们的死人，你应该去传扬 神的国。”
61Ug may usa usab nga miingon kaniya: Ako mosunod kanimo, Ginoo; apan tugoti una ako sa pagpanamilit kanila nga atua sa akong balay.
61又有一个人说：“主，我要跟从你，但容我先回去，向家人道别。”
62Apan si Jesus miingon kaniya: Walay tawo nga, sa makakupot sa iyang kamot sa daro, ug sa magalingi, takus sa gingharian sa Dios.
62耶稣说：“手扶着犁向后看的，不适合进 神的国。”