1Ug may mga tawo nga nanagpanlugsong gikan sa Judea, ug nanagpanudlo sa mga igsoon nga nagaingon: Gawas kong kamo managpacircuncidar subay sa batasan ni Moises, dili kamo maluwas.
1And certain having come down from Judea, were teaching the brethren — `If ye be not circumcised after the custom of Moses, ye are not able to be saved;`
2Ug diha nga si Pablo ug si Bernabe may usa ka pagtinubagay ug panaglantugi nga dili diyutay uban kanila, ang kaigsoonan nagtudlo kang Pablo ug kang Bernabe ug uban pa kanila nga manungas sila sa Jerusalem ngadto sa mga apostoles ug sa mga anciano mahatungod niini nga gikalantugian.
2there having been, therefore, not a little dissension and disputation to Paul and Barnabas with them, they arranged for Paul and Barnabas, and certain others of them, to go up unto the apostles and elders to Jerusalem about this question,
3Busa, sa gihatud sila sa iglesia, sa ilang paggikan, gilatas nila ang Fenicia ug ang Samaria, nga nanugilon sa pagkakabig sa mga Gentil, ug nakahatag sila ug dakung kalipay sa tanang mga igsoon.
3they indeed, then, having been sent forward by the assembly, were passing through Phenice and Samaria, declaring the conversion of the nations, and they were causing great joy to all the brethren.
4Ug sa pag-abut nila sa Jerusalem, gipanagdawat sila sa iglesia, ug sa mga apostoles, ug sa mga anciano; ug gisugilon nila ang daghang mga butang nga gibuhat sa Dios uban kanila.
4And having come to Jerusalem, they were received by the assembly, and the apostles, and the elders, they declared also as many things as God did with them;
5Apan dihay uban nga sa pundok sa mga Fariseo, nga mingtoo, mitindog nga nanag-ingon: Kinahanglan nga pagcircuncidahan sila, ug sugoon nga managtuman sa Kasugoan ni Moises.
5and there rose up certain of those of the sect of the Pharisees who believed, saying — `It behoveth to circumcise them, to command them also to keep the law of Moses.`
6Ug nanagtigum ang mga apostoles ug ang mga anciano sa pagsusi niining butanga.
6And there were gathered together the apostles and the elders, to see about this matter,
7Ug sa natapus ang dakung lantugi, mitindog si Pedro ug misulti kanila: Mga igsoon, nanghibalo kamo, dugay na karon nga kanato gipili ako sa Dios niadtong mga adlawa, aron nga sa akong baba pagapatalinghugan sa mga Gentil ang pulong sa Maayong Balita, ug pagatohoan.
7and there having been much disputing, Peter having risen up said unto them, `Men, brethren, ye know that from former days, God among us did make choice, through my mouth, for the nations to hear the word of the good news, and to believe;
8Ug ang Dios nga nakaila sa mga kasingkasing naghatag kanila ug pagpamatuod, nga nagahatag usab kanila sa Espiritu Santo, sama sa iyang gihimo kanato.
8and the heart-knowing God did bare them testimony, having given to them the Holy Spirit, even as also to us,
9Ug siya walay pinalabi kanato ug kanila, gihinloan niya ang ilang mga kasingkasing pinaagi sa pagtoo.
9and did put no difference also between us and them, by the faith having purified their hearts;
10Busa karon, nganong ginatintal ninyo ang Dios, nga gisangunan ninyo ug yugo ang liog sa mga tinon-an, nga bisan ang atong mga ginikanan, bisan kita dili makahimo sa pagdala?
10now, therefore, why do ye tempt God, to put a yoke upon the neck of the disciples, which neither our fathers nor we were able to bear?
11Apan ginatohoan nato nga pinaagi sa gracia sa atong Ginoong Jesucristo maluwas kita, ingon usab sila sa mao nga paagi.
11but, through the grace of the Lord Jesus Christ, we believe to be saved, even as also they.`
12Ug nangahilum ang tibook nga katilingban, ug nagapatalinghug kang Bernabe ug kang Pablo, nga nagasugilon sa dagkung mga ilhanan, ug mga katingalahan nga gibuhat sa Dios pinaagi kanila sa taliwala sa mga Gentil.
12And all the multitude did keep silence, and were hearkening to Barnabas and Paul, declaring as many signs and wonders as God did among the nations through them;
13Ug sa tapus sila mangahilum, mitubag si Jacobo, nga nagaingon: Mga igsoon, patalinghugi ninyo ako.
13and after they are silent, James answered, saying, `Men, brethren, hearken to me;
14Nagsugilon si Simon sa paagi nga ang Dios miduaw pag-una sa mga Gentil, aron pagakuhaon gikan kanila ang usa ka katawohan alang sa iyang ngalan.
14Simeon did declare how at first God did look after to take out of the nations a people for His name,
15Ug niini nahiuyon ang mga pulong sa mga manalagna, sumala sa nahisulat.
15and to this agree the words of the prophets, as it hath been written:
16Sa human niini magabalik ako, ug pagatukoron ko pag-usab ang tabernaculo ni David, nga napukan; ug pagatukoron ko pag-usab ang iyang nangatumpag, ug pagapatindugon ko kini.
16After these things I will turn back, and I will build again the tabernacle of David, that is fallen down, and its ruins I will build again, and will set it upright —
17Aron nga ang nahabilin nga mga tawo, managpangita sa Ginoo, ug ang tanang mga Gentil nga sa ibabaw nila gitawag ang akong ngalan,
17that the residue of men may seek after the Lord, and all the nations, upon whom My name hath been called, saith the Lord, who is doing all these things.
18Nagaingon ang Ginoo nga nagbuhat niining mga butanga: Sukad pa sa kanhi nga mga katuigan hingbaloan na sa Dios ang tanan niya nga mga buhat.
18`Known from the ages to God are all His works;
19Tungod niini ang akong hukom mao, nga dili ta pagsamokon sila nga gikan sa taliwala sa mga Gentil namalik sa Dios;
19wherefore I judge: not to trouble those who from the nations do turn back to God,
20Kondili nga pagasulatan ta sila, nga maglikay sila gikan sa mga kahugaw sa mga larawan, ug gikan sa pagpakighilawas, ug gikan sa mga linuok, ug gikan sa dugo.
20but to write to them to abstain from the pollutions of the idols, and the whoredom, and the strangled thing; and the blood;
21Kay si Moises, sukad pa sa mga kaliwatan sa daang mga katuigan may nanagmantala kaniya niini sa tagsatagsa ka lungsod, ingon nga gibasa sa mga sinagoga sa tanang mga adlaw nga igpapahulay.
21for Moses from former generations in every city hath those preaching him — in the synagogues every sabbath being read.`
22Unya gipakaayo sa mga apostoles ug sa mga anciano uban ang tibook nga iglesia, nga magpili sila ug mga tawo gikan sa ilang pundok; ug pagapaadtoon nila sa Antioquia, uban kang Pablo ug kang Bernabe, si Judas nga ginganlan si Barsabas, ug si Silas, mga tawong halangdon sa mga igsoon;
22Then it seemed good to the apostles and the elders, with the whole assembly, chosen men out of themselves to send to Antioch with Paul and Barnabas — Judas surnamed Barsabas, and Silas, leading men among the brethren —
23Ug sila nagsulat sa ingon pinaagi kanila: Ang mga apostoles ug ang mga anciano, ug ang mga igsoon, alang sa mga igsoon nga sa mga Gentil sa Antioquia, ug sa Siria, ug sa Cilicia: Ang among pangumosta.
23having written through their hand thus: `The apostles, and the elders, and the brethren, to those in Antioch, and Syria, and Cilicia, brethren, who [are] of the nations, greeting;
24Tungod kay among hidunggan nga ang uban nga migikan dinhi kanamo nagsamok kaninyo sa mga pulong, sa pagpalibug sa inyong mga kalag, nga kanila wala kami magsugo,
24seeing we have heard that certain having gone forth from us did trouble you with words, subverting your souls, saying to be circumcised and to keep the law, to whom we did give no charge,
25Gipakaayo namo, nga nanaghiusa, ang pagpili niining mga tawo, ug paanhaon kaninyo kinuyogan sa atong mga hinigugma nga si Bernabe ug si Pablo,
25it seemed good to us, having come together with one accord, chosen men to send unto you, with our beloved Barnabas and Paul —
26Mga tawo, nga nagtugyan sa ilang kinabuhi tungod sa ngalan sa atong Ginoong Jesucristo.
26men who have given up their lives for the name of our Lord Jesus Christ —
27Busa, ginasugo namo si Judas ug si Silas, nga magaasoy kaninyo sa pulong sa mao nga mga butang pinaagi sa pulong sa baba:
27we have sent, therefore, Judas and Silas, and they by word are telling the same things.
28Kay nahimut-an sa Espiritu Santo ug kanamo nga dili kamo pagdat-ugan sa labi pang dakung lulan kay niining mga butang kinahanglan,
28`For it seemed good to the Holy Spirit, and to us, no more burden to lay upon you, except these necessary things:
29Nga maglikay kamo gikan sa mga butang nga hinalad sa mga larawan, ug gikan sa dugo, ug gikan sa mga linuok ug gikan sa pagpakighilawas; nga kong kini pagamatngonan ninyo, makaayo kaninyo.
29to abstain from things offered to idols, and blood, and a strangled thing, and whoredom; from which keeping yourselves, ye shall do well; be strong!`
30Busa, sa gipalakaw na sila, miabut sa Antioquia; ug sa nagtigum ang panon sa katawohan, gihatag nila ang sulat.
30They then, indeed, having been let go, went to Antioch, and having brought the multitude together, did deliver the epistle,
31Ug sa nakabasa sila niini nangalipay sila sa tambag.
31and they having read, did rejoice for the consolation;
32Ug si Judas ug si Silas, nga mga manalagna usab, nanagtambag sa mga igsoon sa daghang mga pulong, ug nanagpalig-on kanila.
32Judas also and Silas, being themselves also prophets, through much discourse did exhort the brethren, and confirm,
33Ug sa nakapabilin sila didto sa may pila ka panahon, gipapauli sila uban ang pakigdait gikan sa mga igsoon, ngadto niadtong mga nagsugo kanila.
33and having passed some time, they were let go with peace from the brethren unto the apostles;
34Apan nakapahimuot kang Silas ang pagpabilin didto.
34and it seemed good to Silas to remain there still.
35Apan si Pablo ug si Bernabe nagpabilin sa Antioquia, nga nagapanudlo ug nagamantala sa pulong sa Ginoo, tinabangan sa uban nga daghanan usab.
35And Paul and Barnabas continued in Antioch, teaching and proclaiming good news — with many others also — the word of the Lord;
36Ug sa miagi ang pila ka adlaw, nag-ingon si Pablo kang Bernabe: Balikon ug duawon ta karon ang mga igsoon sa tanan nga mga ciudad, nga atong gibalitaan sa pulong sa Ginoo, kong naunsa sila.
36and after certain days, Paul said unto Barnabas, `Having turned back again, we may look after our brethren, in every city in which we have preached the word of the Lord — how they are.`
37Ug gihunahuna ni Bernabe nga paubanon usab nila si Juan, nga may bansagon nga Marcos.
37And Barnabas counseled to take with [them] John called Mark,
38Apan gihunahuna ni Pablo, nga dili maayo ang pagdala uban kanila niadtong mibulag kanila sa Pamfilia, ug wala mouban kanila sa bulohaton.
38and Paul was not thinking it good to take him with them who withdrew from them from Pamphylia, and did not go with them to the work;
39Unya sila may usa ka dakung paglinalisay, sa pagkaagi nga mibulag ang usa gikan sa usa; ug si Marcos giubanan ni Bernabe, ug milayag padulong sa Cipro.
39there came, therefore, a sharp contention, so that they were parted from one another, and Barnabas having taken Mark, did sail to Cyprus,
40Apan gipili ni Pablo si Silas, ug milakaw, nga gitugyan siya sa mga igsoon sa gracia sa Dios.
40and Paul having chosen Silas, went forth, having been given up to the grace of God by the brethren;
41Ug gihapit niya ang Siria ug ang Cilicia aron sa pagpalig-on sa mga iglesia.
41and he went through Syria and Cilicia, confirming the assemblies.