1Unya si Jesus, unom kaadlaw sa wala pa ang pasko, miabut sa Betania, diin si Lazaro, nga gibanhaw ni Jesus sa mga minatay.
1Jesus, therefore, six days before the passover, came to Bethany, where was Lazarus, who had died, whom he raised out of the dead;
2Sa ingon niana gihatagan siya nila ug usa ka panihapon didto, ug si Marta ang nagasilbe; ug si Lazaro maoy usa sa mga nagalingkod sa lamesa uban kaniya.
2they made, therefore, to him a supper there, and Martha was ministering, and Lazarus was one of those reclining together (at meat) with him;
3Unya si Maria mikuha ug usa ka libra nga pahumot nga lunsay nardo, nga daku ug bili, ug gidihog niya ang mga tiil ni Jesus ug gipahiran niya sa iyang mga buhok; ug ang balay napuno sa kahumot sa unguento.
3Mary, therefore, having taken a pound of ointment of spikenard, of great price, anointed the feet of Jesus and did wipe with her hair his feet, and the house was filled from the fragrance of the ointment.
4Apan si Judas Iscariote, anak ni Simon usa sa iyang mga tinon-an, nga sa mabudhion magtugyan kaniya, miingon:
4Therefore saith one of his disciples — Judas Iscariot, of Simon, who is about to deliver him up —
5Nganong wala ibaligya kini nga pahumot sa usa ka gatus ug kaluhaan ka pesos, ug ihatag sa mga hangul?
5`Wherefore was not this ointment sold for three hundred denaries, and given to the poor?`
6Apan siya nag-ingon niini, dili kay may kaawa siya sa mga hangul, kondili kay kawatan siya, ug sanglit didto kaniya ang puntil, siya nagakuha sa gisulod niini.
6and he said this, not because he was caring for the poor, but because he was a thief, and had the bag, and what things were put in he was carrying.
7Busa si Jesus miingon: Pasagdi ninyo siya; gitagana niya kini sa adlaw sa paglubong kanako.
7Jesus, therefore, said, `Suffer her; for the day of my embalming she hath kept it,
8Kay ang mga hangul anaa sa kanunay uban kaninyo, apan ako dili uban kaninyo sa kanunay.
8for the poor ye have always with yourselves, and me ye have not always.`
9Ug nanghibalo ang katawohan sa mga Judio nga si Jesus atua didto; ug nangabut sila, dili lamang tungod kang Jesus kondili usab sa pagtan-aw kang Lazaro nga gibanhaw niya sa mga minatay.
9A great multitude, therefore, of the Jews knew that he is there, and they came, not because of Jesus only, but that Lazarus also they may see, whom he raised out of the dead;
10Apan ang mga pangulong sacerdote nanagsabut sa pagpatay kang Lazaro;
10and the chief priests took counsel, that also Lazarus they may kill,
11Kay tungod kaniya daghanan sa mga Judio, ang mingbulag ug mingtoo kang Jesus.
11because on account of him many of the Jews were going away, and were believing in Jesus.
12Sa sunod nga adlaw usa ka daku nga pundok sa katawohan nga ming-abut sa pagpamiesta, sa pagkadungog nila nga si Jesus mianhi sa Jerusalem,
12On the morrow, a great multitude that came to the feast, having heard that Jesus doth come to Jerusalem,
13Nanagkuha sila sa mga palwa, ug nanggula sa pagdawat kaniya, ug nanagsinggit sila: Hosanna! Dalayegon ang hari sa Israel, nga ming-anhi sa ngalan sa Ginoo!
13took the branches of the palms, and went forth to meet him, and were crying, `Hosanna, blessed [is] he who is coming in the name of the Lord — the king of Israel;`
14Ug sa hingkit-an ni Jesus ang usa ka nati nga asno, mikabayo siya, ingon sa nahasulat:
14and Jesus having found a young ass did sit upon it, according as it is written,
15Dili ikaw mahadlok, anak nga babaye ni Sion; ania karon, ang imong hari mianhi nga nagakabayo sa usa ka nating asno.
15`Fear not, daughter of Sion, lo, thy king doth come, sitting on an ass` colt.`
16Ug ang iyang mga tinon-an wala makasabut niining mga butanga sa sinugdan; apan, sa diha nga gihimaya si Jesus, nan nahinumduman nila, nga kining mga butanga nahasulat mahitungod kaniya, ug gibuhat nila kaniya kining mga butanga.
16And these things his disciples did not know at the first, but when Jesus was glorified, then they remembered that these things were having been written about him, and these things they did to him.
17Unya ang panon sa katawohan, nga didto uban kaniya sa pagtawag niya kang Lazaro gikan sa lubnganan, ug iyang gibanhaw gikan sa mga minatay, mihatag sa pagpamatuod.
17The multitude, therefore, who are with him, were testifying that he called Lazarus out of the tomb, and did raise him out of the dead;
18Ug tungod niini usab nanggula ang panon sa katawohan ug mingsugat kaniya, kay nakadungog sila nga gibuhat niya kini nga ilhanan.
18because of this also did the multitude meet him, because they heard of his having done this sign,
19Ug ang mga Fariseo nanagsinultihay sa ilang kaugalingon: Tan-awa ninyo nga kamo walay nahimo. Ania karon, ang tibook kalibutan nanagsunod kaniya.
19the Pharisees, therefore, said among themselves, `Ye see that ye do not gain anything, lo, the world did go after him.`
20Ug may pila ka mga Greciahanon uban niadtong sa mga mingtungas sa pagsimba sa fiesta,
20And there were certain Greeks out of those coming up that they may worship in the feast,
21Nga nanagpanuol kang Felipe sa Betsaida, sa Galilea, ug nanagpangamuyo kaniya, nga nanag-ingon: Ginoo, kami buot unta makigkita kang Jesus.
21these then came near to Philip, who [is] from Bethsaida of Galilee, and were asking him, saying, `Sir, we wish to see Jesus;`
22Si Felipe miadto ug misulti kang Andres; ug si Andres miadto ug si Felipe, ug mingsulti sila kang Jesus.
22Philip cometh and telleth Andrew, and again Andrew and Philip tell Jesus.
23Ug si Jesus mitubag kanila, nga miingon: Miabut ang takna nga ang Anak sa tawo pagahimayaon.
23And Jesus responded to them, saying, `The hour hath come that the Son of Man may be glorified;
24Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, nagaingon ako kaninyo, gawas kong ang usa ka lugas sa trigo mahulog sa yuta, ug mamatay, magausara lamang; apan kong mamatay kini, magabunga ug daghan.
24verily, verily, I say to you, if the grain of the wheat, having fallen to the earth, may not die, itself remaineth alone; and if it may die, it doth bear much fruit;
25Ang nahagugma sa iyang kinabuhi mawala kini kaniya; apan ang nagadumot sa iyang kinabuhi dinhi mining kalibutana, gitagana niya kini alang sa kinabuhi nga walay katapusan.
25he who is loving his life shall lose it, and he who is hating his life in this world — to life age-during shall keep it;
26Kong kinsay moalagad kanako, monunot siya kanako; ug kong hain ako, atua usab ang akong alagad; ug kong kinsay moalagad kanako, siya pagapasisdunggan sa Amahan.
26if any one may minister to me, let him follow me, and where I am, there also my ministrant shall be; and if any one may minister to me — honour him will the Father.
27Karon nasamuk ang akong kalag; ug unsay igaingon ko? Amahan, luwasa ako niining taknaa. Apan tungod niini mianhi ako niining taknaa.
27`Now hath my soul been troubled, and what? shall I say — Father, save me from this hour? — but because of this I came to this hour;
28Amahan, himayaa ang imong ngalan. Unya miabut gikan sa langit ang usa ka tingog: Gihimaya ko na, ug pagahimayaon ko kini pag-usab.
28Father, glorify Thy name.` There came, therefore, a voice out of the heaven, `I both glorified, and again I will glorify [it];`
29Busa, ang panon sa katawohan nga atua didto, nga nagpakadungog niini, nanag-ingon nga midalogdog: ang uban nanag-ingon: Usa ka manolonda nagsulti kaniya.
29the multitude, therefore, having stood and heard, were saying that there hath been thunder; others said, `A messenger hath spoken to him.`
30Si Jesus mitubag ug miingon: Dili tungod kanako miabut kini nga tingog, kondili tungod kaninyo.
30Jesus answered and said, `Not because of me hath this voice come, but because of you;
31Karon kini nga kalibutan pagahukman; karon ang punoan niini nga kalibutan pagahinginlan.
31now is a judgment of this world, now shall the ruler of this world be cast forth;
32Ug ako, kong ako pagapatindugon gikan sa yuta, kabigon ko ang tanan nganhi kanako gayud.
32and I, if I may be lifted up from the earth, will draw all men unto myself.`
33Apan kini giingon niya sa pagpasabut sa kamatayon nga iyang pagakamatyan.
33And this he said signifying by what death he was about to die;
34Unya nanubag kaniya ang panon sa katawohan: Hingdunggan namo gikan sa Kasugoan, nga ang Cristo magapadayon sa gihapon. Busa, ngano nga moingon ka, nga kinahanglan pagapatindugon ang Anak sa tawo? Kinsa ba kining Anak sa tawo?
34the multitude answered him, `We heard out of the law that the Christ doth remain — to the age; and how dost thou say, That it behoveth the Son of Man to be lifted up? who is this — the Son of Man?`
35Unya si Jesus miingon kanila: Sa usa ka diriyut pa nga panahon, ang kahayag anaa uban kaninyo; panlakaw kamo nga sa may kahayag pa kamo, aron dili kamo hikalitan sa kangitngit; kay ang nagalakaw sa kangitngit, wala manghibalo kong asa siya paingon.
35Jesus, therefore, said to them, `Yet a little time is the light with you; walk while ye have the light, that darkness may not overtake you; and he who is walking in the darkness hath not known where he goeth;
36Sa may kahayag pa kamo, tumoo kamo sa kahayag, aron kamo mahimong mga anak sa kahayag. Kining mga butanga gipamulong ni Jesus ug milakaw ug mitago siya gikan kanila.
36while ye have the light, believe in the light, that sons of light ye may become.` These things spake Jesus, and having gone away, he was hid from them,
37Ug bisan nagbuhat siya sa ingon nga mga kahibulongan sa ilang atubangan, apan sila wala motoo kaniya;
37yet he having done so many signs before them, they were not believing in him,
38Aron matuman ang pulong, nga giingon ni Isaias nga manalagna: Ginoo, kinsa ang mitoo, sa among ginataho, ug kang kinsa gipahayag ang bukton sa Ginoo?
38that the word of Isaiah the prophet might be fulfilled, which he said, `Lord, who gave credence to our report? and the arm of the Lord — to whom was it revealed?`
39Tungod niini wala sila makagtoo, kay si Isaias miingon usab:
39Because of this they were not able to believe, that again Isaiah said,
40Gibutaan niya ang ilang mga mata, ug gipatig-a niya ang ilang kasingkasing; aron sila dili makakita uban sa ilang mga mata, ug dili makasabut uban sa ilang kasingkasing, ug dili usab mangakabig, ug dili ako makaayo kanila.
40`He hath blinded their eyes, and hardened their heart, that they might not see with the eyes, and understand with the heart, and turn back, and I might heal them;`
41Kining mga butanga giingon ni Isaias, kay nakita niya ang iyang himaya ug nagsulti mahatungod kaniya.
41these things said Isaiah, when he saw his glory, and spake of him.
42Apan walay sapayan bisan pa gayud sa mga punoan daghan ang mingtoo kaniya; apan tungod sa mga Fariseo wala nila igasugid siya, aron dili sila pagulaon sa sinagoga.
42Still, however, also out of the rulers did many believe in him, but because of the Pharisees they were not confessing, that they might not be put out of the synagogue,
43Kay sila nahagugma sa himaya sa mga tawo labi kay sa himaya nga gikan sa Dios.
43for they loved the glory of men more than the glory of God.
44Ug si Jesus misinggit ug miingon: Ang motoo kanako, wala motoo kanako, kondili sa nagsugo kanako.
44And Jesus cried and said, `He who is believing in me, doth not believe in me, but in Him who sent me;
45Ug ang makakita kanako, makakita sa nagsugo kanako.
45and he who is beholding me, doth behold Him who sent me;
46Ako mianhi nga kahayag sa kalibutan, aron kadtong tanan nga mingtoo kanako dili managpabilin sa kangitngit.
46I a light to the world have come, that every one who is believing in me — in the darkness may not remain;
47Apan kong kinsa ang magpatalinghug sa akong mga pulong, ug dili magatuman kanila, ako dili magahukom kaniya; kay ako wala moanhi sa paghukom sa kalibutan, kondili sa pagluwas sa kalibutan.
47and if any one may hear my sayings, and not believe, I — I do not judge him, for I came not that I might judge the world, but that I might save the world.
48Ang nagasalikway kanako ug wala modawat sa akong mga pulong, may magahukom kaniya: ang pulong nga akong giingon, maoy magahukom kaniya sa katapusan nga adlaw.
48`He who is rejecting me, and not receiving my sayings, hath one who is judging him, the word that I spake, that will judge him in the last day,
49Kay ako wala magasulti sa akong kaugalingon, kondili nga ang Amahan nga nagsugo kanako, siya naghatag kanako ug usa ka sugo sa akong igapamulong, ug sa akong igasulti.
49because I spake not from myself, but the Father who sent me, He did give me a command, what I may say, and what I may speak,
50Ug ako nahibalo nga ang iyang sugo mao ang kinabuhi nga walay katapusan. Busa, ang mga butang nga akong gipamulong, gipamulong ko sama gayud sa giingon kanako sa Amahan.
50and I have known that His command is life age-during; what, therefore, I speak, according as the Father hath said to me, so I speak.`