1Karon may usa ka tawo sa mga Fariseo nga ginganlan si Nicodemo, punoan sa mga Judio.
1Ada seorang tokoh agama dari kalangan orang Farisi yang bernama Nikodemus.
2Kini miduol kaniya sa gabii, ug miingon kaniya: Rabbi, nahibalo kami nga ikaw magtutudlo nga nagagikan sa Dios, kay walay tawo nga makabuhat niini nga mga katingalahan nga imong gibuhat, gawas kong ang Dios anaa kaniya.
2Pada suatu malam ia datang kepada Yesus dan berkata, "Bapak Guru, kami tahu Bapak diutus Allah. Sebab tak seorang pun dapat membuat keajaiban seperti yang Bapak buat, kalau Allah tidak menyertai dia."
3Si Jesus mitubag ug miingon kaniya: Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, naga-ingon ako kanimo, gawas kong ang tawo magapakatawo pag-usab, dili siya makakita sa gingharian sa Dios.
3Yesus menjawab, "Percayalah, tak seorang pun dapat menjadi anggota umat Allah, kalau ia tidak dilahirkan kembali."
4Si Nicodemo miingon kaniya: Unsaon sa tawo ang pagpakatawo kong siya tigulang na? Makasulod ba siya pag-usab sa tiyan sa iyang inahan, ug magpakatawo?
4"Masakan orang dewasa dapat lahir kembali?" kata Nikodemus kepada Yesus. "Mungkinkah ia masuk kembali ke dalam kandungan ibunya dan dilahirkan lagi?"
5Mitubag si Jesus: Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, nagaingon ako kanimo: Gawas kong ang tawo magpakatawo sa tubig ug sa Espiritu, dili siya makasulod sa gingharian sa Dios.
5Yesus menjawab, "Sungguh benar kata-Ku ini: kalau orang tidak dilahirkan dari air dan dari Roh Allah, orang itu tak dapat menjadi anggota umat Allah.
6Ang gianak sa unod, unod man; ang gianak sa Espiritu, espiritu man.
6Manusia secara jasmani dilahirkan oleh orang tua, tetapi secara rohani dilahirkan oleh Roh Allah.
7Dili ka mahibulong nga ako nagsulti kanimo: Kinahanglan magpakatawo kamo pag-usab.
7Jangan heran kalau Aku mengatakan: kamu semua harus dilahirkan kembali.
8Ang hangin nagahuros ngadto sa buot niyang padulngan, ug hingbatian mo ang iyang kinanaas, apan dili mo mahibaloan kong diin gikan, ug asa siya padulong, ingon niana ang tanan nga gianak sa Espiritu.
8Angin bertiup ke mana ia mau; kita mendengar bunyinya, tetapi tidak tahu dari mana datangnya dan ke mana perginya. Begitu juga dengan orang yang dilahirkan oleh Roh Allah."
9Si Nicodemo mitubag ug miingon kaniya: Unsaon pagkahimo niining mga butanga?
9"Bagaimana itu dapat terjadi?" tanya Nikodemus.
10Si Jesus mitubag ug miingon kaniya: Ikaw ba ang magtutudlo sa Israel, ug dili mahibalo niining mga butanga?
10Yesus menjawab, "Engkau guru di Israel; masakan engkau tidak tahu?
11Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, nagaingon ako kanimo: Kami nagasulti sa among hingbaloan, ug nagapamatuod sa among hingkit-an; ug kamo wala modawat sa among pagpamatuod.
11Percayalah: kami bicara hanya tentang apa yang kami ketahui, dan kami memberi kesaksian hanya tentang apa yang sudah kami lihat; tetapi kalian tidak mau menerima kesaksian kami.
12Kong nagsulti ako kaninyo sa mga butang nga yutan-on, ug wala kamo motoo, unsaon ninyo pagtoo kong ako magsulti kaninyo sa mga butang nga langitnon?
12Kalian tidak percaya kalau Aku menceritakan kepadamu mengenai hal-hal dari dunia ini; bagaimana kalian dapat percaya, kalau Aku menceritakan kepadamu hal-hal mengenai surga?
13Ug walay tawo nga nakasaka sa langit, kondili ang nanaug gikan sa langit, ang Anak sa tawo nga anaa sa langit.
13Tak seorang pun pernah naik ke surga, selain Dia yang turun ke dunia, yaitu Anak Manusia.
14Ug maingon nga si Moises nagpatindog sa halas sa kamingawan, mao usab, kinahanglan nga pagapatindugon ang Anak sa tawo,
14Sama seperti Musa menaikkan ular tembaga pada sebatang kayu di padang gurun, begitu juga Anak Manusia harus dinaikkan,
15Aron ang tanan nga motoo kaniya dili mawala, kondili may kinabuhi nga walay katapusan.
15supaya semua orang yang percaya kepada-Nya mendapat hidup sejati dan kekal."
16Kay gihigugma sa Dios ang kalibutan, sa pagkaagi nga gihatag niya ang iyang Anak nga ugtong, aron ang tanan nga motoo kaniya dili mawala, kondili may kinabuhi nga walay katapusan.
16Karena Allah begitu mengasihi manusia di dunia ini, sehingga Ia memberikan Anak-Nya yang tunggal, supaya setiap orang yang percaya kepada-Nya tidak binasa, melainkan mendapat hidup sejati dan kekal.
17Kay ang Dios wala magpaanhi sa iyang Anak sa kalibutan aron sa paghukom sa silot sa kalibutan, kondili aron ang kalibutan maluwas tungod kaniya.
17Sebab Allah mengirim Anak-Nya bukan untuk menghakimi dunia ini, tetapi untuk menyelamatkannya.
18Ang motoo kaniya dili hinukman sa silot; apan ang dili motoo kaniya ginahukman na sa silot, kay siya wala motoo sa ngalan sa bugtong nga Anak sa Dios.
18Orang yang percaya kepada-Nya tidak dihukum. Tetapi orang yang tidak percaya sudah dihukum oleh Allah, karena ia tidak percaya kepada Anak Allah yang tunggal.
19Ug kini mao ang paghukom sa silot; nga ang kahayag mianhi sa kalibutan, ug ang mga tawo nahigugma sa kangitngit labi kay sa kahayag; kay ang ilang mga buhat mga dautan.
19Ia dituntut berdasarkan hal ini: Terang itu sudah datang ke dunia, tetapi manusia lebih menyukai gelap daripada terang, sebab perbuatan mereka jahat.
20Kay ang tanan nga nagabuhat sa dautan nagadumot sa kahayag, ug dili moduol sa kahayag aron dili pagbadlongon ang ilang mga buhat.
20Setiap orang yang berbuat jahat, benci kepada terang; ia tidak mau datang kepada terang, supaya perbuatannya yang jahat jangan kelihatan.
21Apan ang nagabuhat sa kamatuoran moduol sa kahayag, aron ang iyang mga buhat ikapadayag, nga sila nangahimo sa Dios.
21Tetapi orang yang melakukan kehendak Allah, datang kepada terang supaya menjadi nyata bahwa apa yang dilakukannya itu adalah menurut kehendak Allah.
22Sa human kining mga butanga, si Jesus ug ang iyang mga tinon-an miadto sa yuta sa Judea, ug didto mipuyo siya uban kanila ug nagabautismo.
22Setelah itu Yesus dan pengikut-pengikut-Nya pergi ke Yudea. Ia tinggal di sana beberapa waktu lamanya dengan mereka dan membaptis.
23Ug si Juan usab nagabautismo didto sa Enon, haduol sa Salem, kay didto may daghang tubig; ug sila nanagpangabut ug nanagpabautismo.
23Pada waktu itu Yohanes belum masuk penjara. Ia membaptis di Ainon, tak jauh dari Salim, sebab di sana ada banyak air. Orang-orang datang kepadanya, dan ia membaptis mereka.
24Kay si Juan wala pa ikasulod sa bilanggoan.
24(3:23)
25Busa miabut ang paglalisay sa mga tinon-an ni Juan ug usa ka Judio mahitungod sa pagkahinlo;
25Beberapa pengikut Yohanes mulai bertengkar dengan orang Yahudi tentang peraturan pembersihan.
26Ug nangadto sila kang Juan ug miingon kaniya: Rabbi, ang kauban nimo didto sa unahan sa Jordan, ang imong ginapamatud-an, ania karon, hingkaplagan nga nagabautismo, ug ang tanang mga tawo mingdugok kaniya.
26Mereka pergi kepada Yohanes, dan berkata, "Pak Guru, apakah Bapak masih ingat orang yang bersama Bapak di seberang Sungai Yordan itu, yang Bapak tunjukkan kepada kami dahulu? Ia sekarang membaptis juga, dan semua orang pergi kepada-Nya!"
27Si Juan mitubag ug miingon: Ang tawo dili makadawat bisan unsa gawas kong kini ginahatag kaniya gikan sa langit.
27Yohanes menjawab, "Manusia tidak dapat mempunyai apa-apa kalau tidak diberikan Allah kepadanya.
28Kamo sa inyong kaugalingon nagapamatuod kanako, nga ako miingon: Ako dili mao ang Cristo, kondili ako gisugo pag-una kaniya.
28Kalian sendiri sudah mendengar saya berkata, 'Saya bukan Raja Penyelamat. Saya diutus mendahului Dia.'
29Ang nagabaton sa pangasaw-onon mao ang pamanhonon, apan ang abyan sa pamanhonon nagatindog ug nagapatalinghug kaniya, nalipay ug daku gayud tungod sa tingog sa pamanhonon. Tungod niana kining akong kalipay natuman.
29Pengantin perempuan adalah kepunyaan pengantin laki-laki. Sahabat pengantin laki-laki itu hanya berdiri mendampingi dan mendengarkan, dan ia senang kalau mendengar suara pengantin laki-laki. Begitu juga dengan saya. Sekarang saya senang sekali.
30Siya kinahanglan motubo, apan ako kinahanglan magakubos.
30Dialah yang harus makin penting, dan saya makin kurang penting."
31Ang nagagikan sa ibabaw, labing hataas sa tanan; ang nagagikan sa yuta, iya sa yuta, ug nagasulti mahitungod sa yuta. Ang nagagikan sa langit labing hataas sa tanan.
31Yang datang dari atas melebihi semuanya. Yang datang dari dunia tergolong orang dunia, dan berbicara tentang hal-hal dunia. Ia yang datang dari atas melebihi semuanya.
32Ang iyang hingkit-an ug hing-dunggan, kana mao ang iyang gipamatud-an, ug walay tawo nga magadawat sa iyang pagpamatuod.
32Ia berbicara mengenai apa yang sudah dilihat dan didengar-Nya, tetapi tidak seorang pun percaya pada kesaksian-Nya.
33Ang midawat sa iyang pagpamatuod, mibutang sa iyang timaan niini, nga ang Dios matuod.
33Orang yang percaya pada kesaksian-Nya itu, mengakui bahwa Allah benar.
34Kay ang gisugo sa Dios nagasulti sa mga pulong sa Dios, kay ang Dios wala magahatag kaniya sa Espiritu pinaagi sa tinaksanay.
34Sebab orang yang diutus Allah menyampaikan kata-kata Allah, karena Roh Allah sudah diberikan kepada-Nya sepenuhnya.
35Ang Amahan nahagugma sa Anak ug nagatugyan sa tanang mga butang ngadto sa iyang mga kamot.
35Bapa mengasihi Anak-Nya, dan sudah menyerahkan segala kuasa kepada-Nya.
36Ang motoo sa Anak may kinabuhi nga walay katapusan, apan ang dili magatuman sa Anak dili makakaplag sa kinabuhi, kondili ang kaligutgut sa Dios pabilin sa ibabaw niya.
36Orang yang percaya kepada Anak itu akan mendapat hidup sejati dan kekal. Tetapi orang yang tidak taat kepada Anak itu tidak mendapat hidup. Ia dihukum Allah untuk selama-lamanya.