1Ang nahaunang basahon gibuhat ko, oh Teofilo, mahatungod sa tanang mga butang nga gisugdan ni Jesus sa pagbuhat ug pagpanudlo,
1Den første bok skrev jeg, Teofilus, om alt det som Jesus begynte med både å gjøre og å lære,
2Hangtud sa adlaw nga gibayaw siya sa kahitas-an sa tapus siya makahatag ug mga sugo, pinaagi sa Espiritu Santo sa mga apostoles, nga iyang gipili,
2inntil den dag da han blev optatt, efterat han ved den Hellige Ånd hadde gitt sine bud til de apostler som han hadde utvalgt sig,
3Nga kanila usab; pinaagi sa daghang mga pagpamatuod, nagpakita siya nga buhi, sa tapus siya mag-antus nga siya napakita kanila sulod sa kap-atan ka adlaw; ug siya nagasulti kanila sa mga butang nga mahatungod sa gingharian sa Dios:
3dem som han også fremstilte sig for levende med mange beviser efterat han hadde lidt, idet han i firti dager viste sig for dem og talte om det som hører til Guds rike.
4Ug, sa nakigtigum siya uban kanila, siya nagsugo kanila nga dili sila mamahawa sa Jerusalem, kondili nga hulaton nila ang saad sa Amahan, nga matud niya, inyong hingdunggan kanako.
4Og da han var sammen med dem, bød han dem at de ikke skulde vike fra Jerusalem, men bie på det som Faderen hadde lovt, som I, sa han, har hørt om av mig;
5Kay si Juan sa pagkamatuod, nagbautismo sa tubig; apan kamo pagabautismohan sa Espiritu Santo sa dili madugay sukad karon.
5for Johannes døpte vel med vann, men I skal døpes med den Hellige Ånd ikke mange dager herefter.
6Busa, sa nagatigum sila, nangutana sila kaniya, sa pag-ingon: Ginoo, pahaulion mo ba ang gingharian sa Israel niining panahona?
6Da de nu var kommet sammen, spurte de ham: Herre! gjenreiser du på den tid riket for Israel?
7Ug siya miingon kanila: Dili inyo ang katungod sa paghibalo sa mga panahon ug sa mga katuigan, nga gitagal sa Amahan sa iyang kaugalingong pagbulot-an;
7Han sa til dem: Det tilkommer ikke eder å vite tider eller timer som min Fader har fastsatt av sin egen makt;
8Apan managdawat kamo sa gahum, sa diha nga ang Espiritu Santo mokunsad kaninyo, ug mga saksi ko kamo sa Jerusalem, ug sa tibook nga Judea, ug sa Samaria, ug hangtud sa kinatumyan sa yuta.
8men I skal få kraft idet den Hellige Ånd kommer over eder, og I skal være mine vidner både i Jerusalem og i hele Judea og Samaria og like til jordens ende.
9Ug sa nakasulti siya niini, sa nagatan-aw sila kaniya, gibayaw siya sa itaas; ug usa ka panganod midawat kaniya nga misalipod sa ilang mga mata,
9Og da han hadde sagt dette, fór han op mens de så på, og en sky tok ham bort fra deres øine.
10Ug sa nagatutok sila sa langit, sa mikayab siya, ania karon, duruha ka tawo mitindog sa tupad nila, nga nagbisti ug maputi.
10Og mens de stirret op mot himmelen idet han fór bort, se, da stod to menn hos dem i hvite klær,
11Nga nagsulti usab kanila: Mga tawo nga Galileanhon, nganong nanagtutuk kamo sa langit? Kining Jesus nga gibayaw sa langit gikan kaninyo, mobalik sa maong pagkaagi sumala sa inyong hingkitan, siya nga nagasaka sa langit.
11og de sa: I galileiske menn! hvorfor står I og ser op mot himmelen? Denne Jesus som er optatt fra eder til himmelen, skal komme igjen på samme måte som I så ham fare op til himmelen.
12Unya namauli sila sa Jerusalem, gikan sa bukid nga ginganlan Olivo, nga haduol sa Jerusalem, sa laktonon nga usa ka adlaw nga igpapahulay.
12Da vendte de tilbake til Jerusalem fra det berg som kalles Oljeberget og ligger nær ved Jerusalem, en sabbatsreise derfra.
13Ug sa diha nga nahasulod na sila sa lungsod, misaka sila sa lawak nga naibabaw diin sila magapuyo: si Pedro, ug si Juan, ug si Jacobo, ug si Andres, si Felipe, ug si Tomas, si Bartolome, ug si Mateo, si Jacobo, nga anak ni Alfeo ug si Simon Zelotes, ug si Judas, igsoon ni Jacobo.
13Og da de var kommet dit, gikk de op på den sal hvor de holdt til både Peter og Johannes, og Jakob og Andreas, Filip og Tomas, Bartolomeus og Matteus, Jakob, Alfeus' sønn, og Simon ivreren og Judas, Jakobs sønn;
14Kini silang tanan nanagpadayon sa paghiusa sa pag-ampo, kauban sa mga babaye ug ni Maria nga inahan ni Jesus ug kauban sa iyang mga igsoon.
14alle disse holdt samdrektig ved i bønnen sammen med nogen kvinner og Maria, Jesu mor, og hans brødre.
15Ug niadtong mga adlawa mitindog si Pedro sa taliwala sa kaigsoonan (ug may panon sa mga tawo nga nagkatigum, daw may usa ka gatus ug kaluhaan), ug nag-ingon:
15Og i disse dager stod Peter op midt iblandt brødrene der var samlet en flokk på omkring et hundre og tyve og han sa:
16Mga igsoon, kinahanglan nga matuman gayud ang Kasulatan, nga gitagna sa Espiritu Santo, pinaagi sa baba ni David, mahatungod kang Judas nga nahimong mando sa mga nanagdakup kang Jesus.
16Brødre! Det skriftord måtte opfylles som den Hellige Ånd forut talte ved Davids munn om Judas, som blev veiviser for dem som grep Jesus;
17Kay siya giisip nga kauban namo ug siya nakaambit niini nga ministerio.
17han var jo regnet blandt oss og fikk del i denne tjeneste.
18(Unya kini nakabaton ug usa ka yuta nga tumbas sa iyang pagkadilimatarung, ug sa pagkahulog niya nga nagakulob, mibuto siya sa taliwala, ug ang tanan niya nga sulod sa ginhawaan nakay-ag.
18Han kjøpte sig nu en aker for lønnen for sin ugjerning, og han styrtet ned og brast itu, og alle hans innvoller veltet ut,
19Ug nabantug kini sa tanang mga pumuluyo sa Jerusalem, sa pagkaagi nga kadtong yutaa ginganlan sa ilang kaugalingong pinulongan: Aceldama, nga sa ato pa, yuta sa dugo).
19og det blev vitterlig for alle dem som bor i Jerusalem, så at hin aker på deres eget mål fikk navnet Hakeldama, det er blodaker.
20Kay nahasulat sa basahon sa mga Salmos: Pagahuboan ang iyang puloy-anan, ug walay magpuyo kaniya; ug lain ang magkuha sa iyang katungdanan.
20For det er skrevet i Salmenes bok: Hans bolig bli øde, og ingen bo der, og: La en annen få hans embede!
21Busa niining mga tawo nga ginakauban nato sa tanang panahon sa pagsulod ug paggula sa Ginoong Jesus sa atong kinataliwad-an,
21Derfor bør en av de menn som vandret sammen med oss i all den tid den Herre Jesus gikk inn og ut hos oss,
22Gikan pa sa bautismo ni Juan hangtud niadtong adlaw nga gibayaw siya gikan kanato, kinahanglan nga ang usa niini masaksi kauban nato sa iyang pagkabanhaw.
22like fra sin dåp ved Johannes inntil den dag da han blev optatt fra oss en av disse bør sammen med oss bli vidne om hans opstandelse.
23Ug gipili nila ang duha: si Jose, nga ginganlan, Barsabas, nga ang bansagon Justo, ug si Matias.
23De stilte da frem to, Josef, som kaltes Barsabbas, med tilnavnet Justus, og Mattias.
24Ug nanag-ampo sila ug nanag-ingon: Ikaw, Ginoo, ang nakaila sa mga kasingkasing sa tanang tawo, ipahayag kinsa ang imong gipili niining duruha,
24Og de bad således: Du, Herre, som kjenner alles hjerter! vis oss hvem du har utvalgt av disse to
25Aron sa pagkuha sa dapit niini nga ministerio ug sa pagkaapostol nga nakulangan tungod sa pagkahulog ni Judas, aron moadto siya sa iyang kaugalingong dapit.
25til å få del i denne tjeneste og apostelgjerning som Judas gikk bort fra for å gå til sitt eget sted!
26Ug gipapalaran sila; ug nahulog kang Matias ang kapalaran; ug giisip siya nga kauban sa napulo ug usa ka mga apostoles.
26Så kastet de lodd mellem dem, og loddet falt på Mattias, og han blev regnet sammen med de elleve apostler.