1Kadtong nagalain sa iyang kaugalingon nagapangita sa iyang kaugalingong tinguha, Ug nakiglantugi batok sa tanang halalum nga kaalam.
1Den egensinnige följer sin egen lystnad, med all makt söker han strid.
2Ang usa ka buang walay kalipay diha sa pagsabut, Apan mao lamang nga ang iyang kasingkasing magabutyag sa iyang kaugalingon.
2Dåren frågar ej efter förstånd, allenast efter att få lägga fram vad han har i hjärtat.
3Kong ang dautan moabut, modangat usab ang pagyubit, Ug uban sa pakaulaw , modangat ang pagtamay.
3Där den ogudaktige kommer, där kommer förakt, och med skamlig vandel följer smälek.
4Ang mga pulong sa baba sa usa ka tawo maingon sa halalum nga mga tubig; Ang tubod sa atabay sa kaalam maingon sa usa ka sapa nga nagaagay.
4Orden i en mans mun äro såsom ett djupt vatten, såsom en flödande bäck, en vishetens källa.
5Ang pagtamud sa pagkatawo sa usa ka tawong dautan dili maayo, Ni ang pagsalikway sa matarung diha sa paghukom.
5Att vara partisk för den skyldige är icke tillbörligt ej heller att vränga rätten för den oskyldige.
6Ang mga ngabil sa buang magadala kaniya ngadto sa pagkabingkil, Ug ang iyang baba magapanawag sa mga labud.
6Dårens läppar komma med kiv, och hans mun ropar efter slag.
7Ang baba sa usa ka buang maoy iyang kalaglagan, Ug ang iyang mga ngabil maoy lit-ag sa iyang kalag.
7Dårens mun är honom själv till olycka, och hans läppar äro en snara hans liv.
8Ang mga pulong sa usa ka witwitan maingon sa usa ka malalim nga mga hungit nga kalan-on, Ug sila manganaug ngadto sa kinahiladmang mga dapit.
8Örontasslarens ord äro såsom läckerbitar och tränga ned till hjärtats innandömen.
9Siya usab nga tapulan sa iyang buhat Igsoon niadtong usa ka malaglagon.
9Den som är försumlig i sitt arbete, han är allaredan en broder till rövaren.
10Ang ngalan ni Jehova maoy usa ka malig-ong torre; Ang matarung magadalagan nganha niana ug may kaluwasan.
10HERRENS namn är ett starkt torn; den rättfärdige hastar dit och varder beskyddad.
11Ang bahandi sa usa ka adunahan nga tawo maoy iyang malig-on nga ciudad, Ug kini ingon sa usa ka hataas nga kuta sa iyang kaugalingong hunahuna.
11Den rikes skatter äro honom en fast stad, höga murar likna de, i hans inbillning.
12Sa dili pa ang pagkalaglag mapahitas-on ang kasingkasing sa tawo; Ug sa dili pa ang kadungganan magauna ang pagkamapainubsanon.
12Före fall går högmod i mannens hjärta, och ödmjukhet går före ära.
13Kadtong magahatag ug tubag sa wala pa niya madungog, Maoy usa ka binuang ug kaulawan alang kaniya.
13Om någon giver svar, förrän han har hört, så tillräknas det honom såsom oförnuft och skam.
14Ang espiritu sa usa ka tawo maoy modasig sa iyang kaluya; Apan sa usa ka masulub-on nga espiritu kinsa ang makaantus?
14Mod uppehåller mannen i hans svaghet; men ett brutet mod, vem kan bära det?
15Ang kasingkasing sa buotan magabaton sa kahibalo; Ug ang igdulungog sa manggialamon magapangita sa kahibalo.
15Den förståndiges hjärta förvärvar kunskap, och de visas öron söka kunskap.
16Ang hatag sa usa ka tawo magahimo ug dapit alang kaniya, Ug magadala kaniya sa atubangan sa mga dagkung tawo.
16Gåvor öppna väg för en människa och föra henne fram inför de store.
17Kadtong magalaban sa iyang katungod sa sinugdan daw matarung; Apan ang iyang isigkatawo moabut ug magasusi kaniya.
17Den som först lägger fram sin sak har rätt; sedan kommer vederparten och uppdagar huru det är.
18Ang pagpapalad magapahunong sa mga pagkabingkil, Ug magapabulag sa taliwala sa mga gamhanan.
18Lottkastning gör en ände på trätor, den skiljer mellan mäktiga män.
19Ang usa ka igsoon nga mahiubos labi pang magahi nga dag-on kay sa usa ka malig-on nga ciudad; Ug ang maong mga pagkabingkil sama sa mga trangka sa usa ka castillo.
19En förorättad broder är svårare att vinna än en fast stad, och trätor äro såsom bommar för ett slott.
20Ang tiyan sa usa ka tawo pagabusgon sa bunga sa iyang baba; Uban sa abut sa iyang mga ngabil siya pagatagbawon.
20Av sin muns frukt får envar sin buk mättad, han varder mättad av sina läppars gröda.
21Kamatayon ug kinabuhi maoy anaa sa gahum sa dila; Ug kadtong mahagugma niini magakaon sa bunga niana.
21Död och liv har tungan i sitt våld, de som gärna bruka henne få äta hennes frukt.
22Bisan kinsa nga makakaplag ug usa ka asawa nakakaplag sa kaayohan. Ug makabaton sa kalooy ni Jehova.
22Den som har funnit en rätt hustru, han har funnit lycka och har undfått nåd av HERREN.
23Ang kabus magagamit sa mga pagpangaliyupo; Apan ang adunahan magatubag sa pagsingka.
23Bönfallande är den fattiges tal, men den rike svarar med hårda ord.
24Kadtong makahigala ug daghan magahimo niini alang sa iyang kaugalingong kadaut; Apan adunay usa ka higala nga mopabilin labaw pa kay sa usa ka igsoon.
24Den som ävlas att få vänner, han kommer i olycka; men vänner finnas, mer trogna än en broder.