1 Carodd y Brenin Solomon lawer o ferched estron heblaw merch Pharo � merched o Moab, Ammon, Edom, Sidon a'r Hethiaid,
1妃嬪引誘所羅門離棄 神所羅門王除了法老的女兒以外，又寵愛許多外族女子，就是摩押女子、亞捫女子、以東女子、西頓女子和赫人女子等。
2 y cenhedloedd y dywedodd yr ARGLWYDD wrth yr Israeliaid amdanynt, "Peidiwch �'u priodi, a pheidiwch � rhoi mewn priodas iddynt; byddant yn sicr o'ch hudo i ddilyn eu duwiau." Ond dal i'w caru a wn�i Solomon.
2關於這些國家的人，耶和華曾經吩咐以色列人：“你們不可與他們往來通婚，否則他們必會引誘你們的心，去隨從他們的神。”但所羅門深深愛戀這些女子。
3 Yr oedd ganddo saith gant o brif wragedd a thri chant o ordderchwragedd; a hudodd ei wragedd ef.
3所羅門有妃七百，都是公主；有嬪三百。他的妃嬪使他的心偏離了 神。
4 Pan heneiddiodd Solomon, hudodd ei wragedd ef i ddilyn duwiau estron, ac nid oedd ei galon yn llwyr gyda'r ARGLWYDD ei Dduw, fel y bu calon ei dad Dafydd.
4所羅門年老的時候，他的妃嬪誘惑他的心偏離了 神去隨從別的神。他的心不像他的父親大衛那樣完全歸於耶和華他的 神。
5 Aeth Solomon i addoli Astoreth duwies y Sidoniaid, a Milcom ffieiddbeth yr Ammoniaid;
5因為所羅門隨從西頓人的女神亞斯他錄，和亞捫人可憎的偶像米勒公。
6 a gwnaeth ddrwg yng ngolwg yr ARGLWYDD, heb lwyr ddilyn yr ARGLWYDD fel y gwnaeth ei dad Dafydd.
6所羅門行耶和華看為惡的事，不效法他的父親大衛完完全全跟從耶和華。
7 Dyna'r pryd yr adeiladodd Solomon uchelfa i Cemos ffieiddbeth Moab, ac i Moloch ffieidd-beth yr Ammoniaid, ar y mynydd i'r dwyrain o Jerwsalem.
7那時，所羅門為摩押人可憎的偶像基抹和亞捫人可憎的偶像摩洛，在耶路撒冷東面的山上建造邱壇。
8 Gwnaeth yr un modd i'w holl wragedd estron oedd yn parhau i arogldarthu ac aberthu i'w duwiau.
8他為他娶自外族的妃嬪都這樣作；她們都向自己的神燒香獻祭。
9 Digiodd yr ARGLWYDD wrth Solomon am iddo droi oddi wrth ARGLWYDD Dduw Israel, ac yntau wedi ymddangos ddwywaith iddo,
9耶和華向所羅門發怒耶和華向所羅門發怒，因為他的心偏離了曾經兩次向他顯現的耶和華以色列的 神。
10 a'i rybuddio ynglu375?n � hyn, nad oedd i addoli duwiau eraill.
10耶和華為了這事曾經吩咐他，不可隨從別的神，可是他沒有遵守耶和華吩咐的。
11 Ond ni chadwodd yr hyn a orch-mynnodd yr ARGLWYDD. Am hynny dywedodd yr ARGLWYDD wrth Solomon, "Gan mai dyma dy ddewis, ac nad wyt ti wedi cadw fy nghyfamod na'm deddfau a orchmynnais iti, yr wyf am rwygo'r deyrnas oddi wrthyt a'i rhoi i un o'th weision.
11耶和華對所羅門說：“你既然作了這事，不遵守我吩咐你的約和律例，我必奪去你的國，把國賜給你的一個臣子。
12 Eto, er mwyn dy dad Dafydd, nid yn dy oes di y gwnaf hyn chwaith, ond oddi wrth dy fab y rhwygaf hi.
12然而，為了你父親大衛的緣故，我不會在你有生之日作這事，我要從你兒子的手中把國奪去。
13 Ond nid wyf am rwygo ymaith y deyrnas i gyd; gadawaf un llwyth i'th fab, er mwyn fy ngwas Dafydd ac er mwyn Jerwsalem, a ddewisais."
13只是我不把整個國家奪去，為了我的僕人大衛的緣故，又為了我所揀選的耶路撒冷的緣故，我要給你的兒子留下一個支派。”
14 A chododd yr ARGLWYDD Hadad yr Edomiad o deulu brenhinol Edom yn wrthwynebydd i Solomon.
14所羅門的仇敵於是耶和華興起一個人敵擋所羅門，他是以東王的後裔以東人哈達。
15 Yr oedd Dafydd wedi difa Edom pan aeth Joab capten y llu draw i gladdu'r lladdedigion, ac yr oedd wedi lladd pob gwryw yn Edom.
15從前大衛擊敗以東，元帥約押上去埋葬陣亡的人的時候，就把以東所有的男人都殺了。
16 Arhosodd Joab a'r holl Israeliaid yno am chwe mis, nes difa pob gwryw yn Edom.
16約押和以色列人在那裡住了六個月，直到把以東所有的男人都除滅了。
17 Ond yr oedd Hadad, a oedd yn llanc ifanc ar y pryd, wedi dianc i lawr i'r Aifft gyda'r rhai o'r Edomiaid a fu'n weision i'w dad.
17哈達與他父親的幾個以東臣僕一起逃往埃及，那時哈達還是一個小孩子。
18 Wedi gadael Midian a chyrraedd Paran, cymerasant rai gyda hwy o Paran a dod i'r Aifft at Pharo brenin yr Aifft; rhoddodd yntau lety i Hadad, a threfnu i'w gynnal a rhoi tir iddo.
18他們從米甸動身，來到巴蘭，又從巴蘭帶了幾個人來到埃及，見埃及王法老。法老吩咐人給他一所房子，供應他糧食，又賜他一塊田地。
19 Enillodd Hadad ffafr mawr yng ngolwg Pharo, a rhoddodd yntau chwaer ei wraig, sef chwaer y Frenhines Tachpenes, yn wraig iddo.
19哈達在法老面前十分蒙恩，以致法老把自己妻子的妹妹，就是王后答比匿的妹妹，賜給他作妻子。
20 Pan roddodd chwaer Tachpenes enedigaeth i'w fab Genubath, magodd Tachpenes ef ar aelwyd Pharo, fel bod Genubath yng nghartref Pharo gyda phlant Pharo.
20答比匿的妹妹給他生了一個兒子，名叫基努拔。答比匿使他在法老的宮中長大，基努拔就與法老的眾子一起住在法老的宮中。
21 Ond pan glywodd Hadad yn yr Aifft fod Dafydd wedi marw, a bod Joab capten y llu hefyd wedi marw, dywedodd wrth Pharo, "Gad imi fynd i'm gwlad fy hun."
21後來哈達在埃及聽說大衛已經與他的列祖同睡，元帥約押也死了，哈達就對法老說：“求你容我離去，我好回到本國去。”
22 Gofynnodd Pharo, "Ond beth sy'n brin arnat gyda mi, dy fod am fynd adref?" Meddai yntau, "Dim, ond gad imi fynd."
22法老問他：“你在我這裡有甚麼欠缺，竟要回到你本國去呢？”他回答：“沒有甚麼欠缺，只求你無論如何讓我離開。”
23 Gwrthwynebydd arall a gododd Duw i Solomon oedd Reson fab Eliada. Yr oedd hwn wedi ffoi oddi wrth ei arglwydd, Hadadeser brenin Soba.
23 神又興起一個人敵擋所羅門，就是以利亞大的兒子利遜。他是從他主人瑣巴王哈大底謝那裡逃出來的。
24 Casglodd rai o'i gwmpas a mynd yn gapten gwylliaid, ar �l y lladdfa a wnaeth Dafydd arnynt, ac aethant i fyw i Ddamascus a'i rheoli.
24大衛擊殺瑣巴人的時候，利遜招聚了一些人，自己作了這些土匪的領袖。他前往大馬士革，住在那裡，又在大馬士革作王。
25 Bu'n wrthwynebydd i Israel tra bu Solomon yn fyw, ac yn gwneud cymaint o ddrwg � Hadad, am ei fod yn ffieiddio Israel ac yn frenin ar Syria.
25在所羅門一生的日子，利遜都敵擋以色列人。他恨惡以色列人，並且作了亞蘭人的王。另外，哈達也不斷為患。
26 Un arall a gododd mewn gwrthryfel yn erbyn y brenin oedd Jeroboam fab Nebat, Effratead o Sereda, a swyddog i Solomon; gwraig weddw o'r enw Serfa oedd ei fam.
26耶羅波安背叛所羅門王的臣僕，尼八的兒子耶羅波安也舉手攻擊王。他是洗利達的以法蓮人，他母親是個寡婦，名叫洗魯雅。
27 A dyma'r achos iddo wrthryfela yn erbyn y brenin: pan oedd Solomon yn codi'r Milo ac yn cau'r bwlch ym mur dinas ei dad Dafydd,
27他舉手攻擊王的情形是這樣的：所羅門重建米羅，修補他父親大衛城的破口；
28 yr oedd Jeroboam yn u373?r medrus; a phan welodd Solomon sut yr oedd y llanc yn gwneud ei waith, gwnaeth ef yn arolygwr dros holl fintai llafur gorfod llwyth Joseff.
28耶羅波安這個人原是個有才幹的人。所羅門見這個年輕人作事殷勤，就派他管理約瑟家的所有奴工。
29 Y pryd hwnnw digwyddodd i Jeroboam fynd o Jerwsalem, ac ar y ffordd cyfarfu �'r proffwyd Aheia o Seilo mewn mantell newydd, heb neb ond hwy ill dau yn y fan.
29亞希雅預言國家分裂有一次，耶羅波安從耶路撒冷出來，示羅人亞希雅先知在路上遇見他。亞希雅身上穿著一件新衣，那時田野裡只有他們二人。
30 Cydiodd Aheia yn y fantell newydd oedd amdano a'i rhwygo'n ddeuddeg darn,
30亞希雅拿著自己身上所穿的新衣，把它撕成十二片，
31 a dweud wrth Jeroboam, "Cymer ddeg o'r darnau, oherwydd fel hyn y dywedodd ARGLWYDD Dduw Israel: 'Yr wyf ar rwygo'r deyrnas o afael Solomon, a rhoi i ti ddeg o'r llwythau.
31對耶羅波安說：“你拿十片去吧！因為耶和華以色列的 神這樣說：‘看哪，我必從所羅門的手裡把國奪去，把十個支派賜給你。
32 Ond caiff ef un llwyth er mwyn fy ngwas Dafydd, ac er mwyn Jerwsalem, y ddinas a ddewisais allan o holl lwythau Israel.
32但是為了我的僕人大衛和為了我從以色列眾支派中所揀選的耶路撒冷的緣故，所羅門仍然可以擁有一個支派。
33 Gwnaf hyn am ei fod wedi fy ngwadu i ac addoli Astoreth duwies y Sidoniaid, a Chemos duw Moab, a Milcom duw'r Ammoniaid, ac am nad yw wedi cerdded yn fy llwybrau i fel ei dad Dafydd, na gwneud yr hyn sy'n iawn gennyf fi, sef cadw fy ordeiniadau a'm barnedigaethau.
33因為他們離棄了我，去敬拜西頓人的女神亞斯他錄、摩押人的神基抹和亞捫人的神米勒公，沒有遵行我的道，行我眼中看為正的事，謹守我的律例典章，像他的父親大衛一樣。
34 Eto nid wyf am gymryd y deyrnas i gyd o'i ddwylo; yn hytrach gadawaf ef yn bennaeth am ei oes, er mwyn fy ngwas Dafydd, a ddewisais ac a gadwodd fy ngorchmynion a'm deddfau.
34但是，我不會把整個國家從他的手裡奪去，我必使他終身作人君，是因我所揀選的僕人大衛謹守了我的誡命律例的緣故。
35 Ond yr wyf am gymryd y deyrnas oddi ar ei fab a rhoi deg llwyth ohoni i ti.
35我要從他兒子的手中把國奪去，賜給你十個支派。
36 Rhoddaf un llwyth i'w fab, fel y caiff fy ngwas Dafydd lamp ger fy mron am byth yn Jerwsalem, y ddinas a ddewisais i mi fy hun i osod fy enw yno.
36至於所羅門的兒子，我要給他一個支派，好使我的僕人大衛在我所揀選立我名的城耶路撒冷，在我面前常常有燈光。
37 Dewisaf dithau i deyrnasu ar gymaint ag a ddymuni, a byddi'n frenin ar Israel.
37我要揀選你，使你可以照心裡想望的去統治。你必作以色列的王。
38 Ac os gwrandewi ar bopeth a orchmynnaf, a rhodio yn fy ffyrdd, a gwneud yr hyn sy'n iawn gennyf, sef cadw fy neddfau a'm gorchmynion fel y gwnaeth fy ngwas Dafydd, byddaf gyda thi a chodaf iti du375? sicr fel y gwneuthum i Ddafydd.
38你若是聽從我吩咐你的一切，遵行我的道，行我看為正的事，謹守我的律例誡命，像我的僕人大衛所行的一樣，我就與你同在，為你建立一個鞏固的朝代，像我為大衛建立的一樣，並且我要把以色列賜給你。
39 Rhoddaf Israel i ti er mwyn cosbi hil Dafydd oherwydd hyn; eto nid am byth chwaith.'"
39因此，我要使大衛的後裔遭受苦難，不過，卻不是永遠的。’”
40 A cheisiodd Solomon ladd Jeroboam, ond ffodd Jeroboam draw i'r Aifft at Sisac brenin yr Aifft, ac yno y bu hyd farwolaeth Solomon.
40於是所羅門想要殺死耶羅波安，耶羅波安卻逃往埃及去，到了埃及王示撒那裡，就留在埃及，直等到所羅門死了為止。
41 Am weddill hanes Solomon, popeth a gyflawnodd, a'i ddoethineb, onid yw ar gael yn llyfr gweithredoedd Solomon?
41所羅門逝世（代下9:29~31）所羅門其餘的事：他所行的和他的智慧，不是都寫在《所羅門記》上嗎？
42 Deugain mlynedd oedd hyd yr amser y teyrnasodd Solomon yn Jerwsalem dros Israel.
42所羅門在耶路撒冷作以色列眾人的王共四十年。
43 Pan fu farw Solomon, a'i gladdu yn ninas ei dad Dafydd, daeth ei fab Rehoboam yn frenin yn ei le.
43所羅門與他的列祖同睡，埋葬在他父親大衛的城裡。他的兒子羅波安接續他作王。