1 Pump ar hugain oed oedd Amaseia pan ddaeth yn frenin, a theyrnasodd am naw mlynedd ar hugain yn Jerwsalem. Jehoadan o Jerwsalem oedd enw ei fam.
1亞瑪謝作猶大王(王下14:2~6)亞瑪謝登基的時候是二十五歲,他在耶路撒冷作王二十九年。他的母親名叫約耶但,是耶路撒冷人。
2 Gwnaeth yr hyn oedd uniawn yng ngolwg yr ARGLWYDD, ond nid � chalon berffaith.
2亞瑪謝行耶和華看為正的事,只是心不專一。
3 Wedi iddo sicrhau ei afael ar y deyrnas, lladdodd y gweision oedd wedi llofruddio'r brenin, ei dad.
3他鞏固了王位以後,就把擊殺他父王的臣僕殺了。
4 Ond ni roddodd eu plant i farwolaeth, yn unol �'r hyn sy'n ysgrifenedig yn y gyfraith, yn llyfr Moses, lle mae'r ARGLWYDD yn gorchymyn, "Nid yw rhieni i'w rhoi i farwolaeth o achos eu plant, na phlant o achos eu rhieni; am ei bechod ei hun y rhoddir rhywun i farwolaeth."
4他卻沒有處死他們的兒子,因為照著摩西律法書上所記,耶和華曾吩咐:“不可因兒子的罪處死父親,也不可因父親的罪處死兒子;各人要因自己的罪被處死。”
5 Yna fe gasglodd Amaseia wu375?r Jwda a'u gosod fesul teuluoedd o dan gapteiniaid miloedd a chapteiniaid cannoedd trwy holl Jwda a Benjamin. Rhifodd y rhai oedd yn ugain mlwydd oed a throsodd, a'u cael yn dri chan mil o wu375?r dethol, parod i fynd allan i ryfel ac yn medru trin gwaywffon a tharian.
5出兵攻打以東(王下14:7)亞瑪謝召集了猶大人,按著他們的家族為全猶大和便雅憫人,設立千夫長和百夫長,又數點他們的數目,從二十歲以上,能出去打仗,能拿槍持盾的精兵,共有三十萬。
6 Cyflogodd hefyd gan mil o wroniaid o Israel am gan talent o arian.
6又用了三千四百公斤銀子,從以色列中雇了十萬英勇的戰士。
7 Ond daeth gu373?r Duw ato a dweud, "O frenin, paid � gadael i fyddin Israel fynd gyda thi, oherwydd nid yw'r ARGLWYDD gydag Israel, sef holl dylwyth Effraim.
7有一位神人來見亞瑪謝,說:“王啊,請不要領以色列的軍隊和你同去,因為耶和華不和以色列人,不和任何以法蓮的子孫同在。
8 Ond os ei ac ymgryfhau ar gyfer brwydr, bydd Duw yn dy ddymchwel o flaen y gelyn; oherwydd y mae gan Dduw y gallu i gynorthwyo neu i ddymchwel."
8即使你一定要去,奮勇爭戰, 神也會使你在敵人面前覆滅,因為 神有能力幫助人,也有能力使人覆滅。”
9 Meddai Amaseia wrth u373?r Duw, "Ond beth a wnawn am y can talent a roddais i'r fintai o Israel?" Dywedodd gu373?r Duw, "Gall yr ARGLWYDD roi llawer mwy na hynny iti."
9亞瑪謝問神人:“我給以色列雇傭兵的那三千四百公斤銀子怎麼辦呢?”神人回答:“耶和華能把比這更多賜給你。”
10 Felly rhyddhaodd Amaseia y fintai a ddaeth ato o Effraim, a'i hanfon adref. Yr oeddent hwy yn flin iawn gyda Jwda, ac aethant adref yn ddicllon.
10於是亞瑪謝把那從以法蓮來的雇傭兵解散了,遣送他們回家;因此他們非常惱怒猶大人,就氣沖沖地回家去了。
11 Ond ymgryfhaodd Amaseia, ac arweiniodd ei filwyr i Ddyffryn yr Halen, lle lladdodd ddeng mil o filwyr Seir.
11亞瑪謝鼓起勇氣,率領他的人民到鹽谷去,擊殺了一萬西珥人。
12 Daliodd milwyr Jwda ddeng mil arall ohonynt yn fyw, a mynd � hwy i ben craig a'u taflu oddi arni, nes darnio pob un ohonynt.
12猶大人又生擒了一萬人,帶到一處崖頂,從崖頂把他們拋下去,使他們都摔得肢離破碎。
13 Ond yr oedd y fintai a waharddodd Amaseia rhag dod gydag ef i'r frwydr wedi anrheithio dinasoedd Jwda, o Samaria i Beth-horon, a lladd tair mil o'u trigolion a chymryd llawer iawn o ysbail.
13但亞瑪謝打發回去、不許和他一同作戰的雇傭兵,竟侵入猶大各城,從撒瑪利亞直到伯.和崙,擊殺了三千人,又掠去了很多財物。
14 Pan ddychwelodd Amaseia ar �l gorchfygu'r Edomiaid, daeth � duwiau pobl Seir a'u gosod yn dduwiau iddo'i hun; addolodd hwy ac arogldarthu iddynt.
14亞瑪謝拜偶像受責備(王下14:8~10)亞瑪謝擊敗了以東人回來的時候,把西珥人的神像也帶回來,立為自己的神,在它們面前叩拜,又向它們燒香。
15 Am hynny digiodd yr ARGLWYDD wrth Amaseia ac anfonodd broffwyd ato. Dywedodd hwnnw wrtho, "Pam yr wyt wedi troi at dduwiau na fedrent achub eu pobl eu hunain rhagot?"
15因此,耶和華向亞瑪謝發怒,於是差派一位先知去見他,對他說:“這民族的神不能拯救自己的人民脫離你的手,你為甚麼還尋求它們呢?”
16 Fel yr oedd yn siarad, dywedodd y brenin, "A ydym wedi dy benodi'n gynghorwr i'r brenin? Taw! Pam y perygli dy fywyd?" Tawodd y proffwyd, ond nid cyn dweud, "Gwn fod Duw wedi penderfynu dy ddinistrio am iti wneud hyn a gwrthod gwrando ar fy nghyngor."
16先知向王講話的時候,王對他說:“我們立了你作王的謀士嗎?住口吧!你要挨打嗎?”先知就住口,可是又說:“我知道 神已定意消滅你,因為你作了這事,又不聽從我的勸戒。”
17 Wedi ymgynghori, anfonodd Amaseia brenin Jwda neges at Joas fab Jehoahas, fab Jehu, brenin Israel, a dweud, "Tyrd, gad inni ddod wyneb yn wyneb."
17猶大王亞瑪謝和群臣商議以後,就派人去見耶戶的孫子、約哈斯的兒子、以色列王約阿施,說:“來吧,我們在戰場上相見吧!”
18 Anfonodd Joas brenin Israel yn �l at Amaseia brenin Jwda a dweud, "Gyrrodd ysgellyn oedd yn Lebanon at gedrwydden Lebanon, a dweud, 'Rho dy ferch yn wraig i'm mab'. Ond daeth rhyw fwystfil oedd yn Lebanon heibio a mathru'r ysgellyn.
18以色列王約阿施派人去見猶大王亞瑪謝,說:“黎巴嫩的蒺藜派人去見黎巴嫩的香柏樹,說:‘把你的女兒給我的兒子作妻子吧!’後來有一隻黎巴嫩的野獸從那裡經過,把蒺藜踐踏了。
19 Y mae'n wir iti daro Edom, ond aethost yn ffroenuchel a balch. Yn awr, aros gartref; pam y codi helynt, ac yna cwympo a thynnu Jwda i lawr gyda thi?"
19你心裡說你擊敗了以東人,你就心裡驕傲,以這事誇口。現在你留在家裡吧,為甚麼要惹禍,使猶大和你一同覆亡呢?”
20 Ond ni fynnai Amaseia wrando, oherwydd gwaith Duw oedd hyn er mwyn eu rhoi yn llaw Joas am iddynt droi at dduwiau Edom.
20亞瑪謝戰敗逃走(王下14:11~14)亞瑪謝卻不聽從;這原是出於 神,好把他們交在約阿施手裡,因為他們尋求以東的神。
21 Felly daeth Joas brenin Israel ac Amaseia brenin Jwda wyneb yn wyneb ger Beth-semes yn Jwda.
21於是以色列王約阿施上來,在猶大的伯.示麥,和猶大王亞瑪謝相會於戰場上。
22 Gorchfygwyd Jwda gan Israel, a ffodd pawb adref.
22猶大人在以色列人面前被擊敗,各自逃回家去了。
23 Wedi i Joas brenin Israel ddal brenin Jwda, sef Amaseia fab Joas, fab Jehoahas, yn Beth-semes, daeth ag ef i Jerwsalem, a thorrodd i lawr fur Jerwsalem o Borth Effraim hyd Borth y Gongl, sef pedwar can cufydd.
23以色列王約阿施在伯.示麥捉住了約哈斯的孫子、約阿施的兒子、猶大王亞瑪謝,把他帶到耶路撒冷,又拆毀耶路撒冷的城牆,從以法蓮門直到角門,共兩百公尺。
24 Hefyd aeth �'r holl aur, arian a chelfi a gafwyd yn nhu375? Dduw dan ofal Obed-edom, ynghyd � thrysorau'r palas a gwystlon, a dychwelodd i Samaria.
24又把俄別.以東負責看守 神殿裡的一切金銀和一切器皿,以及王宮裡的寶物都掠去,又擄走人質,然後回撒瑪利亞去了。
25 Bu Amaseia fab Jehoas, brenin Jwda, fyw am bymtheng mlynedd ar �l marw Joas fab Jehoahas, brenin Israel.
25亞瑪謝在拉吉被弒(王下14:17~20)以色列王約哈斯的兒子約阿施死後,猶大王約阿施的兒子亞瑪謝還活了十五年。
26 Am weddill hanes Amaseia, o'r dechrau i'r diwedd, onid yw wedi ei ysgrifennu yn llyfr brenhinoedd Jwda ac Israel?
26亞瑪謝其餘的事蹟,一生的始末,不是都記在猶大和以色列諸王記上嗎?
27 o'r amser y gwrthododd Amaseia ddilyn yr ARGLWYDD, cynllwyniwyd brad yn ei erbyn yn Jerwsalem. Ffodd yntau i Lachis, ond anfonwyd ar ei �l i Lachis a'i ladd yno.
27自從亞瑪謝離棄耶和華以後,在耶路撒冷有人要謀害他;他就逃到拉吉去。謀害他的人派人追到拉吉,在那裡把他殺死。
28 Yna cludwyd ef ar feirch, a'i gladdu gyda'i dadau yn Ninas Dafydd.
28然後用馬把他的屍體運回來,埋葬在大衛城裡,和他的列祖一起。