1 Dywedodd y proffwydi wrth Eliseus, "Edrych yn awr, y mae'r lle yr ydym yn byw ynddo gyda thi yn rhy gyfyng inni.
1以利沙把斧頭浮上來眾先知門徒對以利沙說：“請看，我們在你面前居住的那一個地方，對我們來說實在是太窄小了。
2 Gad inni fynd at yr Iorddonen a chymryd oddi yno drawst bob un i wneud lle y gallwn fyw ynddo." Dywedodd yntau, "Ewch."
2請你讓我們到約旦河，每人從那裡取一根木頭，我們要在那裡為自己建造一個地方居住。”以利沙說：“你們去吧！”
3 Ond meddai un, "Bydd dithau fodlon i ddod gyda'th weision." Ac atebodd, "Dof."
3有一個門徒說：“請你和你的僕人們一起去。”他說：“我會去的。”
4 Yna aeth gyda hwy at yr Iorddonen i dorri coed.
4他就和他們同去。他們到了約旦河，就砍伐樹木。
5 Tra oedd un yn cwympo trawst, syrthiodd ei fwyell i'r du373?r, a dywedodd, "Gwae fi, syr; un fenthyg oedd hi."
5有一個門徒砍伐木頭的時候，斧頭掉到水裡去了。他就喊著說：“慘啦！我主啊，這斧頭是借回來的。”
6 Dywedodd gu373?r Duw, "Ple y syrthiodd?" Dangosodd y lle iddo; torrodd yntau ffon a'i thaflu yno, a nofiodd y fwyell.
6神人說：“掉在哪裡呢？”於是他把那地點指給他看。他砍了一根木頭，丟在那裡，那斧頭就浮上來了。
7 Dywedodd, "Cod hi." Ac estynnodd ei law a'i chymryd.
7以利沙說：“你自己拿上來吧。”他就伸手把它拿住了。
8 Pan oedd brenin Syria am ryfela yn erbyn Israel, ymgynghorodd �'i weision a phenderfynu, "Yn y fan a'r fan y bydd fy ngwersyll."
8以利沙洩露亞蘭王的計謀亞蘭王與以色列人打仗，他和他的臣僕商議，說：“我要在某處某處埋伏。”
9 Ac anfonodd gu373?r Duw at frenin Israel a dweud, "Gwylia rhag mynd heibio'r fan a'r fan, oherwydd y mae'r Syriaid yn mynd i lawr yno."
9神人就差派人去見以色列王說：“你要小心，不要經過這個地方，因為亞蘭人在那裡埋伏。”
10 Ac anfonodd brenin Israel ddynion i'r fan a ddywedodd gu373?r Duw, ac felly y rhybuddiwyd ef i fod yn wyliadwrus, dro ar �l tro.
10以色列王派人到那地方，就是神人曾告訴他，警告他的，他就在那裡小心防範；這樣不止一兩次。
11 Cynhyrfodd brenin Syria am hyn a galwodd ei weision ato a dweud wrthynt, "Oni ddywedwch wrthyf pwy ohonom sydd o blaid brenin Israel?"
11亞蘭王因為這事心中大感困惑，他召了他的臣僕來，對他們說：“在我們中間有誰幫助以色列王，你們不告訴我嗎？”
12 Ond dywedodd un o'i weision, "Nid oes neb, f'arglwydd frenin; Eliseus, y proffwyd o Israel, sy'n dweud wrth frenin Israel y geiriau yr wyt ti'n eu llefaru yn d'ystafell wely."
12他的一位臣僕說：“我主我王啊！不是的；只不過是以色列的以利沙先知，把你在你臥室內所說的話，告知了以色列王。”
13 Dywedodd yntau, "Ewch ac edrychwch ble y mae ef, er mwyn i mi anfon i'w ddal."
13於是王說：“你們去看看他在哪裡，我要派人把他捉住。”有人告訴他說：“看哪！他正在多坍。”
14 Dywedwyd wrtho, "Y mae yn Dothan." Ac anfonodd yno feirch a cherbydau a byddin gref. Daethant liw nos ac amgylchu'r dref.
14亞蘭人圍困多坍他就差派車馬和一大隊軍兵往那裡去，他們在夜間抵達，圍困那城。
15 Pan gododd gwas gu373?r Duw yn y bore bach, a mynd allan, dyna lle'r oedd byddin a meirch a cherbydau o amgylch y dref, ac meddai, "O feistr, beth a wnawn ni?"
15神人的侍從清早起來，走出屋子，看見軍隊、車馬圍住了城。神人的僕人對神人說：“慘啦，我主啊！我們怎樣辦才好呢？”
16 Dywedodd yntau, "Paid ag ofni; y mae mwy gyda ni nag sydd gyda hwy."
16神人說：“不要懼怕，因為和我們在一起的比和他們在一起的更多。”
17 Yna gwedd�odd Eliseus, "ARGLWYDD, agor ei lygaid, iddo weld." Ac agorodd yr ARGLWYDD lygaid y llanc, ac yna fe welodd y mynydd yn llawn meirch a cherbydau tanllyd o gwmpas Eliseus.
17以利沙禱告，說：“耶和華啊！請你打開他的眼睛，使他能看見。”於是耶和華打開了僕人的眼睛，他就看見；看哪！那山上布滿了火馬火車，圍繞著以利沙。
18 Pan ddaeth y Syriaid i lawr ato, gwedd�odd Eliseus ar yr ARGLWYDD a dweud, "Taro'r bobl hyn yn ddall," a thrawyd hwy'n ddall, yn �l gair Eliseus.
18亞蘭人下來攻擊以利沙，以利沙就禱告耶和華，說：“求你擊打這民族，使他們瞎眼。”於是耶和華擊打他們，使他們瞎眼，正如以利沙所說的。
19 A dywedodd Eliseus wrthynt, "Nid dyma'r ffordd; nid hon yw'r dref. Dilynwch fi, ac af � chwi at y gu373?r yr ydych yn ei geisio." Ac arweiniodd hwy i Samaria.
19以利沙對他們說：“這不是那條路，這邊不是那座城；你們跟著我來，我要把你們領到你們要尋找的人那裡。”於是他把他們領到撒瑪利亞。
20 Wedi iddynt gyrraedd Samaria, dywedodd Eliseus, "ARGLWYDD, agor lygaid y bobl hyn, iddynt weld." Pan agorodd yr ARGLWYDD eu llygaid a hwythau'n gweld, yno yng nghanol Samaria yr oeddent.
20誘敵入京城並善待他們他們進入撒瑪利亞的時候，以利沙就說：“耶和華啊！求你開這些人的眼睛，使他們能看見。”於是耶和華開了他們的眼睛，他們就看見了。看哪！他們竟是在撒瑪利亞城中。
21 A phan welodd brenin Israel hwy, gofynnodd i Eliseus, "Fy nhad, a gaf fi eu lladd bob un?"
21以色列王看見他們，就對以利沙說：“我父啊，我可以擊殺他們嗎？”
22 Atebodd yntau, "Na, paid �'u lladd. A fyddit ti'n lladd y rhai a gymerit yn gaeth trwy dy gleddyf a'th fwa? Rho fara a du373?r o'u blaenau, iddynt gael bwyta ac yfed a mynd yn �l at eu meistr."
22以利沙說：“你不可擊殺他們。你可以擊殺你自己用刀用弓擄回來的人嗎？你要在他們面前擺上食物和水，給他們吃喝，然後回到他們的主人那裡去。”
23 Arlwyodd wledd fawr iddynt, ac wedi iddynt fwyta ac yfed, gollyngodd hwy. Aethant at eu meistr, ac ni ddaeth byddinoedd Syria rhagor i dir Israel.
23於是王為他們預備盛大的宴會；他們吃喝完了，王打發他們離去，他們就回到他們的主人那裡去了。從此，亞蘭的軍隊不再侵犯以色列地了。
24 Ymhen amser, cynullodd Ben-hadad brenin Syria ei holl fyddin a mynd i warchae ar Samaria.
24亞蘭王圍困撒瑪利亞後來，亞蘭王便．哈達徵召他全部的軍隊上來圍困撒瑪利亞。
25 Yna bu newyn mawr yn Samaria, a'r gwarchae mor dynn nes bod pen asyn yn costio pedwar ugain o siclau arian, a chwarter pwys o dail colomen bum sicl.
25於是撒瑪利亞發生了極大的饑荒，敵軍繼續包圍，以致一個驢頭要賣九百克銀子，兩百克的鴿子糞也值六十克銀子。
26 Fel yr oedd brenin Israel yn cerdded ar y mur, gwaeddodd gwraig arno, "F'arglwydd frenin, helpa fi!"
26以色列王在城牆上經過時，有一個婦人向他呼求說：“我主我王啊，救救我！”
27 Ond dywedodd, "Na! Bydded i'r ARGLWYDD dy helpu; o ble y caf fi help iti � ai o'r llawr dyrnu neu o'r gwinwryf?"
27他說：“如果耶和華不救你，我又從哪裡救你？是從打穀場，或是從榨酒池呢？”
28 Yna gofynnodd y brenin, "Beth sydd o'i le?" Meddai hithau, "Dywedodd y ddynes yma wrthyf, 'Dyro di dy blentyn inni ei fwyta heddiw, a chawn fwyta fy mab i yfory.'
28王對她說：“到底有甚麼事呢？”她說：“這婦人對我說：‘把你的兒子交出來，今日我們好把他吃了；明天我們可以吃我的兒子。’
29 Felly berwyd fy mab i a'i fwyta, ac yna dywedais wrthi y diwrnod wedyn, 'Dyro dithau dy fab inni ei fwyta.' Ond y mae hi wedi cuddio'i phlentyn."
29於是我們把我的兒子煮了，把他吃了。第二日，我對她說：‘把你的兒子交出來，我們好把他吃了。’她卻把她的兒子收藏起來。”
30 Pan glywodd y brenin eiriau'r wraig, rhwygodd ei wisg; a chan ei fod yn cerdded ar y mur, gwelodd y bobl ei fod yn gwisgo sachliain yn nesaf at ei groen.
30王起誓要殺以利沙王聽見那婦人的話，就撕裂衣服，他當時正在城牆上，人民都看見他；看哪，他裡面貼身穿著的是件麻衣。
31 Ac meddai, "Fel hyn y gwnelo Duw i mi, a rhagor, os ceidw Eliseus fab Saffat ei ben ar ei ysgwyddau heddiw."
31他說：“如果今日沙法的兒子以利沙的頭仍留在他身上，願 神懲罰我，而且加倍懲罰我。”
32 Gartref yr oedd Eliseus, a'r henuriaid yn eistedd gydag ef. Anfonodd y brenin u373?r o'i lys, ond cyn i'r negesydd gyrraedd, yr oedd Eliseus wedi dweud wrth yr henuriaid, "A welwch chwi fod y cyw llofrudd hwn wedi anfon rhywun i dorri fy mhen? Edrychwch; pan fydd y negesydd yn cyrraedd, caewch y drws a daliwch y drws yn ei erbyn. Onid wyf yn clywed su373?n traed ei feistr yn ei ddilyn?"
32那時，以利沙正坐在自己的屋子裡，眾長老也和他坐在一起。王差派一個在他面前侍立的人去，那使者去到以利沙那裡以前，以利沙對眾長老說：“你們看這兇手之子派人來取我的首級。你們留意那使者來到的時候，你們要把門關上，把他擋在門外。他主人的腳步聲不是在他後面嗎？”
33 A thra oedd eto'n siarad � hwy, dyna'r brenin yn cyrraedd ac yn dweud, "Oddi wrth yr ARGLWYDD y daeth ein haflwydd, pam y disgwyliaf rhagor wrtho?"
33他和眾長老還在說話的時候，看哪，王（“王”原文作“使者”）就下到他那裡，說：“看哪，這災禍是從耶和華來的，我為甚麼還仰望耶和華呢？”