1 Yr oedd yn yr eglwys oedd yn Antiochia broffwydi ac Simeon, a elwid Niger, a Lwcius o Cyrene, a Manaen, un o wu375?r llys y Tywysog Herod, a Saul.
1巴拿巴和掃羅奉差遣安提阿教會中，有幾位先知和教師，就是巴拿巴、名叫尼結的西面、古利奈人路求、與分封王希律一同長大的馬念，和掃羅。
2 Tra oeddent hwy'n offrymu addoliad i'r Arglwydd ac yn ymprydio, dywedodd yr Ysbryd Gl�n, "Neilltuwch yn awr i mi Barnabas a Saul, i'r gwaith yr wyf wedi eu galw iddo."
2他們事奉主，並且禁食的時候，聖靈說：“要為我把巴拿巴和掃羅分別出來，去作我呼召他們作的工。”
3 Yna, wedi ymprydio a gwedd�o a rhoi eu dwylo arnynt, gollyngasant hwy.
3於是他們禁食禱告，為兩人按手，就派他們去了。
4 Felly, wedi eu hanfon allan gan yr Ysbryd Gl�n, daeth y rhain i lawr i Selewcia, ac oddi yno hwylio i Cyprus.
4第一次宣教旅程他們既然奉聖靈差遣，就下到西流基，從那裡坐船往塞浦路斯。
5 Wedi cyrraedd Salamis, cyhoeddasant air Duw yn synagogau'r Iddewon. Yr oedd ganddynt Ioan hefyd yn gynorthwywr.
5他們到了撒拉米，就在猶太人的各會堂裡宣講 神的道，還有約翰作他們的助手。
6 Aethant drwy'r holl ynys hyd Paffos, a chael yno ryw ddewin, gau�broffwyd o Iddew, o'r enw Bar-Iesu;
6他們走遍全島，到了帕弗，遇見一個猶太人，名叫巴．耶穌，是個術士，又是個假先知。
7 yr oedd hwn gyda'r rhaglaw, Sergius Pawlus, gu373?r deallus. Galwodd hwnnw Barnabas a Saul ato, a cheisio cael clywed gair Duw.
7他常常和省長士求．保羅在一起；省長是個聰明人，他請了巴拿巴和掃羅來，要聽聽 神的道。
8 Ond yr oedd Elymas y dewin (felly y cyfieithir ei enw) yn eu gwrthwynebu, a cheisio gwyrdroi'r rhaglaw oddi wrth y ffydd.
8但術士以呂馬（以呂馬就是“術士”的意思）與使徒作對，要使省長轉離真道。
9 Ond dyma Saul (a elwir hefyd yn Paul), wedi ei lenwi �'r Ysbryd Gl�n, yn syllu arno
9掃羅，也就是保羅，卻被聖靈充滿，定睛看著他，
10 a dweud, "Ti, sy'n llawn o bob twyll a phob dichell, fab diafol, gelyn pob cyfiawnder, oni pheidi di � gwyrdroi union ffyrdd yr Arglwydd?
10說：“你這充滿各樣詭詐和各樣奸惡的人，魔鬼的兒子，公義的仇敵！你歪曲了主的正路，還不停止嗎？
11 Yn awr dyma law'r Arglwydd arnat, ac fe fyddi'n ddall, heb weld yr haul, am beth amser." Ac ar unwaith syrthiodd arno niwl a thywyllwch, a dyna lle'r oedd yn ymbalfalu am rywun i estyn llaw iddo.
11你看，現在主的手臨到你，你要瞎了眼睛，暫時看不見陽光。”他就立刻被霧和黑暗籠罩著，周圍找人牽他的手，給他領路。
12 Yna pan welodd y rhaglaw beth oedd wedi digwydd, daeth i gredu, wedi ei synnu'n fawr gan y ddysgeidiaeth am yr Arglwydd.
12那時，省長看見了所發生的事，就信了，因為他驚奇主的教訓。
13 Wedi hwylio o Paffos, daeth Paul a'i gymdeithion i Perga yn Pamffylia. Ond cefnodd Ioan arnynt, a dychwelyd i Jerwsalem.
13在彼西底的安提阿保羅和同伴從帕弗開船，來到旁非利亞的別加，約翰卻離開他們，回耶路撒冷去了。
14 Aethant hwythau yn eu blaenau o Perga a chyrraedd Antiochia Pisidia, ac aethant i'r synagog ar y dydd Saboth, ac eistedd yno.
14他們從別加往前走，到了彼西底的安提阿，在安息日進了會堂，就坐下來。
15 Ar �l y darllen o'r Gyfraith a'r proffwydi, anfonodd arweinwyr y synagog atynt a gofyn, "Frodyr, os oes gennych air o anogaeth i'r bobl, traethwch."
15宣讀了律法和先知書以後，會堂的理事們派人到他們那裡來，說：“弟兄們，如果有甚麼勸勉眾人的話，請說吧！”
16 Cododd Paul, ac wedi amneidio �'i law dywedodd: "Chwi Israeliaid, a chwi eraill sy'n ofni Duw, gwrandewch.
16保羅就站起來，作了一個手勢，說：“以色列人和敬畏 神的人，請聽！
17 Duw'r bobl hyn, Israel, fe ddewisodd hwn ein tadau ni, a dyrchafodd y bobl pan oeddent yn estroniaid yng ngwlad yr Aifft, ac � braich estynedig fe ddaeth � hwy allan oddi yno.
17以色列民的 神，揀選了我們的祖先；當他們在埃及地寄居的時候， 神抬舉這民，用大能（“大能”原文作“高”）的膀臂，把他們從那地領出來；
18 Am ryw ddeugain mlynedd bu'n cydymddwyn � hwy yn yr anialwch.
18又在曠野容忍（“容忍”有些抄本作“養育”）他們，約有四十年之久；
19 Yna dinistriodd saith genedl yng ngwlad Canaan, a rhoi eu tir hwy yn etifeddiaeth iddynt
19滅了迦南地的七族之後，就把那地分給他們為業；
20 am ryw bedwar can mlynedd a hanner. Ac wedi hynny rhoddodd iddynt farnwyr hyd at y proffwyd Samuel.
20這一切歷時約四百五十年。後來 神賜給他們士師，直到撒母耳先知為止。
21 Ar �l hyn gofynasant am gael brenin, a rhoddodd Duw iddynt Saul fab Cis, gu373?r o lwyth Benjamin, am ddeugain mlynedd.
21那時，他們要求立一個王， 神就把便雅憫支派中一個人，基士的兒子掃羅，賜給他們作王，共四十年之久。
22 Yna fe'i diorseddodd ef, a chodi Dafydd yn frenin iddynt, a thystiolaethu iddo gan ddweud, 'Cefais Ddafydd fab Jesse yn u373?r wrth fodd fy nghalon, un a wna bob peth yr wyf yn ei ewyllysio.'
22廢去掃羅之後，又為他們興起大衛作王，並且為他作證說：‘我找到耶西的兒子大衛，他是合我心意的人，必遵行我的一切旨意。’
23 O blith disgynyddion hwn y daeth Duw, yn �l ei addewid, � Gwaredwr i Israel, sef Iesu.
23 神照著應許，已經從這人的後裔中，給以色列帶來了一位救主，就是耶穌。
24 Yr oedd Ioan eisoes, cyn iddo ef ddod, wedi cyhoeddi bedydd edifeirwch i holl bobl Israel.
24在他來臨之前，約翰早已向以色列全民宣講悔改的洗禮。
25 Ac wrth ei fod yn cwblhau ei yrfa, dywedodd Ioan, 'Beth yr ydych chwi'n tybio fy mod? Nid hynny wyf fi. Na, dyma un yn dod ar f'�l i nad wyf fi'n deilwng i ddatod y sandalau am ei draed.'
25約翰快要跑完他的路程的時候，說：‘你們以為我是誰？我不是基督。他是在我以後來的，我就是給他解腳上的鞋帶也不配。’
26 "Frodyr, disgynyddion Abraham a'r rhai yn eich plith sy'n ofni Duw, i ni yr anfonwyd gair yr iachawdwriaeth hon.
26“弟兄們，亞伯拉罕的子孫，和你們中間敬畏 神的人哪，這救恩之道是傳給我們的。
27 Oherwydd nid adnabu trigolion Jerwsalem a'u llywodraethwyr mo hwn; ni ddeallasant chwaith eiriau'r proffwydi a ddarllenir bob Saboth, ond eu cyflawni trwy ei gondemnio ef.
27住在耶路撒冷的人和他們的官長，因為不認識基督，也不明白每逢安息日所讀的先知的話，就把他定了罪，正好應驗了先知的話。
28 Er na chawsant ddim rheswm dros ei roi i farwolaeth, ceisiasant gan Pilat ei ladd;
28他們雖然找不出該死的罪狀，還是要求彼拉多殺害他。
29 ac wedi iddynt ddwyn i ben bopeth oedd wedi ei ysgrifennu amdano, tynasant ef i lawr oddi ar y pren a'i roi mewn bedd.
29他們把所記載一切關於他的事作成了，就把他從木頭上取下來，放在墳墓裡。
30 Ond cyfododd Duw ef oddi wrth y meirw;
30但 神卻使他從死人中復活了。
31 ac fe ymddangosodd dros ddyddiau lawer i'r rhai oedd wedi dod i fyny gydag ef o Galilea i Jerwsalem, ac y mae'r rhain yn awr yn dystion iddo i'r bobl.
31有許多日子，他向那些跟他一同從加利利上耶路撒冷的人顯現，現在這些人在民眾面前作了他的見證人，
32 Yr ydym ninnau yn cyhoeddi i chwi newydd da am yr addewid a wnaed i'r hynafiaid, fod Duw wedi ei llwyr gyflawni hi i ni eu plant trwy atgyfodi Iesu,
32我們報好信息給你們： 神給列祖的應許，
33 fel y mae'n ysgrifenedig hefyd yn yr ail Salm: 'Fy mab wyt ti; myfi a'th genhedlodd di heddiw.'
33藉著耶穌的復活，向我們這些作子孫的應驗了。就如詩篇第二篇所記的：‘你是我的兒子，我今日生了你。’
34 Ac ynglu375?n �'i fod wedi ei atgyfodi ef oddi wrth y meirw, byth i ddychwelyd mwy i lygredigaeth, y mae wedi dweud fel hyn: 'Rhoddaf i chwi y pethau sanctaidd sy'n perthyn i Ddafydd, y pethau sicr.'
34至於 神使他從死人中復活，不再歸於朽壞，他曾這樣說：‘我必把應許大衛的、神聖可靠的恩福賜給你們。’
35 Oherwydd mewn lle arall eto y mae'n dweud: 'Ni adewi i'th Sanct weld llygredigaeth.'
35所以他在另一篇說：‘你必不容你的聖者見朽壞。’
36 Canys Dafydd, wedi iddo yn ei genhedlaeth ei hun wasanaethu ewyllys Duw, fe hunodd ef, ac fe'i rhoddwyd i orffwys gyda'i dadau, a gwelodd lygredigaeth;
36“大衛在他自己的世代裡，遵行了 神的計劃，就睡了，歸回他列祖那裡，見了朽壞。
37 ond yr hwn a gyfododd Duw, ni welodd hwnnw lygredigaeth.
37唯獨 神所復活的那一位，沒有見過朽壞。
38 Felly bydded hysbys i chwi, frodyr, mai trwy hwn y cyhoeddir i chwi faddeuant pechodau,
38所以弟兄們，你們當知道，赦罪之道是由這位耶穌傳給你們的。在你們靠摩西律法不能稱義的一切事上，
39 a thrwy hwn y rhyddheir pawb sy'n credu oddi wrth yr holl bethau nad oedd modd eich rhyddhau oddi wrthynt trwy Gyfraith Moses.
39信靠他的人就得稱義了。
40 Gwyliwch, ynteu, na ddaw arnoch yr hyn a ddywedwyd yn y proffwydi:
40你們要小心，免得先知書上所說的臨到你們：
41 'Gwelwch, chwi ddirmygwyr, a rhyfeddwch, a diflannwch, oherwydd yr wyf fi'n cyflawni gweithred yn eich dyddiau chwi, gweithred na chredwch ynddi byth, er ei hadrodd yn llawn ichwi.'"
41‘傲慢的人哪！你們要看、要驚奇、要滅亡，因為在你們的日子，我要作一件事，就算有人告訴你們，你們總是不信。’”
42 Wrth iddynt fynd allan, yr oedd y bobl yn deisyf arnynt lefaru'r pethau hyn wrthynt y Saboth wedyn.
42保羅和巴拿巴出來的時候，眾人請求他們下一個安息日再對他們講這些話。
43 Wedi i'r gynulleidfa gael ei gollwng, aeth llawer o'r Iddewon, ac o'r proselytiaid oedd yn addolwyr Duw, ar �l Paul a Barnabas, a buont hwythau yn llefaru wrthynt a'u hannog i lynu wrth ras Duw.
43散會以後，許多猶太人和歸信猶太教的虔誠人，跟從了保羅和巴拿巴。兩人對他們談話，勉勵他們要恆久住在 神的恩典中。
44 Y Saboth dilynol, daeth yr holl ddinas bron ynghyd i glywed gair yr Arglwydd.
44下一個安息日，幾乎全城的人都聚了來，要聽主的道。
45 Pan welodd yr Iddewon y tyrfaoedd fe'u llanwyd � chenfigen, ac yr oeddent yn gwrthddweud y pethau yr oedd Paul yn eu llefaru, gan ei ddifenwi.
45猶太人看見這麼多人，就滿心嫉妒，反駁保羅所講的，並且毀謗他們。
46 Yna llefarodd Paul a Barnabas yn hy: "I chwi," meddent, "yr oedd yn rhaid llefaru gair Duw yn gyntaf. Ond gan eich bod yn ei wrthod, ac yn eich dyfarnu eich hunain yn annheilwng o'r bywyd tragwyddol, dyma ni'n troi at y Cenhedloedd.
46保羅和巴拿巴卻放膽說：“ 神的道，先講給你們聽，是應該的。但因為你們棄絕這道，斷定自己不配得永生，所以我們現在就轉向外族人去了。
47 Oblegid hyn yw gorchymyn yr Arglwydd i ni: 'Gosodais di yn oleuni'r Cenhedloedd, iti fod yn gyfrwng iachawdwriaeth hyd eithaf y ddaear.'"
47因為主曾這樣吩咐我們說：‘我已立你作外族人的光，使你把救恩帶到地極去。’”
48 Wrth glywed hyn, yr oedd y Cenhedloedd yn llawenychu a gogoneddu gair yr Arglwydd, a chredodd cynifer ag oedd wedi eu penodi i fywyd tragwyddol.
48外族人聽見了就歡喜，讚美主的道，凡指定得永生的都信了。
49 Yr oedd gair yr Arglwydd yn ymdaenu drwy'r holl fro.
49於是主的道傳遍那地。
50 Ond fe gyffr�dd yr Iddewon y gwragedd bonheddig oedd yn addolwyr Duw, a phrif wu375?r y ddinas, a chodasant erlid yn erbyn Paul a Barnabas, a'u bwrw allan o'u hardal.
50但猶太人唆使虔誠尊貴的婦女和城內的顯要，煽動大家迫害保羅和巴拿巴，把他們驅逐出境。
51 Ysgydwasant hwythau'r llwch oddi ar eu traed yn eu herbyn, a daethant i Iconium.
51兩人當眾跺掉腳上的塵土，往以哥念去了。
52 A llanwyd y disgyblion � llawenydd ac �'r Ysbryd Gl�n.
52門徒滿有喜樂，又被聖靈充滿。