1 Os byddi'n gwrando'n astud ar lais yr ARGLWYDD dy Dduw, ac yn gofalu cadw popeth y mae'n ei orchymyn iti heddiw, yna bydd yr ARGLWYDD dy Dduw yn dy osod yn uwch na holl genhedloedd y byd.
1遵行誡命的必蒙福（利26:3~13；申7:12~24）“如果你實在聽從耶和華你的 神的話，謹守遵行他的一切誡命，就是我今日吩咐你的，耶和華你的 神必使你超過地上所有的民族。
2 Daw'r holl fendithion hyn i'th ran ac i'th amgylchu, dim ond iti wrando ar lais yr ARGLWYDD dy Dduw.
2如果你聽從耶和華你的 神的話，以下這一切福氣必臨到你身上，必把你追上。
3 Byddi'n derbyn bendith yn y dref ac yn y maes.
3你在城裡必蒙福，在田間也必蒙福。
4 Bydd bendith ar ffrwyth dy gorff, ar gnwd dy dir a'th fuches, ar gynnydd dy wartheg ac epil dy ddefaid.
4你身所生的、土地所出的、牲畜所出的、牛生殖的和羊所產的，都必蒙福。
5 Bydd bendith ar dy gawell a'th badell dylino.
5你的籃子和你的摶麵盆，都必蒙福。
6 Bydd bendith arnat wrth ddod i mewn ac wrth fynd allan.
6你出必蒙福，你入也必蒙福。
7 Bydd yr ARGLWYDD yn peri i'th elynion sy'n codi yn dy erbyn gael eu dryllio o'th flaen; byddant yn dod yn dy erbyn ar hyd un ffordd, ond yn ffoi rhagot ar hyd saith.
7“那起來攻擊你的仇敵，耶和華必使他們在你面前被擊敗；他們從一條路出來攻擊你，必在你面前從七條路逃跑。
8 Bydd yr ARGLWYDD yn gorchymyn bendith ar dy ysguboriau ac ar bopeth a wnei; bydd yn dy fendithio yn y tir y mae'r ARGLWYDD dy Dduw yn ei roi iti.
8在你的倉房裡和你手所辦的一切事上，耶和華必吩咐福氣臨到你；在耶和華你的 神賜給你的地上，他必賜福給你。
9 Bydd yr ARGLWYDD yn dy sefydlu'n bobl sanctaidd iddo, fel yr addawodd iti, os cedwi orchmynion yr ARGLWYDD dy Dduw a rhodio yn ei ffyrdd.
9如果你謹守耶和華你的 神的誡命，遵守他的道路，耶和華就必照著他向你起過的誓，立你作他自己的聖民。
10 Fe w�l holl bobloedd y ddaear mai ar enw'r ARGLWYDD y gelwir di; a bydd dy ofn arnynt.
10地上萬民見你被稱為耶和華名下的人，就必懼怕你。
11 Bydd yr ARGLWYDD yn dy lwyddo'n ardderchog yn ffrwyth dy gorff, cynnydd dy fuches, a chnwd dy dir yn y wlad yr addawodd yr ARGLWYDD i'th hynafiaid ei rhoi iti.
11在耶和華向你列祖起誓應許要賜給你的土地上，他必使你身上所生的、牲畜所產的、土地所出的，都豐富有餘。
12 Bydd yr ARGLWYDD yn agor y nefoedd, ystordy ei ddaioni, i roi glaw i'th dir yn ei bryd, ac i fendithio holl waith dy ddwylo; byddi'n rhoi benthyg i lawer o genhedloedd, ond heb angen benthyca dy hun.
12耶和華必為你打開他天上的寶庫，按時降雨在你的地上，在你手裡所作的一切事上賜福給你；你要借貸給許多國的民，卻不會向人借貸。
13 Bydd yr ARGLWYDD yn dy wneud yn ben ac nid yn gynffon, yn uchaf bob amser ac nid yn isaf, dim ond iti wrando ar orchmynion yr ARGLWYDD dy Dduw, y rhai yr wyf yn eu rhoi iti heddiw i'w cadw a'u gwneud.
13耶和華必使你作頭不作尾，居上不居下，只要你聽從耶和華你的 神的誡命，就是我今日吩咐你的，謹守遵行；
14 Paid � gwyro i'r dde na'r chwith oddi wrth yr un o'r pethau yr wyf fi'n eu gorchymyn iti heddiw, na dilyn duwiau estron i'w haddoli.
14不可偏離我今日吩咐你的一切話，不偏左也不偏右，以致去隨從和事奉別的神。
15 Ac os na fyddi'n gwrando ar lais yr ARGLWYDD dy Dduw, i ofalu cyflawni ei holl orchmynion a'i ddeddfau, y rhai yr wyf yn eu rhoi iti heddiw, yna fe ddaw i'th ran yr holl felltithion hyn, ac fe'th amgylchant:
15違命的必受咒詛（利26:14~45）“但是，如果你不聽從耶和華你 神的話，不謹守遵行我今日吩咐你的一切誡命和律例，以下這一切咒詛就必臨到你身上，把你趕上。
16 Melltith arnat yn y dref ac yn y maes.
16你在城裡必受咒詛，在田間也必受咒詛。
17 Melltith ar dy gawell a'th badell dylino.
17你的籃子和摶麵盆都必受咒詛。
18 Melltith ar ffrwyth dy gorff a chnwd dy dir, ar gynnydd dy wartheg ac epil dy ddefaid.
18你身所生的、土地所出的、牛生殖的和羊所產的，都必受咒詛。
19 Melltith arnat wrth ddod i mewn ac wrth fynd allan.
19你出必受咒詛，你入也必受咒詛。
20 Bydd yr ARGLWYDD yn anfon arnat felltithion, dryswch, a cherydd ym mha beth bynnag yr wyt yn ei wneud, nes dy ddinistrio a'th ddifetha'n gyflym oherwydd drygioni dy waith yn ei wrthod.
20“耶和華必在你手所作的一切事上，使咒詛、紛亂和責備臨到你身上，直到你被消滅，速速地滅亡，因為你行惡，離棄了我的緣故。
21 Bydd yr ARGLWYDD yn peri i haint lynu wrthyt nes dy ddifa oddi ar y tir yr wyt yn mynd iddo i'w feddiannu.
21耶和華必使瘟疫隨著你，直到他把你從你進去得為業的地上滅絕了。
22 Bydd yr ARGLWYDD yn dy daro � darfodedigaeth, twymyn, llid a chryd; � sychder hefyd a deifiant a malltod. Bydd y rhain yn dy ddilyn nes dy ddifodi.
22耶和華必用癆病、熱病、炎症、瘧疾、乾旱、旱風和霉爛打擊你；它們必追趕你，直到你滅亡。
23 Bydd yr wybren uwch dy ben yn bres, a'r ddaear oddi tanat yn haearn.
23你頭上的天必變成銅，你腳下的地必變成鐵。
24 Bydd yr ARGLWYDD yn troi glaw dy dir yn llwch a lludw, a hynny'n disgyn arnat o'r awyr nes dy ddifa.
24耶和華必使你地上的雨水變為飛沙塵土，從天上下到你身上，直到你被消滅。
25 Bydd yr ARGLWYDD yn dy ddryllio o flaen d'elynion; byddi'n mynd allan yn eu herbyn ar hyd un ffordd, ond yn ffoi rhagddynt ar hyd saith, a bydd hyn yn arswyd i holl deyrnasoedd y ddaear.
25耶和華必使你在仇敵面前被擊敗；你從一條路出去攻擊他們，必在他們面前從七條路逃跑；你必成為天下萬國驚駭的對象。
26 Bydd dy gelain yn bwydo holl adar yr awyr a bwystfilod y ddaear, heb neb i'w tarfu.
26你的屍體必成為空中的飛鳥和地上的走獸的食物；必沒有人來把牠們嚇走。
27 Bydd yr ARGLWYDD yn dy daro � chornwyd yr Aifft a chornwydydd gwaedlyd, � chrach ac ysfa na fedri gael iach�d ohonynt.
27“耶和華必用埃及人的瘡、痔漏、牛皮癬、紅疹打擊你，這是你不能醫治的。
28 Bydd yr ARGLWYDD yn dy daro � gwallgofrwydd, dallineb a dryswch meddwl;
28耶和華必用癲狂、眼瞎、心亂打擊你；
29 a byddi'n ymbalfalu ar hanner dydd, fel y bydd y dall yn ymbalfalu mewn tywyllwch, heb lwyddo i gael dy ffordd. Cei dy orthrymu a'th ysbeilio'n feunyddiol heb neb i'th achub.
29你必在中午的時候摸索，好像瞎子在黑暗中摸索一樣；你的道路必不亨通；你必日日受欺壓、被搶奪，沒有人拯救你。
30 Er iti ddywedd�o � merch, dyn arall fydd yn ei chymryd; er iti godi tu375?, ni fyddi'n byw ynddo; ac er iti blannu gwinllan, ni chei'r ffrwyth ohoni.
30你和女子訂了婚，別人必和她同寢；你建造房屋，必不得住在裡面；你栽種葡萄園，必不得享用它的果子。
31 Lleddir dy ych yn dy olwg, ond ni fyddi'n cael bwyta dim ohono; caiff dy asyn ei ladrata yn dy u373?ydd, ond nis cei yn �l; rhoddir dy ddefaid i'th elynion, ac ni fydd neb i'w hadfer iti.
31你的牛在你眼前被宰了，你必不得吃牠的肉；你的驢從你面前被搶奪了，必不歸還給你；你的羊群交給了你的仇敵，必沒有人拯救。
32 Rhoddir dy feibion a'th ferched i bobl arall, a thithau'n gweld ac yn dihoeni o'u plegid ar hyd y dydd, yn ddiymadferth.
32你的兒女必被交給別國的民，你必親眼看見，日日為他們焦慮；你必無能為力。
33 Bwyteir cynnyrch dy dir a'th holl lafur gan bobl nad wyt yn eu hadnabod, a chei dy orthrymu a'th ysbeilio'n feunyddiol,
33你土地的出產和你勞碌得來的一切，都必被你不認識的民族吃盡；你必常常受壓迫和壓制；
34 nes bod yr hyn a weli �'th lygaid yn dy yrru'n wallgof.
34你因親眼看見的，必要瘋狂。
35 Bydd yr ARGLWYDD yn dy daro � chornwydydd poenus, na ellir eu gwella, ar dy liniau a'th goesau, ac o wadn dy droed hyd dy gorun.
35耶和華必用毒瘡打擊你的雙膝和雙腿，由踵至頂，使你無法醫治。
36 Bydd yr ARGLWYDD yn dy ddanfon di, a'r brenin y byddi'n ei osod arnat, at genedl na fu i ti na'th gyndadau ei hadnabod; ac yno byddi'n gwasanaethu duwiau estron o bren a charreg.
36耶和華必把你和你所立統治你的君王，領到你和你的列祖都不認識的國那裡去；在那裡你必事奉別的神，就是木頭石頭所做的神。
37 Byddi'n achos syndod, yn ddihareb ac yn gyff gwawd ymysg yr holl bobloedd y bydd yr ARGLWYDD yn dy ddanfon atynt.
37在耶和華要領你去的各民族中，你必成為使人驚駭、使人嘲笑和諷刺的對象。
38 Er iti fynd � digonedd o had i'r maes, ychydig a fedi, am i locustiaid ei ysu.
38“你帶到田間的種子雖然很多，但收進來的卻很少，因為蝗蟲把它吞吃了。
39 Byddi'n plannu gwinllannoedd ac yn eu trin, ond ni chei yfed y gwin na chasglu'r grawnwin, am i bryfetach eu bwyta.
39你栽種修理葡萄園，必不得收葡萄，也不得喝葡萄酒，因為蟲子把它吃盡了。
40 Bydd gennyt olewydd trwy dy dir i gyd, ond ni fyddi'n dy iro dy hun �'r olew, oherwydd bydd dy olewydd yn colli eu ffrwyth.
40你全境必有橄欖樹，卻沒有油抹身，因為你的橄欖還未成熟就脫落了。
41 Byddi'n cenhedlu meibion a merched, ond ni chei eu cadw, oherwydd fe'u cludir i gaethiwed.
41你必生兒養女，卻不是屬你的，因為他們都要被擄去。
42 Bydd locustiaid yn difa pob coeden fydd gennyt a chynnyrch dy dir.
42你所有的樹木和你土地的出產，都必被害蟲吃光。
43 Bydd y dieithryn yn eich mysg yn dal i godi'n uwch ac yn uwch, a thithau'n disgyn yn is ac yn is.
43住在你中間的寄居者必漸漸高升，比你高而又高；你必漸漸下降，低而又低。
44 Ef fydd yn rhoi benthyg i ti, nid ti iddo ef; ef fydd y pen, a thithau'n gynffon.
44他要借給你，你卻不能借給他；他必作頭，你必作尾。
45 Daw'r holl felltithion hyn arnat, a'th ddilyn a'th amgylchu nes iti gael dy ddinistrio, am na wrandewaist ar lais yr ARGLWYDD dy Dduw na chadw ei orchmynion a'i ddeddfau fel y gorchmynnodd iti.
45這一切咒詛必臨到你，必追趕你，必把你追上，直到你被消滅，因為你不聽從耶和華你的 神的話，沒有遵守他吩咐你的誡命和律例。
46 Byddant yn arwydd ac yn argoel i ti ac i'th ddisgynyddion am byth,
46這些咒詛必在你和你的後裔身上成為異蹟和奇事，直到永遠。
47 gan na wasanaethaist yr ARGLWYDD dy Dduw mewn llawenydd a llonder calon am iddo roi iti ddigonedd o bopeth.
47因為你在這樣富足的時候，沒有以歡樂和高興的心來事奉耶和華你的 神，
48 Eithr mewn newyn a syched, noethni a dirfawr angen, byddi'n gwasanaethu'r gelynion y mae'r ARGLWYDD yn eu hanfon yn dy erbyn. Bydd yn gosod iau haearn ar dy war nes iddo dy ddinistrio.
48所以你必在飢餓、乾渴、赤身露體和缺乏之中，去事奉耶和華派來攻擊你的仇敵；他必把鐵軛放在你的頸項上，直到把你消滅。
49 Bydd yr ARGLWYDD yn codi cenedl o bell, o eithaf y ddaear, yn dy erbyn; fel eryr fe ddaw ar dy warthaf genedl na fyddi'n deall ei hiaith,
49“耶和華必從遠方，從地極把一國的民帶來，像鷹一般飛來攻擊你；這民的語言你不會聽；
50 cenedl sarrug ei gwedd, heb barch i'r hen na thiriondeb at yr ifanc.
50這民臉無羞恥，不顧老年人的情面，也不恩待青年人。
51 Bydd yn bwyta cynnyrch dy fuches a'th dir, nes dy ddinistrio; ni fydd yn gadael ar �l iti nac u375?d na gwin nac olew, na chynnydd dy wartheg nac epil dy ddefaid, nes dy ddifodi.
51他們必吞吃你牲畜所生的和你土地所產的，直到把你消滅；必不給你留下五穀、新酒和油、幼小的牛，以及肥嫩的羊，直到使你滅亡為止。
52 Bydd yn gwarchae ar bob dinas o'th eiddo trwy dy holl wlad, nes y bydd pob un o'th furiau uchel, yr wyt yn ymddiried ynddynt i'th amddiffyn, yn cwympo; ie, bydd yn gwarchae ar bob dinas o'th eiddo trwy'r holl wlad a roddodd yr ARGLWYDD dy Dduw iti.
52他們必把你圍困在你的各城裡，直到在你的全境內你所倚靠高大和堅固的城牆都被攻陷；他們必把你圍困在耶和華你的 神賜給你的全地的各城裡。
53 Oherwydd y cyni a achosir iti gan warchae dy elyn, byddi'n bwyta ffrwyth dy gorff dy hun, cnawd dy feibion a'th ferched, a roddodd yr ARGLWYDD dy Dduw iti.
53你在仇敵圍困和窘迫你的時候，要吃你身所生的，就是吃耶和華你的 神賜給你的兒女的肉。
54 Bydd y dyn mwyaf tyner a theimladwy yn eich plith yn gwarafun rhoi i'w frawd, nac i wraig ei fynwes nac i weddill ei blant sydd ar �l,
54你們中間溫柔嫩弱的男人，必敵視自己的兄弟、懷中的妻子和餘剩的兒女；
55 ddim o gig ei blant y mae'n ei fwyta, rhag iddo fod heb ddim yn y cyni a achosir ym mhob dinas gan warchae dy elyn.
55甚至在你的仇敵圍困和窘迫你在各城裡的時候，他要吃自己兒女的肉，卻不肯分給他們任何人，因為他沒有甚麼剩下的。
56 Bydd y ddynes fwyaf tyner a mwyaf teimladwy yn eich plith, un mor deimladwy a thyner fel na fentrodd osod gwadn ei throed ar y ddaear, yn gwarafun rhoi i u373?r ei mynwes, nac i'w mab na'i merch,
56你們中間溫柔嬌嫩的婦人，素來因為溫柔嬌嫩不肯把腳掌踏在地上，現在必敵視自己懷中的丈夫和自己的兒女。
57 ran o'r brych a ddisgyn o'i chroth, na'r baban a enir iddi; ond bydd hi ei hun yn ei fwyta'n ddirgel, am nad oes dim i'w gael yn y cyni a achosir yn dy holl ddinasoedd gan warchae dy elyn.
57她暗中把自己兩腿之間出來的嬰孩，和自己生的兒女吃掉，因為在你的仇敵圍困和窘迫你在各城裡的時候，她甚麼都沒有了。
58 Os na fyddi'n gofalu cyflawni holl ofynion y gyfraith hon, a ysgrifennwyd yn y llyfr hwn, a pharchu'r enw gogoneddus ac arswydus hwn, sef enw yr ARGLWYDD dy Dduw,
58“如果你不謹守遵行寫在這書上的這律法的一切話，不敬畏這榮耀和可畏的名，就是耶和華你的 神，
59 yna bydd yr ARGLWYDD yn trymhau ei bl�u anhygoel arnat ti ac ar dy epil, pl�u trymion a chyson, a heintiau difrifol a pharhaus.
59耶和華就必使你和你的後裔遭受奇災，就是大而長久的災，毒而長久的病。
60 Bydd yn dwyn arnat eto holl glefydau'r Aifft a fu'n peri braw iti, a byddant yn glynu wrthyt.
60他必使你懼怕的埃及人的各種疾病都臨到你身上，緊緊地纏著你。
61 Bydd yr ARGLWYDD yn pentyrru arnat hefyd yr holl afiechydon a phl�u nad ydynt wedi eu cynnwys yn llyfr y gyfraith hon, nes dy ddinistrio.
61又把這律法書上沒有記載的各樣災病，都降在你身上，直到你被消滅。
62 Fe'th adewir di, a fu mor niferus � s�r y nefoedd, yn ychydig o bobl, am iti beidio � gwrando ar lais yr ARGLWYDD dy Dduw.
62你們以前雖然像天上的星那麼多，現在剩下的人數卻寥寥可數，因為你不聽從耶和華你的 神的話。
63 Fel y bu'r ARGLWYDD yn llawenhau o'th blegid wrth iddo wneud daioni iti a'th amlhau, bydd yn llawenhau o'th blegid yr un modd wrth iddo dy ddifodi a'th ddinistrio. Bydd yn dy ddiwreiddio o'r tir hwn y daethost i'w feddiannu.
63先前耶和華怎樣喜歡你們得好處，使你們人數眾多，將來也必怎樣喜歡你們滅亡，把你們消滅；你們必從要進去得為業的地上被拔除。
64 Bydd yr ARGLWYDD yn dy wasgaru ymysg yr holl bobloedd, o un cwr o'r byd i'r llall; ac yno byddi'n gwasanaethu duwiau estron, duwiau o bren a charreg, nad oeddit ti na'th hynafiaid yn eu hadnabod.
64耶和華必使你分散在萬民中，從地的這邊到地的那邊；在那裡你要事奉你和你的列祖不認識的別的神，就是木頭和石頭做的神。
65 Ni chei lonydd na gorffwysfa i wadn dy droed ymhlith y cenhedloedd hyn; bydd yr ARGLWYDD yn rhoi iti yno galon ofnus, llygaid yn pallu ac ysbryd llesg.
65在那些國中，你必不得安息，也沒有腳掌歇息的地方；耶和華卻必使你在那裡心中發顫，眼目憔悴，精神頹廢。
66 Bydd dy fywyd fel pe'n hongian o'th flaen, a bydd arnat ofn nos a dydd, heb ddim sicrwydd gennyt am dy einioes.
66你未來的生命必懸而不定；你必晝夜恐懼，生命難保。
67 O achos yr ofn yn dy galon a'r hyn a w�l dy lygaid, byddi'n dweud yn y bore, "O na fyddai'n hwyr!" ac yn yr hwyr, "O na fyddai'n fore!"
67因你心裡的懼怕驚恐和你眼中看見的景象，早晨你必說：‘但願現在是晚上！’晚上你必說：‘但願現在是早晨！’
68 Bydd yr ARGLWYDD yn dy ddychwelyd i'r Aifft mewn tristwch, ar hyd y ffordd y dywedais wrthyt na fyddit yn ei gweld rhagor, ac yno byddwch yn eich cynnig eich hunain ar werth i'ch gelynion fel caethion a chaethesau, heb neb yn prynu.
68耶和華必用船把你送回埃及去，走我曾經告訴你，你不得再見的那條路；在那裡你們必賣身給你的仇敵作奴僕和作婢女，卻沒有人買。”