1 Dywedodd yr ARGLWYDD wrth Moses ac Aaron yng ngwlad yr Aifft,
1逾越節耶和華在埃及地告訴摩西和亞倫說:
2 "Bydd y mis hwn i chwi yn gyntaf o'r misoedd; hwn fydd y mis cyntaf o'ch blwyddyn.
2“你們要以本月為正月,為一年的第一個月。
3 Dywedwch wrth holl gynulleidfa Israel fod pob dyn, ar y degfed dydd o'r mis hwn, i gymryd oen ar gyfer ei deulu, un i bob teulu.
3你們要告訴以色列全體會眾說:本月初十,他們各人要按著父家取羊羔,一家一隻。
4 Os bydd un oen yn ormod i'r teulu, gallant ei rannu �'r cymdogion agosaf, yn �l eu nifer, a rhannu cost yr oen yn �l yr hyn y mae pob un yn ei fwyta.
4如果一家的人太少,吃不了一隻羊羔,家長就要和靠近他家的鄰居按著人數共取一隻。你們預備羊羔的時候,要按著各人的食量計算。
5 Rhaid i bob oen fod yn wryw blwydd heb nam, wedi ei gymryd o blith y defaid neu o blith y geifr.
5你們的羊羔要毫無殘疾,一歲以內的公羊;你們可以從綿羊或山羊裡取。
6 Yr ydych i'w cadw hyd y pedwerydd dydd ar ddeg o'r mis hwn, ac yna bydd pob aelod o gynulleidfa Israel yn eu lladd fin nos.
6你們要把羊羔留到本月十四日,在黃昏的時候,以色列全體會眾要把羊羔宰殺。
7 Yna byddant yn cymryd peth o'r gwaed a'i daenu ar ddau bost a chapan drws y tai lle y bwyteir hwy.
7他們要取點血,塗在吃羊羔的房屋兩邊的門柱和門楣上。
8 Y maent i fwyta'r cig y noson honno wedi ei rostio wrth d�n, a'i fwyta gyda bara croyw a llysiau chwerw.
8當那一夜,你們要吃羊羔的肉,肉要用火烤了,和無酵餅與苦菜一同吃,
9 Peidiwch � bwyta dim ohono'n amrwd nac wedi ei ferwi mewn du373?r, ond wedi ei rostio wrth d�n, yn ben, coesau a pherfedd.
9不可吃生的,也不可用水煮;只可吃用火烤的。頭、腿和內臟都一起吃。
10 Peidiwch � gadael dim ohono ar �l hyd y bore; os bydd peth ohono ar �l yn y bore, llosgwch ef yn y t�n.
10你們一點也不可留到早晨;如果有一點留到早晨,就要用火燒掉。
11 "Dyma sut yr ydych i'w fwyta: yr ydych i'w fwyta ar frys �'ch gwisg wedi ei thorchi, eich esgidiau am eich traed, a'ch ffon yn eich llaw. Pasg yr ARGLWYDD ydyw.
11你們要這樣吃羊羔:腰間束上帶,腳上穿著鞋,手中拿著杖,快速地吃;這是耶和華的逾越節。
12 Y noson honno, byddaf yn tramwyo trwy wlad yr Aifft ac yn lladd pob cyntafanedig sydd ynddi, yn ddyn ac anifail, a byddaf yn dod � barn ar dduwiau'r Aifft; myfi yw'r ARGLWYDD.
12因為在那一夜我要走遍埃及地,把埃及地所有頭生的,無論是人或是牲畜,都要殺掉;我也要審判埃及的一切神祇,我是耶和華。
13 Bydd y gwaed yn arwydd ar y tai y byddwch chwi ynddynt; pan welaf y gwaed byddaf yn mynd heibio i chwi, ac ni fydd y pla yn eich difetha pan drawaf wlad yr Aifft.
13這血要在你們居住的房屋上作你們的記號;我擊打埃及地的時候,一看見這血,就越過你們去,災禍必不臨到你們身上毀滅你們。
14 "Bydd y dydd hwn yn ddydd i'w gofio i chwi, ac yr ydych i'w gadw yn u373?yl i'r ARGLWYDD; cadwch yr u373?yl yn ddeddf am byth dros y cenedlaethau.
14這一日必作你們的記念日;你們要守這日為耶和華的節;你們要世世代代守這節日作永遠的定例。
15 Am saith diwrnod yr ydych i fwyta bara croyw; ar y dydd cyntaf bwriwch y surdoes allan o'ch tai, oherwydd bydd pwy bynnag sy'n bwyta bara lefeinllyd o'r dydd cyntaf hyd y seithfed yn cael ei ddiarddel o Israel.
15無酵節“你們要吃無酵餅七天;可是第一天就要把酵從你們的家中除去;因為從第一日起直到第七日,凡吃有酵之物的,那人必從以色列中被除滅。
16 Ar y dydd cyntaf ac ar y seithfed, bydd cyfarfod cysegredig; ni wneir dim gwaith yn ystod y dyddiau hynny, heblaw paratoi bwyd i bawb i'w fwyta; dyna'r cyfan.
16第一日你們要有聖會,第七日你們也要有聖會;這兩日之內,除了預備各人所要吃的以外,一切工作都不可作。
17 Cadwch hefyd u373?yl y Bara Croyw, am mai ar y dydd hwn y deuthum �'ch lluoedd allan o wlad yr Aifft; am hynny y mae'r dydd hwn i'w gadw'n ddeddf am byth dros y cenedlaethau.
17你們要守無酵節,因為就在這一天,我把你們的軍隊從埃及地領出來;所以你們要世世代代守這一日作為永遠的定例。
18 Yr ydych i fwyta bara croyw o hwyrddydd y pedwerydd dydd ar ddeg o'r mis cyntaf hyd yr hwyr ar yr unfed dydd ar hugain.
18從正月十四日晚上起,直到本月二十一日晚上止,你們要吃無酵餅。
19 Am saith diwrnod nid ydych i gadw surdoes yn eich tai, oherwydd bydd pwy bynnag sy'n bwyta bara lefeinllyd yn cael ei ddiarddel o gynulleidfa Israel, boed yn estron neu'n frodor.
19七日之內在你們的家中不可有酵;因為凡吃有酵之物的,無論是外國人或是本地人,那人必從以色列的會眾中被剪除。
20 Peidiwch � bwyta dim sydd wedi ei lefeinio, ond ym mha le bynnag yr ydych yn byw, bwytewch fara croyw."
20凡是有酵的,你們都不可吃;在你們一切居住的地方,你們都要吃無酵餅。”
21 Yna galwodd Moses ynghyd holl henuriaid Israel, a dweud wrthynt, "Dewiswch yr u373?yn ar gyfer eich teuluoedd, a lladdwch oen y Pasg.
21逾越節的禮儀於是,摩西把以色列的眾長老召了來,對他們說:“你們要按著家族自己選取羊羔,把這逾越節的羊羔宰殺了。
22 Yna cymerwch dusw o isop a'i drochi yn y gwaed fydd yn y cawg, a thaenwch y gwaed ar gapan a dau bost y drws; nid oes neb ohonoch i fynd allan trwy ddrws ei du375? hyd y bore.
22要拿一把牛膝草,蘸在盆中的血裡,然後把盆裡的血塗在門楣上和兩邊的門柱上;你們誰也不可出自己的房門,直到早晨。
23 Bydd yr ARGLWYDD yn tramwyo drwy'r Aifft ac yn taro'r wlad, ond pan w�l y gwaed ar gapan a dau bost y drws, bydd yn mynd heibio iddo, ac ni fydd yn gadael i'r Dinistrydd ddod i mewn i'ch tai i'ch difa.
23因為耶和華要走遍各處擊打埃及人;他一看見門楣和兩邊的門柱上有血,就越過那門,不讓那毀滅者進入你們的房屋來擊殺你們。
24 Cadwch y ddefod hon yn ddeddf i chwi a'ch plant am byth.
24這教訓你們必須遵守,作為你和你的子孫永遠的定例。
25 Yr ydych i gadw'r ddefod hon pan ddewch i'r wlad y bydd yr ARGLWYDD yn ei rhoi i chwi yn �l ei addewid.
25日後,你們進了耶和華應許賜給你們的那地的時候,就必須守這敬拜之禮。
26 Pan fydd eich plant yn gofyn i chwi, 'Beth yw'r ddefod hon sydd gennych?'
26日後,如果你們的子孫問你們:‘你們這敬拜之禮有甚麼意思?’
27 yr ydych i ateb, 'Aberth Pasg yr ARGLWYDD ydyw, oherwydd pan drawodd ef yr Eifftiaid, aeth heibio i dai'r Israeliaid oedd yn yr Aifft a'u harbed.'" Ymgrymodd y bobl mewn addoliad.
27你們就要回答:‘這是獻給耶和華逾越節的祭。耶和華擊殺埃及人的時候,越過了在埃及的以色列人的房屋,救了我們的家。’”於是人民低頭敬拜。
28 Aeth yr Israeliaid ymaith a gwneud yn union fel yr oedd yr ARGLWYDD wedi gorchymyn i Moses ac Aaron.
28以色列人就去行了;耶和華怎樣吩咐摩西和亞倫,以色列人就照樣行了。
29 Ar hanner nos trawodd yr ARGLWYDD bob cyntafanedig yng ngwlad yr Aifft, o gyntafanedig Pharo ar ei orsedd hyd gyntafanedig y carcharor yn ei gell, a chyntafanedig yr anifeiliaid hefyd.
29殺掉頭生到了半夜,耶和華把埃及地所有的長子,就是從坐王位的法老的長子,直到監牢裡遭囚禁的人的長子,以及所有頭生的牲畜,都擊殺了。
30 Yn ystod y nos cododd Pharo a'i holl weision a'r holl Eifftiaid, a bu llefain mawr yn yr Aifft, oherwydd nid oedd tu375? heb gorff marw ynddo.
30在那一夜,法老本人和他所有的臣僕,以及全埃及的人都起來了;在埃及有極大的哀號,因為沒有一家不死人的。
31 Felly galwodd ar Moses ac Aaron yn y nos a dweud, "Codwch, ewch ymaith o fysg fy mhobl, chwi a'r Israeliaid, ac ewch i wasanaethu'r ARGLWYDD yn �l eich dymuniad.
31夜裡,法老把摩西和亞倫召了來,說:“你們和以色列人都起來,離開我的人民出去,照著你們所說的,去事奉耶和華吧;
32 Cymerwch eich defaid a'ch gwartheg hefyd, yn �l eich dymuniad, ac ewch; bendithiwch finnau."
32也照著你們所說的,連羊群牛群都帶著走吧,並且要為我祝福。”
33 Yr oedd yr Eifftiaid yn crefu ar y bobl i adael y wlad ar frys, oherwydd yr oeddent yn dweud, "Byddwn i gyd yn farw."
33埃及人催促以色列人,要他們趕快離開此地,因為他們說:“我們都要死了。”
34 Felly, cymerodd y bobl y toes cyn ei lefeinio, gan fod eu llestri tylino ar eu hysgwyddau wedi eu rhwymo gyda'u dillad.
34以色列人就拿了沒有發過酵的生麵,用衣服把摶麵盆綁好,扛在肩頭上。
35 Gwnaeth yr Israeliaid yr hyn a ddywedodd Moses wrthynt, a gofyn i'r Eifftiaid am dlysau arian a thlysau aur a dillad;
35以色列人照著摩西的話行了,他們向埃及人索取銀器金器和衣服。
36 am i'r ARGLWYDD beri i'r Eifftiaid edrych arnynt � ffafr, gadawsant i'r Israeliaid gael yr hyn yr oeddent yn gofyn amdano. Felly yr ysbeiliwyd yr Eifftiaid.
36耶和華使以色列人在埃及人眼前蒙恩,埃及人就給了他們所要求的。這樣,他們就奪去了埃及人的財物。
37 Yna teithiodd yr Israeliaid o Rameses i Succoth; yr oedd tua chwe chan mil o wu375?r traed, heblaw gwragedd a phlant.
37以色列人出埃及以色列人從蘭塞起行到疏割去,除了小孩子以外,步行的男人約有六十萬。
38 Aeth tyrfa gymysg gyda hwy, ynghyd � llawer iawn o anifeiliaid, yn ddefaid a gwartheg.
38又有混雜多族的一群人和他們一同上去;他們還帶著羊群牛群和無數的牲畜同去。
39 Yr oedd yn rhaid iddynt bobi'r toes yr oeddent wedi ei gario o'r Aifft yn deisennau croyw am nad oedd wedi ei lefeinio, oherwydd cawsant eu gyrru allan o'r Aifft heb gyfle i oedi nac i baratoi bwyd iddynt eu hunain.
39他們把從埃及帶出來的生麵烘成了無酵的圓餅。這生麵原是沒有發過酵的,因為他們被驅逐離開埃及,所以不能停留,也沒有為自己預備食糧。
40 Bu'r Israeliaid yn byw yn yr Aifft am bedwar cant tri deg o flynyddoedd.
40以色列人住在埃及的時間共有四百三十年之久。
41 Ar ddiwedd y pedwar cant tri deg o flynyddoedd, i'r diwrnod, aeth holl luoedd yr ARGLWYDD allan o wlad yr Aifft.
41就在四百三十年屆滿的那一天,耶和華的全軍都從埃及地出來了。
42 Am i'r ARGLWYDD y noson honno gadw gwyliadwriaeth i'w dwyn allan o'r Aifft, bydd holl blant Israel ar y noson hon yn cadw gwyliadwriaeth i'r ARGLWYDD dros y cenedlaethau.
42這是向耶和華守的一夜,因為耶和華把他們從埃及地領出來,所以這一夜是所有以色列人世世代代向耶和華守的一夜。
43 Yna dywedodd yr ARGLWYDD wrth Moses ac Aaron, "Dyma ddeddf y Pasg: nid yw'r un estron i fwyta ohono,
43逾越節條例耶和華對摩西和亞倫說:“逾越節的定例是這樣,凡是外族人都不可以吃羊羔的肉。
44 ond caiff pob caethwas a brynwyd ag arian ei fwyta, os yw wedi ei enwaedu;
44但是各人用銀子買回來的奴僕,如果你給他行了割禮,他就可以吃了。
45 ni chaiff yr estron na'r gwas cyflog ei fwyta.
45寄居和受雇的都不可以吃。
46 Rhaid ei fwyta mewn un tu375?; nid ydych i fynd � dim o'r cig allan o'r tu375?, ac nid ydych i dorri'r un asgwrn ohono.
46必須在同一間房子裡吃,你不可把一點肉從房子裡帶到外面;羊羔的骨頭,一根也不可折斷。
47 Y mae holl gynulleidfa Israel i wneud hyn.
47以色列全體會眾都要守這逾越節。
48 Os yw dieithryn sy'n byw gyda thi yn dymuno cadw Pasg i'r ARGLWYDD, caiff wneud hynny ar yr amod fod pob gwryw sydd gydag ef yn cael ei enwaedu; fe fydd, felly, fel brodor.
48如果有外族人寄居在你們中間,也願向耶和華守逾越節,他所有的男子都要受割禮,然後他才可以前來守逾越節;他就必像本地人一樣,但所有未受割禮的人都不可以吃這羊羔。
49 Ond ni chaiff yr un gwryw heb ei enwaedu fwyta ohono. Yr un gyfraith fydd i'r brodor ac i'r dieithryn sy'n byw yn eich plith."
49本地人和寄居在你們中間的外族人,都同屬一例。”
50 Gwnaeth yr Israeliaid yn union fel yr oedd yr ARGLWYDD wedi gorchymyn i Moses ac Aaron,
50所有以色列人都奉行了;耶和華怎樣吩咐摩西和亞倫,他們就怎樣行了。
51 ac ar y dydd hwnnw aeth yr ARGLWYDD � lluoedd Israel allan o wlad yr Aifft.
51就在這一天,耶和華按著他們的軍隊,把以色列人從埃及地領出來。