1 Yn y bedwaredd flwyddyn i Jehoiacim fab Joseia, brenin Jwda, daeth y gair hwn at Jeremeia oddi wrth yr ARGLWYDD:
1耶和華命令耶利米寫書卷猶大王約西亞的兒子約雅敬第四年,耶和華那裡有這話臨到耶利米,說:
2 "Cymer sgr�l, ac ysgrifenna arni yr holl eiriau a leferais wrthyt yn erbyn Israel a Jwda a'r holl genhedloedd, o'r dydd y dechreuais lefaru wrthyt, o ddyddiau Joseia hyd heddiw.
2“你取一卷書卷來,在上面寫下我在約西亞作王的時候開始,直到今日,對你所說論到以色列和猶大,以及列國的一切話。
3 Efallai y bydd tu375? Jwda, pan glywant am yr holl ddinistr y bwriadaf ei ddwyn arnynt, yn troi, pob un o'i ffordd annuwiol, a minnau'n maddau iddynt eu drygioni a'u pechod."
3或者猶大家聽見我想要降給他們的一切災禍,各人就回轉,離開自己的惡道,我就赦免他們的罪孽和罪惡。”
4 Yna galwodd Jeremeia ar Baruch fab Nereia, ac wrth i Jeremeia lefaru ysgrifennodd Baruch yn y sgr�l yr holl eiriau a lefarodd yr ARGLWYDD wrth Jeremeia.
4耶利米吩咐巴錄宣讀書卷於是耶利米把尼利亞的兒子巴錄叫了來,巴錄就從耶利米口中,把耶和華向耶利米所說的一切話,都寫在書卷上。
5 Yna rhoes y gorchymyn hwn i Baruch: "Fe'm rhwystrwyd i rhag mynd i du375?'r ARGLWYDD,
5耶利米吩咐巴錄說:“我被阻止,不能進耶和華的殿裡去。
6 ond dos di, ac ar ddydd ympryd darllen o'r sgr�l, yng nghlyw'r bobl yn nhu375?'r ARGLWYDD, holl eiriau'r ARGLWYDD fel y lleferais hwy. Darllen hwy hefyd yng nghlyw holl bobl Jwda a ddaw o'u dinasoedd.
6所以你要進去,趁禁食的日子,在耶和華的殿裡,向眾人宣讀書卷上的話,就是你從我口中所錄下耶和華的話。你要向從猶大各城來的人宣讀。
7 Efallai y derbynnir eu gweddi gan yr ARGLWYDD, ac y bydd pob un yn troi o'i ffordd ddrygionus, oherwydd y mae'r llid a'r digofaint a fynegodd yr ARGLWYDD yn erbyn y bobl hyn yn fawr."
7也許他們會向耶和華懇求,各人回轉,離開自己的惡道,因為耶和華向這人民所說要發的怒氣和烈怒是很大的。”
8 Gwnaeth Baruch fab Nereia bob peth a orchmynnodd y proffwyd Jeremeia iddo, a darllenodd yn nhu375?'r ARGLWYDD eiriau'r ARGLWYDD o'r llyfr.
8尼利亞的兒子巴錄就照著耶利米先知吩咐的一切去行,在耶和華的殿裡宣讀書上耶和華的話。
9 Yn y bumed flwyddyn i Jehoiacim fab Joseia, brenin Jwda, yn y nawfed mis, cyhoeddwyd ympryd gerbron yr ARGLWYDD i drigolion Jerwsalem ac i'r holl bobl a ddaeth o ddinasoedd Jwda i Jerwsalem.
9猶大王約西亞的兒子約雅敬第五年九月,耶路撒冷的眾民,和所有從猶大各城來到耶路撒冷的人民,都在耶和華面前宣告禁食。
10 Yna darllenodd Baruch holl eiriau Jeremeia o'r sgr�l yng nghlyw'r holl bobl yn nhu375?'r ARGLWYDD, yn ystafell Gemareia fab Saffan, yr ysgrifennydd, yn y cyntedd uchaf wrth y fynedfa i'r Porth Newydd yn nhu375?'r ARGLWYDD.
10巴錄就在耶和華的殿裡,向眾民宣讀書上耶利米的話。那時他是在沙番的兒子書記基瑪利雅的房間裡,這房間是在上院,靠近耶和華殿裡新門的入口。
11 Pan glywodd Michaia fab Gemareia, fab Saffan, holl eiriau'r ARGLWYDD o'r llyfr,
11沙番的孫子基瑪利雅的兒子米該亞,聽見了書上耶和華的一切話,
12 aeth i lawr i du375?'r brenin, i ystafell yr ysgrifennydd, ac yno yr oedd yr holl swyddogion yn eistedd: Elisama yr ysgrifennydd, a Delaia fab Semaia, ac Elnathan fab Achbor, a Gemareia fab Saffan, a Sedeceia fab Hananeia, a'r holl swyddogion.
12就下到王宮,進入書記的房間裡;所有領袖都在那裡坐著,他們是書記以利沙瑪、示瑪雅的兒子第萊雅、亞革波的兒子以利拿單、沙番的兒子基瑪利雅、哈拿尼雅的兒子西底家和所有其餘的領袖。
13 Mynegodd Michaia iddynt bob peth a glywodd pan ddarllenodd Baruch o'r sgr�l yng nghlyw'r bobl.
13米該亞就把所聽見的一切都告訴他們,就是巴錄向眾人宣讀那書的時候,他所聽見的。
14 Yna anfonodd yr holl swyddogion Jehudi fab Nethaneia, fab Selemeia, fab Cushi, at Baruch a dweud, "Cymer yn dy law y sgr�l a ddarllenaist yng nghlyw'r bobl, a thyrd." Cymerodd Baruch fab Nereia y sgr�l yn ei law, ac aeth atynt.
14於是所有的領袖差派古示的曾孫、示利米雅的孫子、尼探雅的兒子猶底,去見巴錄,說:“請你把向眾人宣讀的那書卷親自拿來。”尼利亞的兒子巴錄就把書卷親自帶到他們那裡。
15 Dywedasant hwythau wrtho, "Eistedd yma, a darllen hi inni." Darllenodd Baruch,
15他們對他說:“請坐下,念給我們聽。”巴錄就向他們宣讀。
16 a phan glywsant y geiriau, troesant at ei gilydd mewn braw, a dweud wrth Baruch, "Rhaid inni fynegi hyn i gyd i'r brenin."
16他們聽見這一切話,就驚懼起來,面面相覷,對巴錄說:“我們必須把這一切話稟告王。”
17 Gofynasant i Baruch, "Eglura inni yn awr sut y bu iti ysgrifennu'r holl eiriau hyn a ddywedodd."
17他們向巴錄說:“請告訴我們,你怎樣寫下這一切話,是耶利米親口說的嗎?”
18 Atebodd Baruch, "Ef ei hun oedd yn llefaru wrthyf yr holl eiriau hyn, a minnau'n eu hysgrifennu ag inc ar y sgr�l."
18巴錄對他們說:“這一切話是他親口向我講述的,我就用墨寫在書上。”
19 Yna dywedodd y swyddogion wrth Baruch, "Dos ac ymguddia, ti a Jeremeia, a pheidiwch � gadael i neb wybod lle'r ydych."
19眾領袖對巴錄說:“你和耶利米都要去躲藏起來;不要給人知道你們在甚麼地方。”
20 Yna aethant at y brenin i'r llys, ar �l iddynt gadw'r sgr�l yn ystafell Elisama yr ysgrifennydd, a mynegwyd y cwbl yng nghlyw'r brenin.
20王焚燒書卷眾領袖把書卷存在書記以利沙瑪的房間裡,然後進內院去見王,把這一切話都稟告給王聽。
21 Yna anfonwyd Jehudi gan y brenin i gyrchu'r sgr�l, a daeth yntau � hi o ystafell Elisama yr ysgrifennydd; a darllenodd Jehudi hi yng nghlyw'r brenin a'r holl swyddogion oedd yn sefyll yn ymyl y brenin.
21於是王差派猶底去把書卷拿來;猶底就從書記以利沙瑪的房間裡把書卷取來,向王和所有侍立在王左右的領袖宣讀。
22 Y nawfed mis oedd hi, ac yr oedd y brenin yn eistedd yn y gaeafdy, a'r rhwyll d�n wedi ei chynnau o'i flaen.
22那時正是九月,王坐在冬宮裡,在他面前有一盆炭火燒著。
23 Pan fyddai Jehudi wedi darllen tair neu bedair colofn, torrai'r brenin hwy � chyllell yr ysgrifennydd, a'u taflu i'w llosgi yn y rhwyll d�n, nes difa'r sgr�l gyfan yn y t�n.
23每逢猶底宣讀完三四段,王就用書記的小刀把書割破,丟進盆中的火裡,直到全卷都在盆中的火裡燒盡了。
24 Ond nid oedd y brenin na'i weision yn arswydo nac yn rhwygo'u dillad, wrth wrando ar yr holl eiriau hyn.
24王和他所有聽見這一切話的臣僕,都不驚懼,也不撕裂衣服。
25 Pan ymbiliodd Elnathan a Delaia a Gemareia ar y brenin i beidio � llosgi'r sgr�l, ni wrandawai arnynt.
25雖然以利拿單、第萊雅和基瑪利雅懇求王不要燒這書卷,王卻不聽他們,
26 Yna gorchmynnodd y brenin i Jerahmeel fab y brenin a Seraia fab Asriel a Selemeia fab Abdiel ddal Baruch yr ysgrifennydd a Jeremeia y proffwyd; ond cuddiodd yr ARGLWYDD hwy.
26更吩咐王子耶拉篾、亞次列的兒子西萊雅和亞伯疊的兒子示利米雅,去捉拿文士巴錄和耶利米先知;但耶和華把他們隱藏起來。
27 Wedi i'r brenin losgi'r sgr�l a'r holl eiriau a ysgrifennodd Baruch o enau Jeremeia, daeth gair yr ARGLWYDD at Jeremeia a dweud,
27預言焚燒書卷者必遭重災王燒了那載有巴錄從耶利米口中錄下的話的書卷以後,耶和華的話又臨到耶利米,說:
28 "Cymer sgr�l arall, ac ysgrifenna arni'r holl eiriau oedd yn y sgr�l gyntaf, yr un a losgodd Jehoiacim brenin Jwda.
28“你再取一書卷來,把猶大王約雅敬燒掉的前一書卷裡原來的一切話,都寫在書卷上面。
29 A dywed wrth Jehoiacim brenin Jwda, 'Fel hyn y dywed yr ARGLWYDD: Fe losgaist ti'r sgr�l hon, gan ddweud, "Pam yr ysgrifennaist arni fod brenin Babilon yn sicr o ddod ac anrheithio'r wlad hon, nes darfod dyn ac anifail oddi arni?"
29論到猶大王約雅敬你要說:‘耶和華這樣說:你燒了那書卷,說:你為甚麼在上面寫著說:巴比倫王一定來,毀滅這地,使地上的人畜都滅絕呢?
30 Am hynny, fel hyn y dywed yr ARGLWYDD am Jehoiacim brenin Jwda: Ni bydd iddo neb i eistedd ar orsedd Dafydd; teflir allan ei gelain i wres y dydd a rhew'r nos.
30因此,耶和華論到猶大王約雅敬這樣說:他的後代必沒有人坐在大衛的王位上;他的屍體必拋棄在外,日間受炎熱,夜間受寒霜。
31 Ymwelaf ag ef ac �'i had a'i weision am eu drygioni, a dwyn arnynt hwy a thrigolion Jerwsalem a phobl Jwda yr holl ddinistr a leferais yn eu herbyn, a hwythau heb wrando.'"
31我必懲罰他和他的後裔,以及他臣僕的罪孽;我必使我對他們預告過的一切災禍,臨到他們和耶路撒冷的居民,以及猶大人的身上;他們卻不聽從。’”
32 Yna cymerodd Jeremeia sgr�l arall, a'i rhoi i Baruch fab Nereia, yr ysgrifennydd, ac ysgrifennodd ef ynddi o enau Jeremeia holl eiriau'r llyfr a losgodd Jehoiacim brenin Jwda. Ychwanegodd atynt hefyd lawer o eiriau tebyg.
32命巴錄重寫書卷於是耶利米取了另一卷書卷,交給尼利亞的兒子文士巴錄;巴錄就從耶利米的口中,把猶大王約雅敬在火中燒掉的那書上的一切話,都寫在書卷上,還加上很多類似的話。