1 Pan ddeallodd Iesu fod y Phariseaid wedi clywed ei fod ef yn ennill ac yn bedyddio mwy o ddisgyblion nag Ioan
1生命的活水主知道法利賽人聽見他收門徒和施洗比約翰更多
2 (er nad Iesu ei hun, ond ei ddisgyblion, fyddai'n bedyddio),
2（其實不是耶穌親自施洗，而是他的門徒施洗），
3 gadawodd Jwdea ac aeth yn �l i Galilea.
3就離開了猶太，再往加利利去。
4 Ac yr oedd yn rhaid iddo fynd trwy Samaria.
4他必須經過撒瑪利亞。
5 Felly daeth i dref yn Samaria o'r enw Sychar, yn agos i'r darn tir a roddodd Jacob i'w fab Joseff.
5於是到了撒瑪利亞的一座城，名叫敘加；這城靠近雅各給他兒子約瑟的那塊地。
6 Yno yr oedd ffynnon Jacob, a chan fod Iesu wedi blino ar �l ei daith eisteddodd i lawr wrth y ffynnon. Yr oedd hi tua hanner dydd.
6在那裡有雅各井。耶穌因為旅途疲倦了，就坐在井旁；那時大約正午。
7 Dyma wraig o Samaria yn dod yno i dynnu du373?r. Meddai Iesu wrthi, "Rho i mi beth i'w yfed."
7有一個撒瑪利亞婦人來打水。耶穌對她說：“請給我水喝。”
8 Yr oedd ei ddisgyblion wedi mynd i'r dref i brynu bwyd.
8那時，他的門徒都進城買食物去了。
9 A dyma'r wraig o Samaria yn dweud wrtho, "Sut yr wyt ti, a thithau'n Iddew, yn gofyn am rywbeth i'w yfed gennyf fi, a minnau'n wraig o Samaria?" (Wrth gwrs, ni bydd yr Iddewon yn rhannu'r un llestri �'r Samariaid.)
9撒瑪利亞婦人對耶穌說：“你是猶太人，怎麼向我，一個撒瑪利亞婦人要水喝呢？”（原來猶太人和撒瑪利亞人不相往來。）
10 Atebodd Iesu hi, "Pe bait yn gwybod beth yw rhodd Duw, a phwy sy'n gofyn iti, 'Rho i mi beth i'w yfed', ti fyddai wedi gofyn iddo ef a byddai ef wedi rhoi i ti ddu373?r bywiol."
10耶穌回答她：“你若知道 神的恩賜，和對你說‘請給我水喝’的是誰，你必早已求他，他也必早把活水賜給你了。”
11 "Syr," meddai'r wraig wrtho, "nid oes gennyt ddim i dynnu du373?r, ac y mae'r pydew'n ddwfn. O ble, felly, y mae gennyt y 'du373?r bywiol' yma?
11婦人說：“先生，你沒有打水的器具，井又深，你從哪裡得活水呢？
12 A wyt ti'n fwy na Jacob, ein tad ni, a roddodd y pydew inni, ac a yfodd ohono, ef ei hun a'i feibion a'i anifeiliaid?"
12我們的祖先雅各把這口井留給我們，他自己和子孫以及牲畜都喝這井的水，難道你比他還大嗎？”
13 Atebodd Iesu hi, "Bydd pawb sy'n yfed o'r du373?r hwn yn profi syched eto;
13耶穌回答：“凡喝這水的，還要再渴；
14 ond pwy bynnag sy'n yfed o'r du373?r a roddaf fi iddo, ni bydd arno syched byth. Bydd y du373?r a roddaf iddo yn troi yn ffynnon o ddu373?r o'i fewn, yn ffrydio i fywyd tragwyddol."
14人若喝我所賜的水，就永遠不渴。我所賜的水要在他裡面成為湧流的泉源，直湧到永生。”
15 "Syr," meddai'r wraig wrtho, "rho'r du373?r hwn i mi, i'm cadw rhag sychedu a dal i ddod yma i dynnu du373?r."
15婦人說：“先生，請把這水賜給我，使我不渴，也不用來這裡打水。”
16 Dywedodd Iesu wrthi, "Dos adref, galw dy u373?r a thyrd yn �l yma."
16必須用心靈按真理敬拜 神耶穌說：“你去，叫你的丈夫，然後回到這裡來。”
17 "Nid oes gennyf u373?r," atebodd y wraig. Meddai Iesu wrthi, "Dywedaist y gwir wrth ddweud, 'Nid oes gennyf u373?r.'
17婦人對他說：“我沒有丈夫。”耶穌說：“你說‘沒有丈夫’是不錯的。
18 Oherwydd fe gefaist bump o wu375?r, ac nid gu373?r i ti yw'r dyn sydd gennyt yn awr. Yr wyt wedi dweud y gwir am hyn."
18你以前有五個丈夫，現在有的並不是你的丈夫；你說這話是真的。”
19 "Syr," meddai'r wraig wrtho, "rwy'n gweld dy fod ti'n broffwyd.
19婦人說：“先生，我看出你是先知。
20 Yr oedd ein hynafiaid yn addoli ar y mynydd hwn. Ond yr ydych chwi'r Iddewon yn dweud mai yn Jerwsalem y mae'r man lle dylid addoli."
20我們的祖先在這山上敬拜 神，而你們卻說，敬拜的地方必須在耶路撒冷。”
21 "Cred fi, wraig," meddai Iesu wrthi, "y mae amser yn dod pan na fyddwch yn addoli'r Tad nac ar y mynydd hwn nac yn Jerwsalem.
21耶穌說：“婦人，你應當信我，時候將到，那時你們敬拜父，不在這山上，也不在耶路撒冷。
22 Yr ydych chwi'r Samariaid yn addoli heb wybod beth yr ydych yn ei addoli. Yr ydym ni'n gwybod beth yr ydym yn ei addoli, oherwydd oddi wrth yr Iddewon y mae iachawdwriaeth yn dod.
22你們敬拜你們所不知道的，我們卻敬拜我們所知道的，因為救恩是從猶太人出來的。
23 Ond y mae amser yn dod, yn wir y mae yma eisoes, pan fydd y gwir addolwyr yn addoli'r Tad mewn ysbryd a gwirionedd, oherwydd rhai felly y mae'r Tad yn eu ceisio i fod yn addolwyr iddo.
23然而時候將到，現在就是了，那用心靈按真理敬拜父的，才是真正敬拜的人；因為父在尋找這樣敬拜他的人。
24 Ysbryd yw Duw, a rhaid i'w addolwyr ef addoli mewn ysbryd a gwirionedd."
24 神是靈，敬拜他的必須用心靈按真理敬拜他。”
25 Meddai'r wraig wrtho, "Mi wn fod y Meseia" (ystyr hyn yw Crist) "yn dod. Pan ddaw ef, bydd yn mynegi i ni bob peth."
25婦人說：“我知道那稱為基督的彌賽亞要來；他來了，要把一切都告訴我們。”
26 Dywedodd Iesu wrthi, "Myfi yw, sef yr un sy'n siarad � thi."
26耶穌說：“我這現在跟你說話的就是他。”
27 Ar hyn daeth ei ddisgyblion yn �l. Yr oeddent yn synnu ei fod yn siarad � gwraig, ac eto ni ofynnodd neb, "Beth wyt ti'n ei geisio?" neu "Pam yr wyt yn siarad � hi?"
27正在這時候，門徒回來了，見耶穌和一個婦人說話，就很希奇；但是沒有人問：“你要甚麼？”或說：“你為甚麼跟她說話？”
28 Gadawodd y wraig ei hyst�n ac aeth i ffwrdd i'r dref, ac meddai wrth y bobl yno,
28那婦人撇下了她的水罐，進到城裡去，對眾人說：
29 "Dewch i weld dyn a ddywedodd wrthyf bopeth yr wyf wedi ei wneud. A yw'n bosibl mai hwn yw'r Meseia?"
29“你們來，看看一個人，他把我所作的一切都說出來，難道這人就是基督嗎？”
30 Daethant allan o'r dref a chychwyn tuag ato ef.
30眾人就出城，往耶穌那裡去。
31 Yn y cyfamser yr oedd y disgyblion yn ei gymell, gan ddweud, "Rabbi, cymer fwyd."
31莊稼已經熟了當時，門徒對耶穌說：“拉比，請吃。”
32 Dywedodd ef wrthynt, "Y mae gennyf fi fwyd i'w fwyta na wyddoch chwi ddim amdano."
32耶穌說：“我有食物吃，是你們所不知道的。”
33 Ar hynny, dechreuodd y disgyblion ofyn i'w gilydd, "A oes rhywun, tybed, wedi dod � bwyd iddo?"
33門徒就彼此說：“難道有人拿東西給他吃了嗎？”
34 Meddai Iesu wrthynt, "Fy mwyd i yw gwneud ewyllys yr hwn a'm hanfonodd, a gorffen y gwaith a roddodd i mi.
34耶穌說：“我的食物就是遵行差我來者的旨意，並且完成他的工作。
35 Oni fyddwch chwi'n dweud, 'Pedwar mis eto, ac yna daw'r cynhaeaf'? Ond dyma fi'n dweud wrthych, codwch eich llygaid ac edrychwch ar y meysydd, oherwydd y maent yn wyn ac yn barod i'w cynaeafu.
35你們不是說‘還有四個月才到收穫的時候’嗎？我告訴你們，舉目向田觀看，莊稼已經熟了，可以收割了。
36 Eisoes y mae'r medelwr yn derbyn ei d�l ac yn casglu ffrwyth i fywyd tragwyddol, ac felly bydd yr heuwr a'r medelwr yn cydlawenhau.
36收割的人得到工資，也積儲五穀直到永生，使撒種的和收割的一同快樂。
37 Yn hyn o beth y mae'r dywediad yn wir: 'Y mae un yn hau ac un arall yn medi.'
37‘這人撒種，那人收割’，這話是真的。
38 Anfonais chwi i fedi cynhaeaf nad ydych wedi llafurio amdano. Eraill sydd wedi llafurio, a chwithau wedi cerdded i mewn i'w llafur."
38我派你們去收割你們所沒有勞苦的；別人勞苦，你們卻享受他們勞苦的成果。”
39 Daeth llawer o'r Samariaid o'r dref honno i gredu yn Iesu drwy air y wraig a dystiodd: "Dywedodd wrthyf bopeth yr wyf wedi ei wneud."
39因著那婦人作見證的話：“他把我所作的一切都說出來了”，那城裡就有許多撒瑪利亞人信了耶穌。
40 Felly pan ddaeth y Samariaid hyn ato ef, gofynasant iddo aros gyda hwy; ac fe arhosodd yno am ddau ddiwrnod.
40於是他們來到耶穌那裡，求他和他們同住，耶穌就在那裡住了兩天。
41 A daeth llawer mwy i gredu ynddo trwy ei air ei hun.
41因著耶穌的話，信他的人就更多了。
42 Meddent wrth y wraig, "Nid trwy'r hyn a ddywedaist ti yr ydym yn credu mwyach, oherwydd yr ydym wedi ei glywed drosom ein hunain, ac fe wyddom mai hwn yn wir yw Gwaredwr y byd."
42他們就對那婦人說：“現在我們信，不再是因為你的話，而是因為我們親自聽見了，知道這位真是世人的救主。”
43 Ymhen y ddau ddiwrnod ymadawodd Iesu a mynd oddi yno i Galilea.
43治好大臣的兒子兩天之後，耶穌離開那裡，往加利利去。
44 Oherwydd Iesu ei hun a dystiodd nad oes i broffwyd anrhydedd yn ei wlad ei hun.
44耶穌自己說過：“先知在本鄉是不受尊敬的。”
45 Pan gyrhaeddodd Galilea croesawodd y Galileaid ef, oherwydd yr oeddent hwythau wedi bod yn yr u373?yl ac wedi gweld y cwbl a wnaeth ef yn Jerwsalem yn ystod yr u373?yl.
45耶穌到了加利利的時候，加利利人都歡迎他，因為他們曾經上耶路撒冷去過節，見過他所行的一切。
46 Daeth Iesu unwaith eto i Gana Galilea, lle'r oedd wedi troi'r du373?r yn win. Yr oedd rhyw swyddog i'r brenin � mab ganddo yn glaf yng Nghapernaum.
46耶穌又到了加利利的迦拿，就是他變水為酒的地方。有一個大臣，他的兒子在迦百農患病。
47 Pan glywodd hwn fod Iesu wedi dod i Galilea o Jwdea, aeth ato a gofyn iddo ddod i lawr i iach�u ei fab, oherwydd ei fod ar fin marw.
47他聽見耶穌從猶太到了加利利，就來見他，求他下去醫治他的兒子，因為他的兒子快要死了。
48 Dywedodd Iesu wrtho, "Heb ichwi weld arwyddion a rhyfeddodau, ni chredwch chwi byth."
48耶穌對他說：“你們若看不見神蹟奇事，總是不肯信。”
49 Meddai'r swyddog wrtho, "Tyrd i lawr, syr, cyn i'm plentyn farw."
49大臣說：“先生，求你趁我的孩子還沒有死就下去吧！”
50 "Dos adref," meddai Iesu wrtho, "y mae dy fab yn fyw." Credodd y dyn y gair a ddywedodd Iesu wrtho, a chychwynnodd ar ei daith.
50耶穌告訴他：“回去吧，你的兒子好了。”那人信耶穌對他說的話，就回去了。
51 Pan oedd ar ei ffordd i lawr, daeth ei weision i'w gyfarfod a dweud bod ei fachgen yn fyw.
51正下去的時候，他的僕人迎著他走來，說他的孩子好了。
52 Holodd hwy felly am yr amser pan fu i'r bachgen droi ar wella, ac atebasant ef, "Am un o'r gloch brynhawn ddoe y gadawodd y dwymyn ef."
52他就向僕人查問孩子是甚麼時候好轉的。他們告訴他：“昨天下午一點鐘，熱就退了。”
53 Yna sylweddolodd y tad mai dyna'r union awr y dywedodd Iesu wrtho, "Y mae dy fab yn fyw." Ac fe gredodd, ef a'i deulu i gyd.
53這父親就知道，那正是耶穌告訴他“你的兒子好了”的時候，他自己和全家就信了。
54 Hwn felly oedd yr ail arwydd i Iesu ei wneud, wedi iddo ddod o Jwdea i Galilea.
54這是耶穌從猶太回到加利利以後所行的第二件神蹟。