¹ Llefarodd yr ARGLWYDD wrth Moses ar Fynydd Sinai,

¹安息年（申15:1~11）耶和華在西奈山對摩西說：

² "Dywed wrth bobl Israel, 'Pan ewch i mewn i'r wlad yr wyf yn ei rhoi ichwi, y mae'r wlad i gadw Saboth i'r ARGLWYDD.

²“你要告訴以色列人，對他們說：你們到了我賜給你們的那地以後，地要守耶和華的安息。

³ Am chwe blynedd byddwch yn hau eich meysydd, ac am chwe blynedd yn tocio eich gwinllannoedd ac yn casglu eu ffrwyth;

³六年之內，你要耕種田地；六年之內，你要修剪葡萄園，收藏地的出產；

⁴ ond ar y seithfed flwyddyn bydd y wlad yn cael Saboth o orffwys, sef Saboth i'r ARGLWYDD, ac nid ydych i hau eich meysydd nac i docio eich gwinllannoedd.

⁴但是第七年，地要完全休歇，享受耶和華的安息；你不可耕種田地，也不可修剪葡萄園。

⁵ Nid ydych ychwaith i fedi'r cynhaeaf a dyfodd ohono'i hun, nac i gasglu grawnwin oddi ar winwydd heb eu tocio; y mae'r wlad i gael blwyddyn o orffwys.

⁵你收割以後自然生長的莊稼，你不可收割；沒有修剪的葡萄樹果子，你也不可採摘；這一年，地要完全休歇。

⁶ Ond bydd unrhyw beth a gynhyrcha'r ddaear yn ystod y flwyddyn o Saboth yn fwyd i ti dy hun, ac i'th was a'th forwyn, dy was cyflog a'r estron sy'n byw gyda thi,

⁶地在安息年的自然出產，是給你們作食物；就是給你，你的僕婢、雇工和寄居的，就是與你們一起居住的人；

⁷ a hefyd i'th anifail ac i'r bwystfil gwyllt fydd ar dy dir; bydd yr holl gynnyrch yn ymborth.

⁷甚至你的牲畜，以及你那地的走獸，都以安息年的出產作食物。

⁸ "'Cyfrif saith Saboth o flynyddoedd, sef saith mlynedd seithwaith; bydd saith Saboth o flynyddoedd yn naw a deugain o flynyddoedd.

⁸禧年“你又要為自己計算七個安息年，就是七個七年，你經過了七個安息年，四十九年的日子以後，

⁹ Yna ar y degfed dydd o'r seithfed mis p�r ganu'r utgorn ym mhob man; ar Ddydd y Cymod p�r ganu'r utgorn trwy dy holl wlad.

⁹在七月初十，你要吹角，在贖罪日，角聲要響遍你的全地。

¹⁰ Cysegra'r hanner canfed flwyddyn, a chyhoedda ryddid trwy'r wlad i'r holl drigolion; bydd hon yn flwyddyn jwbili ichwi, a bydd pob un ohonoch yn dychwelyd i'w dreftadaeth ac at ei dylwyth.

¹⁰你們要把第五十年分別為聖，向全地所有居民宣布自由；這一年是你們的禧年，你們各人要歸回自己的地業，歸回自己的父家。

¹¹ Bydd yr hanner canfed flwyddyn yn flwyddyn jwbili ichwi; peidiwch � hau, na medi'r hyn a dyfodd ohono'i hun, na chasglu oddi ar winwydd heb eu tocio.

¹¹第五十年是你們的禧年；這一年你們不可耕種，也不可收割自然生長的，也不可採摘沒有修剪的葡萄樹果子。

¹² Jwbili ydyw, ac y mae i fod yn sanctaidd ichwi; ond cewch fwyta'r cynnyrch a ddaw o'r tir.

¹²因為這是禧年，你們要當作聖年；你們可以吃地裡的出產。

¹³ "'Yn y flwyddyn jwbili hon y mae pob un ohonoch i ddychwelyd i'w dreftadaeth.

¹³“在這禧年中，你們各人要歸回自己的地業。

¹⁴ Felly, pan fyddwch yn gwerthu neu'n prynu tir ymysg eich gilydd, peidiwch � chymryd mantais ar eich gilydd.

¹⁴如果你賣甚麼給鄰舍，或是從鄰舍的手裡買甚麼，你們不可欺負對方。

¹⁵ Yr ydych i brynu oddi wrth eich gilydd yn �l nifer y blynyddoedd oddi ar y jwbili, ac i werthu i'ch gilydd yn �l nifer y blynyddoedd sydd ar gyfer cynnyrch.

¹⁵你要按照下一個禧年以前還剩餘的年數向鄰舍買；他也要按照這年數可得的出產價值賣給你。

¹⁶ Pan fydd y blynyddoedd yn niferus, yr ydych i godi'r pris, ond pan fydd y blynyddoedd yn ychydig, yr ydych i'w ostwng, oherwydd yr hyn a werthir yw nifer y cnydau.

¹⁶年數多，你付的買價就要增多。年數少，你付的買價就要減少。因為他是按出產的數值賣給你。

¹⁷ Peidiwch � chymryd mantais ar eich gilydd, ond ofnwch eich Duw. Myfi yw'r ARGLWYDD eich Duw.

¹⁷你們不可欺負對方，卻要敬畏你的　神，因為我是耶和華你們的　神。

¹⁸ Ufuddhewch i'm deddfau, a chadwch fy ngorchmynion a'u gwneud, a chewch fyw'n ddiogel yn y wlad.

¹⁸“所以你們要遵行我的律例，謹守我的典章，遵照奉行，就可以在那地安然居住。

¹⁹ Bydd y wlad yn rhoi ei ffrwyth, a chewch fwyta i'ch digoni a byw yno'n ddiogel.

¹⁹地必生產果實，你們就可以吃飽，在那地安然居住。

²⁰ Os gofynnwch, "Beth a fwytawn yn y seithfed flwyddyn, gan na fyddwn yn hau nac yn medi ein cynhaeaf?"

²⁰如果你們問：在第七年我們不耕種，也不收藏我們的出產，我們吃甚麼呢？

²¹ fe drefnaf y fath fendith ar eich cyfer yn y chweched flwyddyn fel y rhoddir digon o gynnyrch ichwi am dair blynedd.

²¹在第六年，我必命我的福臨到你們，地就會生產足夠三年食用的出產。

²² Pan fyddwch yn hau yn yr wythfed flwyddyn, byddwch yn bwyta o'r hen gnwd, ac yn parhau i fwyta ohono nes y daw cnwd yn y nawfed flwyddyn.

²²第八年你們耕種時，仍有舊糧吃；直到第九年，收成新糧的時候，你還有舊糧可吃。

²³ "'Ni ellir gwerthu tir yn barhaol, oherwydd eiddof fi yw'r tir, ac nid ydych chwi ond estroniaid a thenantiaid i mi.

²³贖回地土的條例“地不可永遠賣掉，因為地是我的；你們在我面前不過是寄居的和客旅。

²⁴ Trwy holl wlad eich treftadaeth, byddwch barod i ryddhau tir a werthwyd.

²⁴在你們所得為業的全地，你們應該讓人有贖地的權利。

²⁵ Os bydd un ohonoch yn dlawd ac yn gwerthu rhan o'i dreftadaeth, caiff ei berthynas agosaf ddod a rhyddhau'r hyn a werthodd.

²⁵如果你的兄弟貧窮，賣了部分地業，他的至親可以來，把兄弟所賣的贖回。

²⁶ Os bydd heb berthynas i'w ryddhau, ac yntau wedyn yn llwyddo ac yn ennill digon i'w ryddhau,

²⁶如果沒有代贖人，而他自己的經濟能力改善，足夠把地贖回，

²⁷ y mae i gyfrif y blynyddoedd er pan werthodd ef, ac ad-dalu am hynny i'r gwerthwr, ac yna caiff ddychwelyd i'w dreftadaeth.

²⁷他就要計算賣地的年數，把餘剩年數的出產數值還給那買主，他就可以收回自己的地業。

²⁸ Os na fydd wedi ennill digon i ad-dalu iddo, bydd yr hyn a werthodd yn eiddo i'r prynwr hyd flwyddyn y jwbili; fe'i dychwelir ym mlwyddyn y jwbili a chaiff y gwerthwr ddychwelyd i'w dreftadaeth.

²⁸如果他沒有足夠的能力為自己收回賣了的地，他所賣的就要存在買主的手裡，直到禧年；到了禧年，買主必須把地歸還，賣地的人可以收回自己的地業。

²⁹ "'Os bydd rhywun yn gwerthu tu375? annedd mewn dinas gaerog, caiff ei ryddhau o fewn blwyddyn lawn ar �l ei werthu; o fewn yr amser hwnnw caiff ei ryddhau.

²⁹贖回房屋的條例“如果有人賣了一所城內的住宅，在賣了以後的一整年之內，他有贖回的權利；在這些日子以內，他隨時可贖回。

³⁰ Os na fydd wedi ei ryddhau cyn diwedd y flwyddyn lawn, bydd y tu375? yn y ddinas gaerog yn eiddo parhaol i'r sawl a'i prynodd ac i'w ddisgynyddion; nid yw i'w ddychwelyd ym mlwyddyn y jwbili.

³⁰如果滿了一年期不贖回，那所城內的房屋，就要確定歸買主世世代代為業；就算到了禧年，買主也不必交出退還。

³¹ Ond y mae tai mewn trefi heb furiau o'u hamgylch i'w hystyried fel rhai yng nghefn gwlad; fe ellir eu rhyddhau, ac y maent i'w dychwelyd ym mlwyddyn y jwbili.

³¹但房屋在四圍沒有城牆的村莊裡，就要算為鄉下的田地一樣，是可以贖回的；到了禧年，買主要交出退還。

³² Bydd gan y Lefiaid hawl parhaol i ryddhau tai eu treftadaeth yn y dinasoedd sy'n perthyn iddynt.

³²至於利未人的城，就是他們所得為業的城，其中的房屋，利未人有隨時可以贖回的權利。

³³ Gellir rhyddhau eiddo yn perthyn i'r Lefiaid, ac y mae tu375? a werthwyd yn un o ddinasoedd eu treftadaeth i'w ddychwelyd ym mlwyddyn y jwbili; y mae'r tai yn ninasoedd y Lefiaid yn dreftadaeth iddynt ymysg pobl Israel.

³³如果一個利未人在他所得為業的城裡，沒有贖回已經賣了的房屋，到了禧年，買主仍要交出退還；因為利未人城裡的房屋，是他們在以色列人中的產業。

³⁴ Ond ni cheir gwerthu'r tir pori o amgylch eu trefi, oherwydd y mae'n dreftadaeth barhaol iddynt.

³⁴只是他們城郊之地不可出賣，因為是他們永遠的地業。

³⁵ "'Os bydd un ohonoch yn dlawd a heb fedru ei gynnal ei hun yn eich plith, cynorthwya ef, fel y gwnait i estron neu ymsefydlydd gyda thi, er mwyn iddo fyw yn eich mysg.

³⁵借錢給窮人的條例“如果你的兄弟貧窮，在你那裡手頭拮据，你要資助他，使他可以與你一同生活，像旅客寄居的一樣。

³⁶ Paid � chymryd llog nac elw oddi wrtho, ond ofna dy Dduw, er mwyn iddo barhau i fyw yn eich mysg.

³⁶你不可向他收取高利，卻要敬畏你的　神，使你的兄弟可以與你一同生活。

³⁷ Nid wyt i fenthyca arian iddo ar log nac i werthu bwyd iddo am elw.

³⁷你借錢給他，不可向他取利息；借糧給他，也不可要他多還。

³⁸ Myfi yw'r ARGLWYDD dy Dduw, a ddaeth � thi allan o wlad yr Aifft i roi iti wlad Canaan, ac i fod yn Dduw iti.

³⁸我是耶和華你們的　神，曾經把你們從埃及地領出來，要把迦南地賜給你們，而且要作你們的　神。

³⁹ "'Os bydd un ohonoch yn dlawd ac yn ei werthu ei hun iti, paid �'i orfodi i weithio iti fel caethwas.

³⁹買賣奴婢的條例“你的兄弟在你那裡若是貧窮了，賣身給你，你不可逼他作奴僕的工作。

⁴⁰ Y mae i fod fel gwas cyflog neu ymsefydlydd gyda thi, ac i weithio gyda thi hyd flwyddyn y jwbili.

⁴⁰他在你那裡要像雇工和寄居的一樣；他要服事你直到禧年。

⁴¹ Yna y mae ef a'i deulu i'w rhyddhau, a bydd yn dychwelyd at ei lwyth ei hun ac i dreftadaeth ei hynafiaid.

⁴¹到了禧年，他和他的兒女要離開你，歸回他本家，歸回自己祖宗的地業。

⁴² Gan mai gweision i mi yw pobl Israel, a ddygais allan o wlad yr Aifft, ni ellir eu gwerthu yn gaethweision.

⁴²因為他們是我的僕人，是我從埃及地領出來的，他們不可以賣作奴僕。

⁴³ Paid � thra-awdurdodi drostynt, ond ofna dy Dduw.

⁴³你不可嚴嚴地轄制他，卻要敬畏你的　神。

⁴⁴ Bydd dy gaethweision, yn wryw a benyw, o blith y cenhedloedd o'th amgylch; o'u plith hwy gelli brynu caethweision.

⁴⁴至於你需要的僕婢，可以來自你們四圍的列國，你們可以從他們中間購買奴婢。

⁴⁵ Cei hefyd brynu rhai o blith yr estroniaid sydd wedi ymsefydlu yn eich plith, a'r rhai o'u tylwyth sydd wedi eu geni yn eich gwlad, a byddant yn eiddo ichwi.

⁴⁵你們也可以從那些與你們住在一起的外人的兒女中，或是從他們的家族中，就是那些與你們在一起，在你們境內所生的，購買奴婢；他們要作你們的產業。

⁴⁶ Gallwch hefyd eu gadael i'ch plant ar eich �l, iddynt eu cymryd yn etifeddiaeth ac i fod yn gaethweision parhaol iddynt; ond nid ydych i dra-awdurdodi dros eich cyd-Israeliaid.

⁴⁶你們要把他們留給你們的子孫作永遠的產業，你們要從他們中間取奴僕；只是你們的兄弟以色列人，你們卻不可苛刻管轄。

⁴⁷ "'Os bydd estron neu ymsefydlydd gyda thi yn dod yn gyfoethog, ac un o'ch plith yn mynd yn dlawd ac yn ei werthu ei hun i'r estron sydd wedi ymsefydlu gyda thi, neu i un o dylwyth yr estron,

⁴⁷寄居者自賣為奴的條例“在你中間寄居的外人或是客旅若是富足起來，你的兄弟在他那裡卻漸漸窮乏，把自己賣給住在你那裡寄居的外人或客旅的家族，

⁴⁸ bydd ganddo'r hawl i gael ei ryddhau ar �l ei werthu; gall un o'i deulu ei ryddhau.

⁴⁸賣了自己以後，他仍有贖回的權利；他兄弟中的任何一個都可以贖他；

⁴⁹ Gall ewythr neu nai neu unrhyw berthynas arall yn y llwyth ei ryddhau; neu os caiff lwyddiant, gall ei ryddhau ei hun.

⁴⁹他的叔伯或是他叔伯的兒子可以贖他，他家族中的骨肉至親也可以贖他；如果他自己的經濟能力改善，也可以自贖。

⁵⁰ Y mae ef a'i brynwr i gyfrif o'r flwyddyn y gwerthodd ei hun at flwyddyn y jwbili; bydd arian ei bryniant yn unol �'r hyn a delir i was cyflog dros y nifer hwn o flynyddoedd.

⁵⁰他要與買主計算，從賣身那一年起，直到禧年為止；照著年數的多少，按雇工的工價計算贖銀。

⁵¹ Os oes llawer o flynyddoedd ar �l, rhaid iddo dalu am ei ryddhau gyfran uchel o'r arian a roddwyd amdano;

⁵¹如果賣身時還有很多年才到禧年，他就要按著年數，照他賣身的價銀按比例償還他的贖價。

⁵² ond os ychydig sydd ar �l hyd flwyddyn y jwbili, y mae i wneud y cyfrif ac i dalu yn �l hynny am ei ryddhau.

⁵²如果距離禧年只有幾年，他就按著年數，與買主計算，按雇工的工價，償還他的贖價。

⁵³ Y mae i'w ystyried fel un wedi ei gyflogi'n flynyddol; nid ydych i adael i'w berchennog dra-awdurdodi drosto.

⁵³買主要像每年雇用的工人那樣待他。不可在你眼前苛刻地管轄他。

⁵⁴ Hyd yn oed os na fydd wedi ei ryddhau trwy un o'r ffyrdd hyn, caiff ef a'i blant eu rhyddhau ym mlwyddyn y jwbili;

⁵⁴如果他不在這些年間把自己贖回，到了禧年，也可以和他的兒女一同離去。

⁵⁵ oherwydd gweision i mi yw pobl Israel, gweision a ddygais allan o wlad yr Aifft. Myfi yw'r ARGLWYDD eich Duw.

⁵⁵因為以色列人都是屬我的僕人；他們是我的僕人，是我把他們從埃及地領了出來的；我是耶和華你們的　神。”