1 Yn gymaint � bod llawer wedi ymgymryd ag ysgrifennu hanes y pethau a gyflawnwyd yn ein plith,
1序言（參徒1:1）尊敬的提阿非羅先生，因為有許多人，已經把在我們中間成就了的事，
2 fel y traddodwyd hwy inni gan y rhai a fu o'r dechreuad yn llygad-dystion ac yn weision y gair,
2按照起初親眼看見的傳道人所傳給我們的，編著成書；
3 penderfynais innau, gan fy mod wedi ymchwilio yn fanwl i bopeth o'r dechreuad, eu hysgrifennu i ti yn eu trefn, ardderchocaf Theoffilus,
3我已經把這些事從頭考查過，認為也應該按著次序寫給你，
4 er mwyn iti gael sicrwydd am y wybodaeth a dderbyniaist.
4讓你曉得所學到的道理，都是確實的。
5 Yn nyddiau Herod, brenin Jwdea, yr oedd offeiriad o adran Abeia, o'r enw Sachareias, a chanddo wraig o blith merched Aaron; ei henw hi oedd Elisabeth.
5天使預言施洗約翰出生猶太王希律在位的日子，亞比雅班裡有一個祭司，名叫撒迦利亞，他妻子是亞倫的後代，名叫以利沙伯。
6 Yr oeddent ill dau yn gyfiawn gerbron Duw, yn ymddwyn yn ddi-fai yn �l holl orchmynion ac ordeiniadau'r Arglwydd.
6他們在 神面前都是義人，遵行主的一切誡命規條，無可指摘，
7 Nid oedd ganddynt blant, oherwydd yr oedd Elisabeth yn ddiffrwyth, ac yr oeddent ill dau wedi cyrraedd oedran mawr.
7只是沒有孩子，因為以利沙伯不生育，二人又都上了年紀。
8 Ond pan oedd Sachareias a'i adran, yn eu tro, yn gweinyddu fel offeiriaid gerbron Duw,
8有一次，撒迦利亞在 神面前按著班次執行祭司的職務，
9 yn �l arferiad y swydd, daeth i'w ran fynd i mewn i gysegr yr Arglwydd ac offrymu'r arogldarth;
9照祭司的慣例抽中了籤，進入主的聖殿燒香。
10 ac ar awr yr offrymu yr oedd holl dyrfa'r bobl y tu allan yn gwedd�o.
10燒香的時候，眾人都在外面祈禱。
11 A dyma angel yr Arglwydd yn ymddangos iddo, yn sefyll ar yr ochr dde i allor yr arogldarth;
11有主的使者站在香壇右邊，向他顯現。
12 a phan welodd Sachareias ef, fe'i cythryblwyd a daeth ofn arno.
12撒迦利亞一見就驚慌起來，十分害怕。
13 Ond dywedodd yr angel wrtho, "Paid ag ofni, Sachareias, oherwydd y mae dy ddeisyfiad wedi ei wrando; bydd dy wraig Elisabeth yn esgor ar fab i ti, a gelwi ef Ioan.
13天使說：“撒迦利亞，不要怕，因為你的祈求已蒙垂聽，你妻子以利沙伯要給你生一個兒子，你要給他起名叫約翰。
14 Fe gei lawenydd a gorfoledd, a bydd llawer yn llawenychu o achos ei enedigaeth ef;
14你必歡喜快樂，許多人因他出生，也必喜樂。
15 oherwydd mawr fydd ef gerbron yr Arglwydd, ac nid yf win na diod gadarn byth; llenwir ef �'r Ysbryd Gl�n, ie, yng nghroth ei fam,
15他在主面前要被尊為大，淡酒濃酒都不喝，未出母腹就被聖靈充滿。
16 ac fe dry lawer o bobl Israel yn �l at yr Arglwydd eu Duw.
16他要使許多以色列人轉向主他們的 神。
17 Bydd yn cerdded o flaen yr Arglwydd yn ysbryd a nerth Elias, i droi calonnau rhieni at eu plant, ac i droi'r anufudd i feddylfryd y cyfiawn, er mwyn darparu i'r Arglwydd bobl wedi eu paratoi."
17他必有以利亞的靈和能力，行在主的前面，叫父親的心轉向兒女，叫悖逆的轉向義人的意念，為主安排那預備好了的人民。”
18 Meddai Sachareias wrth yr angel, "Sut y caf sicrwydd o hyn? Oherwydd yr wyf fi yn hen, a'm gwraig wedi cyrraedd oedran mawr."
18撒迦利亞對天使說：“我怎麼能知道這事呢？我已經老了，我妻子也上了年紀。”
19 Atebodd yr angel ef, "Myfi yw Gabriel, sydd yn sefyll gerbron Duw, ac anfonwyd fi i lefaru wrthyt ac i gyhoeddi iti y newydd da hwn;
19天使回答：“我是站在 神面前的加百列，奉差遣向你說話，報給你這好消息。
20 ac wele, byddi'n fud a heb allu llefaru hyd y dydd y digwydd hyn, am iti beidio � chredu fy ngeiriau, geiriau a gyflawnir yn eu hamser priodol."
20看吧！到了時候我的話必要應驗；因為你不信我的話，你必成為啞巴，直到這些事成就的那一天，才能說話。”
21 Yr oedd y bobl yn disgwyl am Sachareias, ac yn synnu ei fod yn oedi yn y cysegr.
21眾人等候撒迦利亞；因他在聖殿裡遲遲不出來，覺得奇怪。
22 A phan ddaeth allan, ni allai lefaru wrthynt, a deallasant iddo gael gweledigaeth yn y cysegr; yr oedd yntau yn amneidio arnynt ac yn parhau yn fud.
22等到他出來，卻不能講話，竟成了啞巴，不斷地向他們打手式，他們就知道他在聖殿裡見了異象。
23 Pan ddaeth dyddiau ei wasanaeth i ben, dychwelodd adref.
23供職的日子滿了，他就回家去。
24 Ond wedi'r dyddiau hynny beichiogodd Elisabeth ei wraig; ac fe'i cuddiodd ei hun am bum mis, gan ddweud,
24過了幾天，他妻子以利沙伯懷了孕，隱藏了五個月，說：
25 "Fel hyn y gwnaeth yr Arglwydd i mi yn y dyddiau yr edrychodd arnaf i dynnu ymaith fy ngwarth yng ngolwg y cyhoedd."
25“主在眷顧的日子，這樣看待我，要把我在人間的羞恥除掉。”
26 Yn y chweched mis anfonwyd yr angel Gabriel gan Dduw i dref yng Ngalilea o'r enw Nasareth,
26天使預言耶穌降生到了第六個月，天使加百列奉 神差遣，往加利利的拿撒勒城去，
27 at wyryf oedd wedi ei dywedd�o i u373?r o'r enw Joseff, o du375? Dafydd; Mair oedd enw'r wyryf.
27到了一個童貞女那裡，她已經和大衛家一個名叫約瑟的人訂了婚，童貞女的名字是馬利亞。
28 Aeth yr angel ati a dweud, "Henffych well, tydi, yr un y rhoddodd Duw ei ffafr iddi! Y mae'r Arglwydd gyda thi."
28天使進去，對她說：“恭喜！蒙大恩的女子，主與你同在！”
29 Ond cythryblwyd hi drwyddi gan ei eiriau, a cheisiodd ddirnad pa fath gyfarchiad a allai hwn fod.
29她卻因這話驚慌起來，反覆思想這樣祝賀是甚麼意思。
30 Meddai'r angel wrthi, "Paid ag ofni, Mair, oherwydd cefaist ffafr gyda Duw;
30天使說：“馬利亞，不要怕！因你已從 神那裡蒙了恩。
31 ac wele, byddi'n beichiogi yn dy groth ac yn esgor ar fab, a gelwi ef Iesu.
31你將懷孕生子，要給他起名叫耶穌。
32 Bydd hwn yn fawr, a Mab y Goruchaf y gelwir ef; rhydd yr Arglwydd Dduw iddo orsedd Dafydd ei dad,
32他將要被尊為大，稱為至高者的兒子，主 神要把他祖大衛的王位賜給他，
33 ac fe deyrnasa ar du375? Jacob am byth, ac ar ei deyrnas ni bydd diwedd."
33他要作王統治雅各家，直到永遠，他的國沒有窮盡。”
34 Meddai Mair wrth yr angel, "Sut y digwydd hyn, gan nad wyf yn cael cyfathrach � gu373?r?"
34馬利亞對天使說：“我還沒有出嫁，怎能有這事呢？”
35 Atebodd yr angel hi, "Daw'r Ysbryd Gl�n arnat, a bydd nerth y Goruchaf yn dy gysgodi; am hynny, gelwir y plentyn a genhedlir yn sanctaidd, Mab Duw.
35天使回答：“聖靈要臨到你，至高者的能力要覆庇你，因此那將要出生的聖者，必稱為 神的兒子。
36 Ac wele, y mae Elisabeth dy berthynas hithau wedi beichiogi ar fab yn ei henaint, a dyma'r chweched mis i'r hon a elwir yn ddiffrwyth;
36你看，你親戚以利沙伯，被稱為不生育的，在老年也懷了男胎，現在已是第六個月了，
37 oherwydd ni bydd dim yn amhosibl gyda Duw."
37因為在 神沒有一件事是不可能的。”
38 Dywedodd Mair, "Dyma lawforwyn yr Arglwydd; bydded i mi yn �l dy air di." Ac aeth yr angel i ffwrdd oddi wrthi.
38馬利亞說：“我是主的婢女，願照你的話成就在我身上！”天使就離開她去了。
39 Ar hynny cychwynnodd Mair ac aeth ar frys i'r mynydd-dir, i un o drefi Jwda;
39馬利亞往見以利沙伯後來，馬利亞就起身，急忙向山地去，來到猶大的一座城，
40 aeth i du375? Sachareias a chyfarch Elisabeth.
40進了撒迦利亞的家，向以利沙伯問安。
41 Pan glywodd hi gyfarchiad Mair, llamodd y plentyn yn ei chroth a llanwyd Elisabeth �'r Ysbryd Gl�n;
41以利沙伯一聽見馬利亞的問安，腹中的胎兒就跳動，以利沙伯也被聖靈充滿，
42 a llefodd � llais uchel, "Bendigedig wyt ti ymhlith gwragedd, a bendigedig yw ffrwyth dy groth.
42就高聲說：“你在女子中是有福的！你腹中的胎兒也是有福的！
43 Sut y daeth i'm rhan i fod mam fy Arglwydd yn dod ataf?
43我主的母親竟然到我這裡來。這事怎會臨到我呢？
44 Pan glywais dy lais yn fy nghyfarch, dyma'r plentyn yn fy nghroth yn llamu o orfoledd.
44你看，你問安的聲音一進我的耳朵，我腹中的胎兒就歡喜跳躍。
45 Gwyn ei byd yr hon a gredodd y cyflawnid yr hyn a lefarwyd wrthi gan yr Arglwydd."
45這相信主傳給她的話必要成就的女子是有福的。”
46 Ac meddai Mair: "Y mae fy enaid yn mawrygu yr Arglwydd,
46馬利亞尊主為大（參撒上2:1~10）馬利亞說：“我心尊主為大，
47 a gorfoleddodd fy ysbryd yn Nuw, fy Ngwaredwr,
47我靈以 神我的救主為樂，
48 am iddo ystyried distadledd ei lawforwyn. Oherwydd wele, o hyn allan fe'm gelwir yn wynfydedig gan yr holl genedlaethau,
48因為他垂顧他使女的卑微，看哪！今後萬代都要稱我為有福。
49 oherwydd gwnaeth yr hwn sydd nerthol bethau mawr i mi, a sanctaidd yw ei enw ef;
49全能者為我行了大事，他的名為聖；
50 y mae ei drugaredd o genhedlaeth i genhedlaeth i'r rhai sydd yn ei ofni ef.
50他的憐憫世世代代歸與敬畏他的人。
51 Gwnaeth rymuster �'i fraich, gwasgarodd y rhai balch eu calon;
51他用膀臂施展大能，驅散心裡妄想的狂傲人。
52 tynnodd dywysogion oddi ar eu gorseddau, a dyrchafodd y rhai distadl;
52他使有權能的失位，叫卑微的升高，
53 llwythodd y newynog � rhoddion, ac anfonodd y cyfoethogion ymaith yn waglaw.
53讓飢餓的得飽美食，使富足的空手回去。
54 Cynorthwyodd ef Israel ei was, gan ddwyn i'w gof ei drugaredd �
54他扶助了他的僕人以色列，為要記念他的憐憫，
55 fel y llefarodd wrth ein hynafiaid � ei drugaredd wrth Abraham a'i had yn dragywydd."
55正如他向我們列祖所說的，恩待亞伯拉罕和他的後裔，直到永遠。”
56 Ac arhosodd Mair gyda hi tua thri mis, ac yna dychwelodd adref.
56馬利亞和以利沙伯同住約有三個月，就回家去了。
57 Am Elisabeth, cyflawnwyd yr amser iddi esgor, a ganwyd iddi fab.
57施洗約翰出生以利沙伯的產期到了，生了一個兒子。
58 Clywodd ei chymdogion a'i pherthnasau am drugaredd fawr yr Arglwydd iddi, ac yr oeddent yn llawenychu gyda hi.
58鄰里親戚，聽見主向她大施憐憫，都和她一同歡樂。
59 A'r wythfed dydd daethant i enwaedu ar y plentyn, ac yr oeddent am ei enwi ar �l ei dad, Sachareias.
59到了第八天，他們來給孩子行割禮，要照他父親的名字，叫他撒迦利亞。
60 Ond atebodd ei fam, "Nage, Ioan yw ei enw i fod."
60但他母親說：“不可，要叫他約翰。”
61 Meddent wrthi, "Nid oes neb o'th deulu �'r enw hwnnw arno."
61他們說：“你親族裡沒有叫這名字的。”
62 Yna gofynasant drwy arwyddion i'w dad sut y dymunai ef ei enwi.
62他們就向孩子的父親打手式，看他要叫他甚麼。
63 Galwodd yntau am lechen fach ac ysgrifennodd, "Ioan yw ei enw." A synnodd pawb.
63他要了一塊寫字版，寫上說：“他的名字是約翰。”眾人都希奇。
64 Ar unwaith rhyddhawyd ei enau a'i dafod, a dechreuodd lefaru a bendithio Duw.
64撒迦利亞的口舌立刻開了，就出聲稱頌 神。
65 Daeth ofn ar eu holl gymdogion, a bu trafod ar yr holl ddigwyddiadau hyn trwy fynydd-dir Jwdea i gyd;
65住在周圍的人都害怕，這一切事傳遍了整個猶太山地，
66 a chadwyd hwy ar gof gan bawb a glywodd amdanynt. "Beth gan hynny fydd y plentyn hwn?" meddent. Ac yn wir yr oedd llaw'r Arglwydd gydag ef.
66凡聽見的就把這些事放在心裡，說：“這孩子將會成為怎樣的人呢？因為主的手與他同在。”
67 Llanwyd Sachareias ei dad ef �'r Ysbryd Gl�n, a phroffwydodd fel hyn:
67撒迦利亞的預言他的父親撒迦利亞被聖靈充滿，預言說：
68 "Bendigedig fyddo Arglwydd Dduw Israel am iddo ymweld �'i bobl a'u prynu i ryddid;
68“主，以色列的 神，是應當稱頌的，因他眷顧自己的子民，施行救贖，
69 cododd waredigaeth gadarn i ni yn nhu375? Dafydd ei was �
69在他僕人大衛家中，為我們興起救恩的角，
70 fel y llefarodd trwy enau ei broffwydi sanctaidd yn yr oesoedd a fu �
70正如主自古以來藉聖先知口中所說的，
71 gwaredigaeth rhag ein gelynion ac o afael pawb sydd yn ein cas�u;
71救我們脫離仇敵，和恨我們的人的手；
72 fel hyn y cymerodd drugaredd ar ein hynafiaid, a chofio ei gyfamod sanctaidd,
72向我們列祖施憐憫，記念他的聖約，
73 y llw a dyngodd wrth Abraham ein tad, y rhoddai inni
73就是他對我們祖先亞伯拉罕所起的誓，
74 gael ein hachub o afael gelynion, a'i addoli yn ddi-ofn
74把我們從仇敵手中救拔出來，叫我們可以坦然無懼，用聖潔公義，在他面前一生一世敬拜他。
75 mewn sancteiddrwydd a chyfiawnder ger ei fron ef holl ddyddiau ein bywyd.
75
76 A thithau, fy mhlentyn, gelwir di yn broffwyd y Goruchaf, oherwydd byddi'n cerdded o flaen yr Arglwydd i baratoi ei lwybrau,
76孩子啊，你要稱為至高者的先知，因為你要行在主的面前，預備他的路，
77 i roi i'w bobl wybodaeth am waredigaeth trwy faddeuant eu pechodau.
77使他的子民，因罪得赦，就知道救恩。
78 Hyn yw trugaredd calon ein Duw � fe ddaw �'r wawrddydd oddi uchod i'n plith,
78因我們 神的憐憫，使清晨的陽光從高天臨到我們，
79 i lewyrchu ar y rhai sy'n eistedd yn nhywyllwch cysgod angau, a chyfeirio ein traed i ffordd tangnefedd."
79光照那坐在黑暗中死蔭裡的人，引導我們的腳，走上平安的路。”
80 Yr oedd y plentyn yn tyfu ac yn cryfhau yn ei ysbryd; a bu yn yr anialwch hyd y dydd y dangoswyd ef i Israel.
80這孩子漸漸長大，心靈健壯，住在曠野，直到他在以色列人中公開露面的日子。