1 Dychwelodd Iesu, yn llawn o'r Ysbryd Gl�n, o'r Iorddonen, ac arweiniwyd ef gan yr Ysbryd yn yr anialwch
1耶穌受試探(太4:1~11;可1:12~13)耶穌被聖靈充滿,從約旦河回來,聖靈引他到曠野,四十天受魔鬼的試探。
2 am ddeugain diwrnod, a'r diafol yn ei demtio. Ni fwytaodd ddim yn ystod y dyddiau hynny, ac ar eu diwedd daeth arno eisiau bwyd.
2那些日子他甚麼也沒有吃,日子滿了他就餓了。
3 Meddai'r diafol wrtho, "Os Mab Duw wyt ti, dywed wrth y garreg hon am droi'n fara."
3魔鬼對他說:“你若是 神的兒子,就吩咐這塊石頭變成食物吧!”
4 Atebodd Iesu ef, "Y mae'n ysgrifenedig: 'Nid ar fara yn unig y bydd rhywun fyw.'"
4耶穌回答:“經上記著:‘人活著不是單靠食物。’”
5 Yna aeth y diafol ag ef i fyny a dangos iddo ar amrantiad holl deyrnasoedd y byd,
5魔鬼引他上到高處,霎時間把天下萬國指給他看,
6 a dywedodd wrtho, "I ti y rhof yr holl awdurdod ar y rhain a'u gogoniant hwy; oherwydd i mi y mae wedi ei draddodi, ac yr wyf yn ei roi i bwy bynnag a fynnaf.
6對他說:“這一切權柄、榮華,我都可以給你;因為這些都交給了我,我願意給誰就給誰。
7 Felly, os addoli di fi, dy eiddo di fydd y cyfan."
7所以,只要你在我面前拜一拜,這一切就全是你的了。”
8 Atebodd Iesu ef, "Y mae'n ysgrifenedig: 'Yr Arglwydd dy Dduw a addoli, ac ef yn unig a wasanaethi.'"
8耶穌回答:“經上記著:‘當拜主你的 神,單要事奉他。’”
9 Ond aeth y diafol ag ef i Jerwsalem, a'i osod ar du373?r uchaf y deml, a dweud wrtho, "Os Mab Duw wyt ti, bwrw dy hun i lawr oddi yma;
9魔鬼又引他到耶路撒冷,叫他站在殿頂上,對他說:“你若是 神的兒子,就從這裡跳下去吧!
10 oherwydd y mae'n ysgrifenedig: 'Rhydd orchymyn i'w angylion amdanat, i'th warchod di rhag pob perygl',
10因為經上記著:‘他為了你,會吩咐自己的使者保護你。’
11 a hefyd: 'Byddant yn dy godi ar eu dwylo rhag iti daro dy droed yn erbyn carreg.'"
11又記著:‘用手托住你,免得你的腳碰到石頭。’”
12 Yna atebodd Iesu ef, "Y mae'r Ysgrythur yn dweud: 'Paid � gosod yr Arglwydd dy Dduw ar ei brawf.'"
12耶穌回答:“經上說:‘不可試探主你的 神。’”
13 Ac ar �l iddo ei demtio ym mhob modd, ymadawodd y diafol ag ef, gan aros ei gyfle.
13魔鬼用盡了各種試探,就暫時離開了耶穌。
14 Dychwelodd Iesu yn nerth yr Ysbryd i Galilea. Aeth y s�n amdano ar hyd a lled y gymdogaeth.
14在加利利傳道(太4:12~17;可1:14~15)耶穌帶著聖靈的能力,回到加利利。他的名聲傳遍了周圍各地。
15 Yr oedd yn dysgu yn eu synagogau ac yn cael clod gan bawb.
15他在各會堂裡教導人,很受眾人的尊崇。
16 Daeth i Nasareth, lle yr oedd wedi ei fagu. Yn �l ei arfer aeth i'r synagog ar y dydd Saboth, a chododd i ddarllen.
16在本鄉遭人厭棄(太13:53~58;可6:1~6)耶穌來到拿撒勒自己長大的地方,照著習慣在安息日進入會堂,站起來要讀經。
17 Rhoddwyd iddo lyfr y proffwyd Eseia, ac agorodd y sgr�l a chael y man lle'r oedd yn ysgrifenedig:
17有人把以賽亞先知的書遞給他,他展開書卷找到一處,上面寫著:
18 "Y mae Ysbryd yr Arglwydd arnaf, oherwydd iddo f'eneinio i bregethu'r newydd da i dlodion. Y mae wedi f'anfon i gyhoeddi rhyddhad i garcharorion, ac adferiad golwg i ddeillion, i beri i'r gorthrymedig gerdded yn rhydd,
18“主的靈在我身上,因為他膏我去傳福音給貧窮的人,差遣我去宣告被擄的得釋放,瞎眼的得看見,受壓制的得自由,
19 i gyhoeddi blwyddyn ffafr yr Arglwydd."
19又宣告主悅納人的禧年。”
20 Wedi cau'r sgr�l a'i rhoi'n �l i'r swyddog, fe eisteddodd; ac yr oedd llygaid pawb yn y synagog yn syllu arno.
20他把書卷捲好,交還侍役,就坐下。會堂裡眾人都注視他。
21 A'i eiriau cyntaf wrthynt oedd: "Heddiw yn eich clyw chwi y mae'r Ysgrythur hon wedi ei chyflawni."
21他就對他們說:“這段經文今天應驗在你們中間(“中間”原文作“耳中”)了。”
22 Yr oedd pawb yn ei gymeradwyo ac yn rhyfeddu at y geiriau grasusol oedd yn dod o'i enau ef, gan ddweud, "Onid mab Joseff yw hwn?"
22眾人稱讚他,希奇他口中所出的恩言,並且說:“這不是約瑟的兒子嗎?”
23 Ac meddai wrthynt, "Diau yr adroddwch wrthyf y ddihareb, 'Feddyg, iach� dy hun', a dweud, 'Yr holl bethau y clywsom iddynt ddigwydd yng Nghapernaum, gwna hwy yma hefyd ym mro dy febyd.'"
23他說:“你們必向我說這俗語:‘醫生,治好你自己吧!’也必說:‘我們聽見你在迦百農所行的一切事,也該在你本鄉這裡行啊!’”
24 Ond meddai, "Yn wir, rwy'n dweud wrthych nad oes dim croeso i'r un proffwyd ym mro ei febyd.
24他又說:“我實在告訴你們,沒有先知在他本鄉是受歡迎的。
25 Ar fy ngwir rwy'n dweud wrthych, yr oedd llawer o wragedd gweddw yn Israel yn nyddiau Elias pan gaewyd y ffurfafen am dair blynedd a chwe mis, ac y bu newyn mawr ar yr holl wlad.
25我對你們說實話,當以利亞的時候,三年六個月不下雨(“不下雨”原文作“天閉塞”),遍地大起饑荒,那時以色列中有許多寡婦,
26 Ond nid at un ohonynt hwy yr anfonwyd Elias, ond yn hytrach at wraig weddw yn Sarepta yng ngwlad Sidon.
26以利亞沒有奉差遣往他們中間任何一個那裡去,只到西頓撒勒法的一個寡婦那裡。
27 Ac yr oedd llawer o wahangleifion yn Israel yn amser y proffwyd Eliseus, ac ni lanhawyd yr un ohonynt hwy, ond yn hytrach Naaman y Syriad."
27以利沙先知的時候,以色列中有許多患痲風的人,其中除了敘利亞的乃縵,沒有一個得潔淨的。”
28 Wrth glywed hyn llanwyd pawb yn y synagog � dicter;
28會堂裡的眾人聽見這話,都怒氣填胸,
29 codasant, a bwriasant ef allan o'r dref a mynd ag ef hyd at ael y bryn yr oedd eu tref wedi ei hadeiladu arno, i'w luchio o'r clogwyn.
29起來趕他出城(這城原來建在山上),他們拉他到山崖,要把他推下去。
30 Ond aeth ef drwy eu canol hwy, ac ymaith ar ei daith.
30耶穌卻從他們中間走過,就離去了。
31 Aeth i lawr i Gapernaum, tref yng Ngalilea, a bu'n dysgu'r bobl ar y Saboth.
31在迦百農趕出污靈(可1:21~28)耶穌下到加利利的迦百農城,在安息日教導人。
32 Yr oeddent yn synnu at yr hyn yr oedd yn ei ddysgu, oherwydd yr oedd ei air yn llawn awdurdod.
32他們對他的教訓都很驚奇,因為他的話帶著權柄。
33 Yn y synagog yr oedd dyn a chanddo ysbryd cythraul aflan. Gwaeddodd hwnnw � llais uchel,
33會堂裡有一個被污鬼附著的人,大聲喊叫:
34 "Och, beth sydd a fynni di � ni, Iesu o Nasareth? A wyt ti wedi dod i'n difetha ni? Mi wn pwy wyt ti � Sanct Duw."
34“哎!拿撒勒人耶穌,我們跟你有甚麼關係呢?你來毀滅我們嗎?我知道你是誰,你是 神的聖者。”
35 Ceryddodd Iesu ef �'r geiriau, "Taw, a dos allan ohono." Lluchiodd y cythraul y dyn i'w canol ac aeth allan ohono heb niweidio dim arno.
35耶穌斥責他說:“住口!從他身上出來!”鬼把那人摔倒在眾人中間,就從他身上出來了,沒有傷害他。
36 Aeth pawb yn syn a dechreusant siarad �'i gilydd, gan ddweud, "Pa air yw hwn? Y mae ef yn gorchymyn yr ysbrydion aflan ag awdurdod ac � nerth, ac y maent yn mynd allan."
36眾人都驚駭,彼此談論說:“這是怎麼回事?他用權柄能力吩咐污靈,污靈竟出來了。”
37 Yr oedd s�n amdano yn mynd ar hyd a lled y gymdogaeth.
37耶穌的名聲,傳遍了周圍各地。
38 Ymadawodd Iesu �'r synagog ac aeth i du375? Simon. Yr oedd mam-yng-nghyfraith Simon yn dioddef dan dwymyn lem, a deisyfasant ar Iesu ar ei rhan.
38治病趕鬼(太8:14~17;可1:29~34)他起身離開會堂,進入西門的家。西門的岳母正在發高熱,他們為她求耶穌。
39 Safodd ef uwch ei phen a cheryddu'r dwymyn, a gadawodd y dwymyn hi; ac ar unwaith cododd a dechrau gweini arnynt.
39耶穌站在她旁邊,斥責那熱病,熱就退了;她立刻起身服事他們。
40 Ac ar fachlud haul, pawb oedd � chleifion yn dioddef dan amrywiol afiechydon, daethant � hwy ato; a gosododd yntau ei ddwylo ar bob un ohonynt a'u hiach�u.
40日落的時候,不論害甚麼病的人,都被帶到耶穌那裡;他一一為他們按手,醫好他們。
41 Yr oedd cythreuliaid yn ymadael � llawer o bobl gan floeddio, "Mab Duw wyt ti." Ond eu ceryddu a wn�i ef, a gwahardd iddynt ddweud gair, am eu bod yn gwybod mai'r Meseia oedd ef.
41又有鬼從好些人身上出來,喊著說:“你是 神的兒子。”耶穌斥責他們,不許他們說話,因為他們知道他是基督。
42 Pan ddaeth hi'n ddydd aeth allan a theithio i le unig. Yr oedd y tyrfaoedd yn chwilio amdano, a daethant hyd ato a cheisio'i rwystro rhag mynd ymaith oddi wrthynt.
42往別的城傳道(可1:35~39)天一亮,耶穌出來,到曠野地方去。眾人尋找他,一直找到他那裡,要留住他,不要他離開他們。
43 Ond dywedodd ef wrthynt, "Y mae'n rhaid imi gyhoeddi'r newydd da am deyrnas Dduw i'r trefi eraill yn ogystal, oherwydd i hynny y'm hanfonwyd i."
43他卻說:“我也必須到別的城去傳 神國的福音,因為我是為了這緣故奉差遣的。”
44 Ac yr oedd yn pregethu yn synagogau Jwdea.
44於是他往猶太的各會堂去傳道。