1 Meddai hefyd wrthynt, "Yn wir, rwy'n dweud wrthych, y mae rhai o'r sawl sy'n sefyll yma na phrofant flas marwolaeth nes iddynt weld teyrnas Dduw wedi dyfod mewn nerth."
1耶穌又對他們說：“我實在告訴你們，站在這裡的，有人在沒有嘗過死味以前，必定看見 神的國帶著能力降臨。”
2 Ymhen chwe diwrnod dyma Iesu'n cymryd Pedr ac Iago ac Ioan ac yn mynd � hwy i fynydd uchel o'r neilltu ar eu pennau eu hunain. A gweddnewidiwyd ef yn eu gu373?ydd hwy,
2在山上改變形象（太17:1~13；路9:28~36）過了六天，耶穌帶著彼得、雅各、約翰，領他們悄悄地上了高山，在他們面前改變了形象。
3 ac aeth ei ddillad i ddisgleirio'n glaerwyn, y modd na allai unrhyw bannwr ar y ddaear eu gwynnu.
3他的衣服閃耀發光，極其潔白，地上漂布的沒有能漂得這樣白的。
4 Ymddangosodd Elias iddynt ynghyd � Moses; ymddiddan yr oeddent � Iesu.
4又有以利亞和摩西向他們顯現，並且跟耶穌談話。
5 A dywedodd Pedr wrth Iesu, "Rabbi, y mae'n dda ein bod ni yma; gwnawn dair pabell, un i ti ac un i Moses ac un i Elias."
5彼得對耶穌說：“拉比，我們在這裡真好！我們可以搭三個帳棚，一個為你，一個為摩西，一個為以利亞。”
6 Oherwydd ni wyddai beth i'w ddweud; yr oeddent wedi dychryn cymaint.
6彼得不知道該說甚麼才好，因為他們都非常害怕。
7 A daeth cwmwl yn cysgodi drostynt; a dyma lais o'r cwmwl, "Hwn yw fy Mab, yr Anwylyd; gwrandewch arno."
7有一片雲彩來，籠罩他們，又有聲音從雲中出來：“這是我的愛子，你們要聽他。”
8 Ac yn ddisymwth, pan edrychasant o amgylch, ni welsant neb mwyach ond Iesu yn unig gyda hwy.
8門徒立刻周圍觀看，再也看不見別的人，只見耶穌單獨和他們在一起。
9 Wrth iddynt ddod i lawr o'r mynydd rhoddodd orchymyn iddynt beidio � dweud wrth neb am y pethau a welsant, nes y byddai Mab y Dyn wedi atgyfodi oddi wrth y meirw.
9他們下山的時候，耶穌吩咐他們，人子從死人中復活之前，不要把所看見的告訴人。
10 Daliasant ar y gair, gan holi yn eu plith eu hunain beth oedd ystyr atgyfodi oddi wrth y meirw.
10門徒把這句話記在心裡，又彼此討論從死人中復活是甚麼意思。
11 A gofynasant iddo, "Pam y mae'r ysgrifenyddion yn dweud bod yn rhaid i Elias ddod yn gyntaf?"
11他們就問耶穌：“經學家為甚麼說以利亞必須先來呢？”
12 Meddai yntau wrthynt, "Y mae Elias yn dod yn gyntaf ac yn adfer pob peth. Ond sut y mae'n ysgrifenedig am Fab y Dyn, ei fod i ddioddef llawer a chael ei ddirmygu?
12耶穌說：“以利亞固然要先來復興一切，但聖經為甚麼又記載人子要受許多苦，被人藐視呢？
13 Ond rwy'n dweud wrthych fod Elias eisoes wedi dod, a gwnaethant iddo beth bynnag a fynnent, fel y mae'n ysgrifenedig amdano."
13其實我告訴你們，以利亞已經來了，他們卻任意待他，正如經上指著他所說的。”
14 Pan ddaethant at y disgyblion gwelsant dyrfa fawr o'u cwmpas, ac ysgrifenyddion yn dadlau � hwy.
14治好癲癇病的小孩（太17:14~21；路9:37~42）他們回到門徒那裡，看見一大群人圍著他們，又有經學家和他們辯論。
15 Ac unwaith y gwelodd yr holl dyrfa ef fe'u syfrdanwyd, a rhedasant ato a'i gyfarch.
15眾人看見了耶穌，都很驚奇，就跑上前去向他問安。
16 Gofynnodd yntau iddynt, "Am beth yr ydych yn dadlau � hwy?"
16他問他們：“你們和他們辯論甚麼？”
17 Atebodd un o'r dyrfa ef, "Athro, mi ddois i �'m mab atat; y mae wedi ei feddiannu gan ysbryd mud,
17群眾當中有一個回答他：“老師，我把我的兒子帶到你這裡來，他被啞巴鬼附著。
18 a pha bryd bynnag y mae hwnnw'n gafael ynddo y mae'n ei fwrw ar lawr, ac y mae yntau'n malu ewyn ac yn ysgyrnygu ei ddannedd ac yn mynd yn ddiymadferth. A dywedais wrth dy ddisgyblion am ei fwrw allan, ac ni allasant."
18無論在哪裡，鬼抓住他，把他摔倒，他就口吐白沫，咬牙切齒，渾身僵硬。我請你的門徒把鬼趕出去，他們卻辦不到。”
19 Atebodd Iesu hwy: "O genhedlaeth ddi-ffydd, pa hyd y byddaf gyda chwi? Pa hyd y goddefaf chwi? Dewch ag ef ataf fi."
19耶穌回答他們：“唉！不信的世代啊！我跟你們在一起到幾時呢？我要忍受你們到幾時呢？把他帶到我這裡來吧。”
20 A daethant �'r bachgen ato. Cyn gynted ag y gwelodd yr ysbryd ef, ysgytiodd y bachgen yn ffyrnig. Syrthiodd ar y llawr a rholio o gwmpas dan falu ewyn.
20他們就把孩子帶到他跟前。那鬼一見耶穌，就立刻使孩子抽了一陣瘋，倒在地上，流著唾沫打滾。
21 Gofynnodd Iesu i'w dad, "Faint sydd er pan ddaeth hyn arno?" Dywedodd yntau, "O'i blentyndod;
21耶穌問他父親：“這事臨到他有多久了？”他說：“從小就是這樣。
22 llawer gwaith fe'i taflodd i'r t�n neu i'r du373?r, i geisio'i ladd. Os yw'n bosibl iti wneud rhywbeth, tosturia wrthym a helpa ni."
22鬼常常把他扔在火裡水中，要毀滅他。如果你能作甚麼，求你可憐我們，幫助我們。”
23 Dywedodd Iesu wrtho, "Os yw'n bosibl! Y mae popeth yn bosibl i'r sawl sydd � ffydd ganddo."
23耶穌對他說：“‘如果你能’（“如果你能”有些抄本作“你若能信”）──對於信的人，甚麼都能！”
24 Ar unwaith gwaeddodd tad y plentyn, "Yr wyf yn credu; helpa fi yn fy niffyg ffydd."
24孩子的父親立刻喊著說：“我信！但我的信心不夠，求你幫助我。”
25 A phan welodd Iesu fod tyrfa'n rhedeg ynghyd, ceryddodd yr ysbryd aflan. "Ysbryd mud a byddar," meddai wrtho, "yr wyf fi yn gorchymyn iti, tyrd allan ohono a phaid � mynd i mewn iddo eto."
25耶穌看見群眾圍攏了來，就斥責那污鬼說：“聾啞的鬼，我吩咐你從他身上出來，不要再進去。”
26 A chan weiddi a'i ysgytian yn ffyrnig, aeth yr ysbryd allan. Aeth y bachgen fel corff, nes i lawer ddweud ei fod wedi marw.
26那鬼大聲喊叫，使孩子重重地抽了一陣瘋，就出來了。孩子好像死了一樣，所以許多人都說：“他死了！”
27 Ond gafaelodd Iesu yn ei law ef a'i godi, a safodd ar ei draed.
27但耶穌拉著他的手，扶他起來，他就站起來了。
28 Ac wedi iddo fynd i'r tu375? gofynnodd ei ddisgyblion iddo o'r neilltu, "Pam na allem ni ei fwrw ef allan?"
28耶穌進了屋子，門徒私下問他說：“為甚麼我們不能把那污鬼趕出去呢？”
29 Ac meddai wrthynt, "Dim ond trwy weddi y gall y math hwn fynd allan."
29耶穌對他們說：“這一類的鬼，非用禱告是趕不出去的。”
30 Wedi iddynt adael y lle hwnnw, yr oeddent yn teithio trwy Galilea. Ni fynnai Iesu i neb wybod hynny,
30第二次預言受難及復活（太17:22~23；路9:43~45）他們從那裡出去，經過加利利，耶穌不想讓人知道，
31 oherwydd yr oedd yn dysgu ei ddisgyblion ac yn dweud wrthynt, "Y mae Mab y Dyn yn cael ei draddodi i ddwylo pobl, ac fe'i lladdant ef, ac wedi cael ei ladd, ymhen tri diwrnod fe atgyfoda."
31因為他正在教導門徒。他又對他們說：“人子將要被交在人的手裡，他們要殺害他，死後三天他要復活。”
32 Ond nid oeddent hwy'n deall ei eiriau, ac yr oedd arnynt ofn ei holi.
32門徒不明白這話，又不敢問他。
33 Daethant i Gapernaum, ac wedi cyrraedd y tu375? gofynnodd iddynt, "Beth oeddech chwi'n ei drafod ar y ffordd?"
33門徒爭論誰最大（太18:1~5；路9:46~48）他們來到迦百農。在屋裡的時候，耶穌問他們：“你們在路上爭論甚麼？”
34 Ond tewi a wnaethant, oherwydd ar y ffordd buont yn dadlau �'i gilydd pwy oedd y mwyaf.
34門徒一聲不響，因為他們在路上彼此爭論誰為大。
35 Eisteddodd i lawr a galwodd y Deuddeg, a dweud wrthynt, "Pwy bynnag sydd am fod yn flaenaf, rhaid iddo fod yn olaf o bawb ac yn was i bawb."
35耶穌坐下，叫十二門徒來，對他們說：“誰想為首，就該作眾人中最末的一個，作眾人的僕人。”
36 A chymerodd blentyn, a'i osod yn eu canol hwy; cymerodd ef i'w freichiau, a dywedodd wrthynt,
36於是拉過一個小孩子來，叫他站在門徒中間，又把他抱起來，對他們說：
37 "Pwy bynnag sy'n derbyn un plentyn fel hwn yn fy enw i, y mae'n fy nerbyn i, a phwy bynnag sy'n fy nerbyn i, nid myfi y mae'n ei dderbyn, ond yr hwn a'm hanfonodd i."
37“凡因我的名接待一個這樣的小孩子的，就是接待我；凡接待我的，不是接待我，而是接待那差我來的。”
38 Meddai Ioan wrtho, "Athro, gwelsom un yn bwrw allan gythreuliaid yn dy enw di, a buom yn ei wahardd, am nad oedd yn ein dilyn ni."
38反對與贊成（路9:49~50）約翰對耶穌說：“老師，我們看見有一個人奉你的名趕鬼，就禁止他，因為他不跟從我們。”
39 Ond dywedodd Iesu, "Peidiwch �'i wahardd, oherwydd ni all neb sy'n gwneud gwyrth yn fy enw i roi drygair imi yn fuan wedyn.
39耶穌說：“不要禁止他，因為沒有人能奉我的名行了神蹟，又立刻毀謗我。
40 Y sawl nid yw yn ein herbyn, drosom ni y mae.
40不反對我們的，就是贊成我們的。
41 Oherwydd pwy bynnag a rydd gwpanaid o ddu373?r i chwi i'w yfed o achos eich bod yn perthyn i'r Meseia, yn wir, rwy'n dweud wrthych, ni chyll ei wobr.
41無論誰因你們有屬基督的名分，給你們一杯水喝的，我實在告訴你們，他決不會失掉賞賜。
42 "A phwy bynnag sy'n achos cwymp i un o'r rhai bychain hyn sy'n credu ynof fi, byddai'n well iddo fod wedi ei daflu i'r m�r � maen melin mawr ynghrog am ei wddf.
42堅拒犯罪（太18:6~9；路17:1~2）“如果有人使一個信我的小弟兄犯罪，倒不如在他的頸項上拴一塊大磨石投在海裡。
43 Os bydd dy law yn achos cwymp iti, tor hi ymaith; y mae'n well iti fynd i mewn i'r bywyd yn anafus na mynd, a'r ddwy law gennyt, i uffern, i'r t�n anniffoddadwy.
43如果你的一隻手使你犯罪，就把它砍下來。你身體殘廢進永生，總比有兩隻手下到地獄，進入那不滅的火裡好得多。
44 [{cf15i lle nid yw eu pryf yn marw na'r t�n yn diffodd.}]
44（有些抄本有第44節：“在那裡蟲是不死的，火是不滅的。”）
45 Ac os bydd dy droed yn achos cwymp iti, tor ef ymaith; y mae'n well iti fynd i mewn i'r bywyd yn gloff na chael dy daflu, a'r ddau droed gennyt, i uffern.
45如果你的一隻腳使你犯罪，就把它砍下來。你瘸腿進永生，總比你有兩隻腳而被丟在地獄裡好得多。
46 [{cf15i lle nid yw eu pryf yn marw na'r t�n yn diffodd.}]
46（有些抄本有第46節：“在那裡蟲是不死的，火是不滅的。”）
47 Ac os bydd dy lygad yn achos cwymp iti, tyn ef allan; y mae'n well iti fynd i mewn i deyrnas Dduw yn unllygeidiog na chael dy daflu, a dau lygad gennyt, i uffern,
47如果你的一隻眼睛使你犯罪，就把它挖出來。你只有一隻眼睛進 神的國，總比你有兩隻眼睛而被丟在地獄裡好得多，
48 lle nid yw eu pryf yn marw na'r t�n yn diffodd.
48在那裡蟲是不死的，火是不滅的。
49 Oblegid fe helltir pob un � th�n.
49每一個人必被火當鹽來醃。（有些抄本在此有“各祭物必用鹽來醃”一句；也有些抄本只有附註的一句，而沒有正文的一句）
50 Da yw'r halen, ond os paid yr halen � bod yn hallt, � pha beth y rhowch flas arno? Bydded gennych halen ynoch eich hunain, a byddwch heddychlon tuag at eich gilydd."
50鹽是好的，但如果失了味，可以用甚麼使它再鹹呢？你們自己裡面應當有鹽，彼此和睦。”