1 Pan ddaeth yn ddydd, cynllwyniodd yr holl brif offeiriaid a henuriaid y bobl yn erbyn Iesu i'w roi i farwolaeth.
1耶穌被押交彼拉多（可15:1；路23:1；約18:28）到了早上，所有的祭司長和民間的長老商議怎樣對付耶穌，好殺掉他。
2 Rhwymasant ef a mynd ag ef ymaith a'i drosglwyddo i Pilat, y rhaglaw.
2他們把他綁起來，押去交給總督彼拉多。
3 Yna pan welodd Jwdas, ei fradychwr, fod Iesu wedi ei gondemnio, bu'n edifar ganddo ac aeth �'r deg darn arian ar hugain yn �l at y prif offeiriaid a'r henuriaid.
3猶大的結局（參徒1:18~19）那時，出賣耶穌的猶大見耶穌定了罪，就後悔了。他把那三十塊銀子還給祭司長和長老，說：
4 Dywedodd, "Pechais trwy fradychu dyn dieuog." "Beth yw hynny i ni?" meddent hwy, "rhyngot ti a hynny."
4“我有罪了！我出賣了無辜的人（“人”原文作“血”）！”他們說：“這是你的事，跟我們有甚麼關係？”
5 A thaflodd Jwdas yr arian i lawr yn y deml ac ymadael; aeth ymaith, ac fe'i crogodd ei hun.
5猶大把銀子丟進聖所，然後離開，出去吊死了。
6 Wedi iddynt dderbyn yr arian, dywedodd y prif offeiriaid, "Nid yw'n gyfreithlon ei roi yn nhrysorfa'r deml, gan mai pris gwaed ydyw."
6祭司長把銀子拾起來，說：“這是血錢，不可放在殿庫裡。”
7 Ac wedi ymgynghori, prynasant Faes y Crochenydd �'r arian, fel mynwent i ddieithriaid.
7他們商議之後，就用那些錢買了“陶匠的田”，用來作外國人的墳地。
8 Dyna pam y gelwir y maes hwnnw hyd heddiw yn Faes y Gwaed.
8所以那田稱為“血田”，直到今日。
9 Felly y cyflawnwyd y gair a lefarwyd trwy Jeremeia'r proffwyd: "Cymerasant y deg darn arian ar hugain, pris y sawl y rhoddodd rhai o blant Israel bris arno,
9這應驗了耶利米先知所說的：“他們拿了三十塊銀子，就是以色列人給他估定的價錢，
10 a'u gwario i brynu maes y crochenydd, fel y gorchmynnodd yr Arglwydd i mi."
10用它買了‘陶匠的田’，正如主所指示我的。”
11 Safodd Iesu gerbron y rhaglaw; a holodd y rhaglaw ef: "Ai ti yw Brenin yr Iddewon?" Atebodd Iesu, "Ti sy'n dweud hynny."
11彼拉多判耶穌釘十字架（可15:2~15；路23:2、3、18~25；約18:29~19:16）耶穌站在總督面前，總督問他：“你是猶太人的王嗎？”耶穌回答：“這是你說的。”
12 A phan gyhuddwyd ef gan y prif offeiriaid a'r henuriaid, nid atebodd ddim.
12祭司長和長老控告他的時候，他卻不回答。
13 Yna meddai Pilat wrtho, "Onid wyt yn clywed faint o dystiolaeth y maent yn ei dwyn yn dy erbyn?"
13彼拉多又問他：“他們作證指控你這麼多的事，你沒有聽見嗎？”
14 Ond ni roes ef iddo ateb i gymaint ag un cyhuddiad, er syndod mawr i'r rhaglaw.
14耶穌一句話也不回答他，令總督非常驚奇。
15 Ar yr u373?yl yr oedd y rhaglaw yn arfer rhyddhau i'r dyrfa un carcharor o'u dewis hwy.
15每逢這節期，總督有一個慣例，就是給群眾釋放一個他們要求釋放的囚犯。
16 A'r pryd hwnnw yr oedd carcharor adnabyddus yn y ddalfa, o'r enw Iesu Barabbas.
16那時，有個聲名狼藉的囚犯，名叫耶數．巴拉巴。
17 Felly, wedi iddynt ymgynnull, gofynnodd Pilat iddynt, "Pwy a fynnwch i mi ei ryddhau i chwi, Iesu Barabbas ynteu Iesu a elwir y Meseia?"
17群眾聚集的時候，彼拉多問他們：“你們要我給你們釋放誰？耶數．巴拉巴或是稱為基督的耶穌呢？”
18 Oherwydd gwyddai mai o genfigen y traddodasant ef.
18他知道他們是因為嫉妒才把耶穌交了來。
19 A thra oedd Pilat yn eistedd ar y brawdle anfonodd ei wraig neges ato, yn dweud, "Paid � chael dim i'w wneud �'r dyn cyfiawn yna, oherwydd cefais lawer o ofid mewn breuddwyd neithiwr o'i achos ef."
19彼拉多坐在審判臺上的時候，他的夫人派人來說：“你不要干涉這個義人的事，因為昨夜我在夢中因他受了很多的苦。”
20 Ond perswadiodd y prif offeiriaid a'r henuriaid y tyrfaoedd i ofyn am ryddhau Barabbas a rhoi Iesu i farwolaeth.
20祭司長和長老慫恿群眾，叫他們去要求釋放巴拉巴，除掉耶穌。
21 Atebodd y rhaglaw gan ofyn iddynt, "Prun o'r ddau a fynnwch i mi ei ryddhau i chwi?"
21總督問他們：“這兩個人，你們要我給你們釋放哪一個？”他們說：“巴拉巴！”
22 "Barabbas," meddent hwy. "Beth, ynteu, a wnaf � Iesu a elwir y Meseia?" gofynnodd Pilat iddynt. Atebasant i gyd, "Croeshoelier ef."
22彼拉多對他們說：“那麼，我怎樣處置那稱為基督的耶穌呢？”他們齊聲說：“把他釘十字架！”
23 "Ond pa ddrwg a wnaeth ef?" meddai yntau. Gwaeddasant hwythau yn uwch byth, "Croeshoelier ef."
23彼拉多說：“他作了甚麼惡事呢？”眾人更加大聲喊叫：“把他釘十字架！”
24 Pan welodd Pilat nad oedd dim yn tycio ond yn hytrach bod cynnwrf yn codi, cymerodd ddu373?r, a golchodd ei ddwylo o flaen y dyrfa, a dweud, "Yr wyf fi'n ddieuog o waed y dyn hwn; chwi fydd yn gyfrifol."
24彼拉多見無濟於事，反會引起騷動，就拿水在群眾面前洗手，說：“流這人的血，與我無關，你們自己負責吧。”
25 Ac atebodd yr holl bobl, "Boed ei waed arnom ni ac ar ein plant."
25群眾回答：“流他的血的責任，歸在我們和我們子孫的身上吧。”
26 Yna rhyddhaodd Pilat iddynt Barabbas, a thraddododd Iesu, ar �l ei fflangellu, i'w groeshoelio.
26於是彼拉多給他們釋放了巴拉巴；他把耶穌鞭打了，就交給他們釘十字架。
27 Yna cymerodd milwyr y rhaglaw Iesu i'r Praetoriwm a chynnull yr holl fintai o'i gwmpas.
27士兵戲弄耶穌（可15:16~20；約19:2~3）總督的士兵把耶穌帶到總督府，召集全隊士兵到他面前。
28 Wedi diosg ei ddillad, rhoesant glogyn ysgarlad amdano;
28他們脫去他的衣服，給他披上朱紅色的外袍，
29 plethasant goron o ddrain a'i gosod ar ei ben, a gwialen yn ei law dde. Aethant ar eu gliniau o'i flaen a'i watwar: "Henffych well, Frenin yr Iddewon!"
29又用荊棘編成冠冕，戴在他的頭上，把一根蘆葦放在他的右手，跪在他面前譏笑他說：“猶太人的王萬歲！”
30 Poerasant arno, a chymryd y wialen a'i guro ar ei ben.
30然後向他吐唾沫，又拿起蘆葦打他的頭。
31 Ac wedi iddynt ei watwar, tynasant y clogyn oddi amdano a'i wisgo ef �'i ddillad ei hun, a mynd ag ef ymaith i'w groeshoelio.
31戲弄完了，就脫下他的外袍，給他穿回衣服，帶去釘十字架。
32 Wrth fynd allan daethant ar draws dyn o Cyrene o'r enw Simon, a gorfodi hwnnw i gario ei groes ef.
32耶穌被釘十字架（可15:22~32；路23:33~43；約19:17~24）他們出來的時候，遇見一個古利奈人，名叫西門，就強迫他背耶穌的十字架。
33 Daethant i le a elwir Golgotha, hynny yw, "Lle Penglog",
33到了一個地方，名叫各各他，就是“髑髏地”的意思，
34 ac yno rhoesant iddo i'w yfed win wedi ei gymysgu � bustl, ond ar �l iddo ei brofi, gwrthododd ei yfed.
34他們把苦膽調和的酒給他喝，他嘗了卻不肯喝。
35 Croeshoeliasant ef, ac yna rhanasant ei ddillad, gan fwrw coelbren,
35士兵把他釘了十字架，就抽籤分他的衣服，
36 ac eisteddasant yno i'w wylio.
36然後坐在那裡看守他。
37 Uwch ei ben gosodwyd y cyhuddiad yn ei erbyn mewn ysgrifen: "Hwn yw Iesu, Brenin yr Iddewon."
37他們在耶穌的頭以上，釘了一塊牌子，寫著他的罪狀：“這是猶太人的王耶穌”。
38 Yna croeshoeliwyd gydag ef ddau leidr, un ar y dde ac un ar y chwith.
38當時，有兩個強盜和他一同釘十字架，一個在右，一個在左。
39 Yr oedd y rhai oedd yn mynd heibio yn ei gablu ef, yn ysgwyd eu pennau
39過路的人嘲笑他，搖著頭說：
40 a dweud, "Ti sydd am fwrw'r deml i lawr a'i hadeiladu mewn tridiau, achub dy hun, os Mab Duw wyt ti, a disgyn oddi ar y groes."
40“你這個想拆毀聖所，三日之內又把它建造起來的，救救自己吧！如果你是 神的兒子，從十字架上下來吧！”
41 A'r un modd yr oedd y prif offeiriaid hefyd, ynghyd �'r ysgrifenyddion a'r henuriaid, yn ei watwar ac yn dweud,
41祭司長、經學家和長老也同樣譏笑他，說：
42 "Fe achubodd eraill; ni all ei achub ei hun. Brenin Israel yn wir! Disgynned yn awr oddi ar y groes ac fe gredwn ynddo.
42“他救了別人，卻不能救自己。如果他是以色列的王，現在可以從十字架上下來，我們就信他。
43 Ymddiriedodd yn Nuw; boed i Dduw ei waredu yn awr, os yw �'i fryd arno, oherwydd dywedodd, 'Mab Duw ydwyf.'"
43他信靠 神；如果 神喜悅他，就讓 神現在救他吧，因為他說自己是 神的兒子。”
44 Yr un modd, yr oedd hyd yn oed y lladron a groeshoeliwyd gydag ef yn ei wawdio.
44和他一同釘十字架的強盜也都這樣侮辱他。
45 O ganol dydd, daeth tywyllwch dros yr holl wlad hyd dri o'r gloch y prynhawn.
45耶穌死時的情形（可15:33~41；路23:44~49；約19:28~30）從正午到下午三點鐘，遍地都黑暗了。
46 A thua thri o'r gloch gwaeddodd Iesu � llef uchel, "Eli, Eli, lema sabachthani", hynny yw, "Fy Nuw, fy Nuw, pam yr wyt wedi fy ngadael?"
46大約三點鐘，耶穌大聲呼叫：“以利，以利，拉馬撒巴各大尼？”意思是“我的 神，我的 神，你為甚麼離棄我？”
47 O glywed hyn, meddai rhai o'r sawl oedd yn sefyll yno, "Y mae hwn yn galw ar Elias."
47有幾個站在那裡的人，聽見了就說：“這個人在呼叫以利亞呢。”
48 Ac ar unwaith fe redodd un ohonynt a chymryd ysbwng a'i lenwi � gwin sur a'i ddodi ar flaen gwialen a'i gynnig iddo i'w yfed.
48有一個人馬上跑去拿海綿蘸滿了酸酒，用蘆葦遞給他喝。
49 Ond yr oedd y lleill yn dweud, "Gadewch inni weld a ddaw Elias i'w achub."
49但其他的人說：“等一等，我們看看以利亞來不來救他。”
50 Gwaeddodd Iesu drachefn � llef uchel, a bu farw.
50耶穌再大聲呼叫，氣就斷了。
51 A dyma len y deml yn cael ei rhwygo yn ddwy o'r pen i'r gwaelod. Siglwyd y ddaear a holltwyd y creigiau;
51忽然，聖所裡的幔子從上到下裂成兩半；地面震動，石頭崩裂；
52 agorwyd y beddau a chyfodwyd cyrff llawer o'r saint oedd wedi huno.
52而且墳墓開了，許多睡了的聖徒的身體也復活了，
53 Ac ar �l atgyfodiad Iesu, daethant allan o'u beddau a mynd i mewn i'r ddinas sanctaidd, ac fe'u gwelwyd gan lawer.
53從墳墓裡出來；到了耶穌復活之後，他們進到聖城向許多人顯現。
54 Ond pan welodd y canwriad, a'r rhai oedd gydag ef yn gwylio Iesu, y daeargryn a'r cwbl oedd yn digwydd, daeth ofn mawr arnynt a dywedasant, "Yn wir, Mab Duw oedd hwn."
54百夫長和跟他一起看守耶穌的士兵，看見了地震和所發生的事情，就十分懼怕，說：“這個人真是 神的兒子。”
55 Yr oedd yno lawer o wragedd yn edrych o hirbell, rhai oedd wedi canlyn Iesu o Galilea i weini arno;
55有許多婦女在那裡遠遠地觀看；她們是從加利利開始跟隨耶穌服事他的。
56 yn eu plith yr oedd Mair Magdalen, Mair mam Iago a Joseff, a mam meibion Sebedeus.
56她們中間有抹大拉的馬利亞、雅各和約西的母親馬利亞，以及西庇太的兒子的母親。
57 Pan aeth yn hwyr, daeth dyn cyfoethog o Arimathea o'r enw Joseff, a oedd yntau wedi dod yn ddisgybl i Iesu.
57耶穌葬在新墳墓裡（可15:42~47；路23:50~56；約19:38~42）到了晚上，有一個亞利馬太的富翁來到，他名叫約瑟，是耶穌的門徒。
58 Aeth hwn at Pilat a gofyn am gorff Iesu; yna gorchmynnodd Pilat ei roi iddo.
58這個人去見彼拉多，請求領取耶穌的身體，彼拉多就吩咐給他。
59 Cymerodd Joseff y corff a'i amdoi mewn lliain gl�n,
59約瑟領了耶穌的身體，用乾淨的細麻布裹好，
60 a'i osod yn ei fedd newydd ef ei hun, yr oedd wedi ei naddu yn y graig. Yna treiglodd faen mawr wrth ddrws y bedd ac aeth ymaith.
60放在自己的新墳墓裡，就是在磐石裡鑿出來的。他輥了一塊大石頭來擋住墓門，然後才離開。
61 Ac yr oedd Mair Magdalen a'r Fair arall yno yn eistedd gyferbyn �'r bedd.
61抹大拉的馬利亞和另一個馬利亞都在那裡，對著墳墓坐著。
62 Trannoeth, y dydd ar �l y Paratoad, daeth y prif offeiriaid a'r Phariseaid ynghyd at Pilat
62衛兵嚴密看守墳墓第二天，就是過了“預備日”的那一天，祭司長和法利賽人去見彼拉多，說：
63 a dweud, "Syr, daeth i'n cof fod y twyllwr yna, pan oedd eto'n fyw, wedi dweud, 'Ar �l tridiau fe'm cyfodir.'
63“大人，我們想起那個騙子，生前說過：‘三天之後，我要復活。’
64 Felly rho orchymyn i'r bedd gael ei warchod yn ddiogel hyd y trydydd dydd, rhag i'w ddisgyblion ddod a'i ladrata a dweud wrth y bobl, 'Y mae wedi ei gyfodi oddi wrth y meirw', ac felly bod y twyll olaf yn waeth na'r cyntaf."
64所以請你下令把墳墓嚴密看守，直到第三天，免得他的門徒來把他偷去，然後對民眾說：‘他從死人中復活了。’這樣，日後的騙局比起初的就更大了。”
65 Dywedodd Pilat wrthynt, "Cymerwch warchodlu; ewch a gwnewch y bedd mor ddiogel ag y gallwch."
65彼拉多對他們說：“你們帶著衛兵，盡你們所能的去嚴密看守吧。”
66 Aethant hwythau a diogelu'r bedd trwy selio'r maen, a gosod y gwarchodlu wrth law.
66他們就去把墓前的石封好，又派衛兵把守，嚴密地守住墳墓。