1 Yn y mis cyntaf daeth holl gynulleidfa pobl Israel i anialwch Sin, ac arhosodd y bobl yn Cades; yno y bu Miriam farw, ac yno y claddwyd hi.
1米利暗逝世(參民35:9~28;申19:1~13)正月間,以色列全體會眾到了尋的曠野,就住在加低斯;米利暗死在那裡,也埋葬在那裡。
2 Nid oedd du373?r ar gyfer y gynulleidfa, ac felly ymgynullasant yn erbyn Moses ac Aaron.
2米利巴水(出17:1~7)會眾沒有水喝,就聚集攻擊摩西和亞倫。
3 Dechreuasant ymryson � Moses, a dweud, "O na fyddem ninnau wedi marw pan fu farw ein cymrodyr gerbron yr ARGLWYDD!
3人民與摩西爭鬧,說:“但願我們的兄弟在耶和華面前死去的時候,我們也一同死去!
4 Pam y daethost � chynulleidfa'r ARGLWYDD i'r anialwch hwn i farw gyda'n hanifeiliaid?
4你們為甚麼把耶和華的會眾領到這曠野來,使我們和我們的牲畜都死在這裡呢?
5 Pam y daethost � ni allan o'r Aifft a'n harwain i'r lle drwg hwn? Nid oes yma rawn, na ffigys, na gwinwydd, na phomgranadau, na hyd yn oed ddu373?r i'w yfed."
5你們為甚麼使我們出埃及,領我們到這壞地方來呢?這裡不能撒種,沒有無花果樹、葡萄樹、石榴樹,也沒有水喝。”
6 Yna aeth Moses ac Aaron o u373?ydd y gynulleidfa at ddrws pabell y cyfarfod, ac ymgrymu. Ymddangosodd gogoniant yr ARGLWYDD iddynt,
6摩西和亞倫於是離開會眾,來到會幕門口,俯伏在地;耶和華的榮光向他們顯現。
7 a dywedodd yr ARGLWYDD wrth Moses,
7耶和華對摩西說:
8 "Cymer y wialen, a chynnull y gynulleidfa gyda'th frawd Aaron, ac yn eu gu373?ydd dywed wrth y graig am ddiferu du373?r; yna byddi'n tynnu du373?r o'r graig ar eu cyfer ac yn ei roi i'r gynulleidfa a'i hanifeiliaid i'w yfed."
8“你要拿著杖,和你的哥哥亞倫聚集會眾,在他們眼前,吩咐磐石;這樣你就可以使磐石流出水來,給會眾和他們的牲畜喝。”
9 Felly cymerodd Moses y wialen oedd o flaen yr ARGLWYDD, fel y gorchmynnwyd iddo.
9於是,摩西照著耶和華吩咐他的,從耶和華面前拿了杖去。
10 Cynullodd Moses ac Aaron y gynulleidfa o flaen y graig, a dweud wrthynt, "Gwrandewch, yn awr, chwi wrthryfelwyr; a ydych am inni dynnu du373?r i chwi allan o'r graig hon?"
10摩西和亞倫聚集了會眾到磐石面前;摩西對他們說:“悖逆的人哪,你們要聽,我們為你們使水從磐石中流出來嗎?”
11 Yna cododd Moses ei law, ac wedi iddo daro'r graig ddwywaith �'i wialen, daeth llawer o ddu373?r allan, a chafodd y gynulleidfa a'u hanifeiliaid yfed ohono.
11摩西舉手,用杖擊打磐石兩次,就有很多水流出來,會眾和他們的牲畜都喝了。
12 Dywedodd yr ARGLWYDD wrth Moses ac Aaron, "Am i chwi beidio � chredu ynof, na'm sancteiddio yng ngu373?ydd pobl Israel, ni fyddwch yn dod �'r gynulleidfa hon i mewn i'r wlad a roddais iddynt."
12耶和華對摩西和亞倫說:“因為你們不信我,不在以色列人眼前尊我為聖,所以你們必不得領這會眾進入我賜給他們的地。”
13 Dyma ddyfroedd Meriba, lle y bu'r Israeliaid yn ymryson �'r ARGLWYDD, a lle y datguddiodd ei hun yn sanctaidd iddynt.
13這就是米利巴水,因為以色列人在那裡與耶和華爭鬧,耶和華在他們中間顯為聖。
14 Anfonodd Moses genhadon o Cades at frenin Edom i ddweud, "Dyma a ddywed dy frawd Israel: 'Fe wyddost am yr holl helbulon a ddaeth i'n rhan,
14以東王不許以色列人過境摩西從加低斯派使者去見以東王說:“你的兄弟以色列這樣說:你知道我們遭遇的一切困難,
15 sut yr aeth ein hynafiaid i lawr i'r Aifft, sut y buom yn byw yno am amser maith, a sut y cawsom ni a'n hynafiaid ein cam-drin gan yr Eifftiaid;
15就是我們的列祖下到埃及去,我們在埃及住了很多日子;埃及人惡待我們和我們的列祖;
16 ond pan waeddasom ar yr ARGLWYDD, fe glywodd ein cri, ac anfonodd angel i'n harwain allan o'r Aifft.
16我們向耶和華呼求,他就聽了我們的聲音,派使者把我們從埃及領出來;現在我們就在你邊界上的城加低斯。
17 A dyma ni yn Cades, dinas sydd yn ymyl dy diriogaeth di. Yn awr, gad inni fynd trwy dy wlad; nid ydym am fynd trwy dy gaeau a'th winllannoedd, nac am yfed du373?r o'r ffynhonnau, ond fe gadwn at briffordd y brenin, heb droi i'r dde na'r chwith, nes inni fynd trwy dy diriogaeth.'"
17求你容我們從你的地經過;我們不走過田地和葡萄園,也不喝井裡的水,我們只走大路,不偏左也不偏右,直到走過了你的境地。”
18 Ond dywedodd Edom wrtho, "Ni chei fynd trwodd, neu fe ddof yn dy erbyn � chleddyf."
18以東王對使者說:“你不可從我這裡經過,免得我帶著刀出來攻擊你。”
19 Dywedodd pobl Israel wrtho, "Nid ydym am fynd ond ar hyd y briffordd, ac os byddwn ni a'n hanifeiliaid yn yfed dy ddu373?r, fe dalwn amdano; ni wnawn ddim ond cerdded trwodd."
19以色列人對他說:“我們要走大路上去,我們和牲畜若是喝了你的水,我必照價付你;不求別的事,只求你容我們步行經過。”
20 Ond dywedodd ef, "Ni chei di ddim mynd." Daeth Edom allan yn eu herbyn gyda byddin fawr o ddynion,
20以東王說:“你不可經過。”他就率領很多人出來,要用強硬的手攻擊以色列人。
21 a gwrthododd adael i Israel fynd trwy ei dir; felly fe drodd Israel ymaith oddi wrtho.
21這樣,以東王不肯讓以色列人從他的境內經過,以色列人就離開他去了。
22 Aeth holl gynulleidfa pobl Israel o Cades, a chyrraedd Mynydd Hor.
22亞倫逝世以色列全體會眾從加低斯起行,到了何珥山。
23 Dywedodd yr ARGLWYDD wrth Moses ac Aaron ym Mynydd Hor, a oedd ar derfyn gwlad Edom,
23耶和華在以東地邊界的何珥山對摩西和亞倫說:
24 "Cesglir Aaron at ei bobl; ni chaiff fynd i mewn i'r wlad a roddais i bobl Israel, am i chwi wrthryfela yn erbyn fy ngorchymyn wrth ddyfroedd Meriba.
24“亞倫要歸到他本族人那裡去,他必不得進入我賜給以色列人的那地,因為在米利巴水的事上,你們違背了我的吩咐。
25 Felly tyrd ag Aaron a'i fab Eleasar i fyny Mynydd Hor,
25你要帶著亞倫和他的兒子以利亞撒,一同上何珥山去;
26 a chymer y wisg oddi am Aaron a'i rhoi am ei fab Eleasar; yna bydd Aaron yn cael ei gasglu at ei bobl, ac yn marw yno."
26把亞倫的衣服脫下來,給他兒子以利亞撒穿上;亞倫就歸到他本族人那裡去,死在山上。”
27 Gwnaeth Moses fel y gorchmynnodd yr ARGLWYDD, ac aethant i fyny Mynydd Hor, a'r holl gynulleidfa yn eu gwylio.
27摩西就照著耶和華吩咐的行了,三人當著全體會眾的眼前上了何珥山。
28 Cymerodd Moses y wisg oddi am Aaron a'i rhoi am ei fab Eleasar, a bu Aaron farw yno ar ben y mynydd.
28摩西把亞倫的衣服脫下來,給他的兒子以利亞撒穿上;亞倫就死在山頂那裡。於是,摩西和以利亞撒從山上下來。
29 Yna daeth Moses ac Eleasar i lawr o ben y mynydd, a phan sylweddolodd yr holl gynulleidfa fod Aaron wedi marw, wylodd holl du375? Israel amdano am ddeg diwrnod ar hugain.
29全體會眾見亞倫死了,以色列全家就為亞倫哀哭了三十天。