¹ Yna anfonodd y brenin a chasglu ato holl henuriaid Jwda a Jerwsalem;

¹王宣读约书并与　神立约（代下34:29-32）

² ac aeth i fyny i'r deml, a holl bobl Jwda a thrigolion Jerwsalem gydag ef, a hefyd yr offeiriaid a'r proffwydi a phawb o'r bobl, bach a mawr. Yna darllenodd yn eu clyw holl gynnwys y llyfr cyfamod a gaed yn nhu375?'r ARGLWYDD.

²王登上耶和华的殿，犹大众人、耶路撒冷所有的居民，还有祭司、先知和众民，不论大小，都一同前往。王就把在耶和华殿发现的约书所记的一切话都念给他们听。

³ Safodd y brenin wrth y golofn a gwnaeth gyfamod o flaen yr ARGLWYDD, i ddilyn yr ARGLWYDD ac i gadw ei orchmynion a'i dystiolaethau a'i ddeddfau �'i holl galon ac �'i holl enaid, ac i gyflawni holl eiriau'r cyfamod a ysgrifennwyd yn y llyfr hwn. A safodd yr holl bobl wrth y cyfamod.

³王站在柱旁，在耶和华面前立约，要一心一意跟从耶和华，谨守他的诫命、典章和律例，实行这书上所写有关这约的话。众民都一同立约。

⁴ Yna gorchmynnodd y brenin i'r archoffeiriad Hilceia, a'r is-offeiriaid, a cheidwaid y drws symud allan o deml yr ARGLWYDD yr holl offer a wnaed ar gyfer Baal ac Asera a holl lu'r nef; a llosgwyd hwy y tu allan i Jerwsalem ar lethrau Cidron, a mynd �'u llwch i Fethel.

⁴除去偶像与一切恶行（代下34:3-7、33）王吩咐希勒家大祭司、副祭司和守殿门的，把所有为巴力、亚舍拉和天上的万象所制造的器皿，从耶和华殿里搬出去，在耶路撒冷城外汲沦谷的田野，把它们烧了。然后把它们的灰烬带到伯特利去。

⁵ Diswyddodd yr offeiriaid gau a osododd brenhinoedd Jwda i arogldarthu yn yr uchelfeydd yn nhrefi Jwda a chyffiniau Jerwsalem, a'r rhai oedd yn arogldarthu i Baal a'r haul a'r lloer a'r planedau a holl lu'r nef.

⁵他废除了从前犹大列王所立、在犹大各城的邱坛，和耶路撒冷的周围焚香拜偶像的祭司。又废除向巴力、日、月、星辰和天上万象焚香的人。

⁶ Dygodd byst Asera allan o du375?'r ARGLWYDD i lawr i nant Cidron y tu allan i Jerwsalem, a'i llosgi yno, a'i malu'n llwch a thaenu'r llwch yn y fynwent gyffredin.

⁶他把亚舍拉像从耶和华殿里搬走，拿到耶路撒冷外的汲沦溪去，在汲沦溪把它烧毁，磨碎成灰，把灰撒在平民的坟墓上。

⁷ Bwriodd i lawr dai puteinwyr y cysegr oedd yn nhu375?'r ARGLWYDD, lle'r oedd gwragedd yn gweu gwisgoedd ar gyfer delw Asera.

⁷他拆毁在耶和华殿内男性庙妓的房屋，就是妇女为亚舍拉编织袍子的地方。

⁸ Symudodd yr holl offeiriaid o drefi Jwda, a halogodd yr uchelfeydd lle bu'r offeiriaid yn arogldarthu, o Geba hyd Beerseba. Tynnodd i lawr uchelfeydd y pyrth oedd wrth borth Josua pennaeth y ddinas, ar y chwith i borth y ddinas.

⁸他又从犹大各城把祭司们召来，污秽祭司们焚香的邱坛，从迦巴直到别是巴。他又拆毁设在城门的邱坛，就是在市长约书亚门的出入处，在城门的左边。

⁹ Eto ni dd�i offeiriaid yr uchelfeydd i fyny at allor yr ARGLWYDD yn Jerwsalem, ond bwyta bara croyw ymhlith eu brodyr.

⁹但是邱坛的祭司不会登上在耶路撒冷耶和华的祭坛，他们只是在他们的兄弟中间吃无酵饼。

¹⁰ Halogodd y Toffet oedd yn nyffryn Ben-hinnom, rhag i neb losgi ei fab na'i ferch i Moloch.

¹⁰他又污秽在欣嫩子谷的陀斐特，人在那里将儿女焚烧献给摩洛。

¹¹ A gwnaeth i ffwrdd �'r meirch a gysegrodd brenhinoedd Jwda i'r haul ym mynedfa tu375?'r ARGLWYDD, wrth ystafell Nathanmelech yr ystafellydd yn y glwysty, a llosgodd gerbyd yr haul.

¹¹他又除去犹大列王献给日头的马匹；这些马匹是在耶和华殿的入口处，靠近太监拿单．米勒在院子里的住宅。他又把献给日头的战车用火烧掉。

¹² Tynnodd i lawr yr allorau a wnaeth brenhinoedd Jwda ar do goruwchystafell Ahas, a'r allorau a wnaeth Manasse yn nau gyntedd tu375?'r ARGLWYDD; ac ar �l eu dryllio yno, taflodd eu llwch i nant Cidron.

¹²他又把亚哈斯的楼房顶上，犹大列王所做的祭坛，和玛拿西在耶和华殿的两院中所做的祭坛拆毁，就地打碎，把它们的灰尘倒进汲沦溪去。

¹³ Yna halogodd y brenin yr uchelfeydd oedd gyferbyn � Jerwsalem i'r de o Fynydd yr Olewydd, ac a adeiladwyd gan Solomon brenin Israel ar gyfer Astoreth, ffieiddbeth Sidon, a Chemos, ffieidd-beth Moab, a Milcom, ffieidd-dra'r Ammoniaid.

¹³在耶路撒冷东面、橄榄山南面的邱坛，就是以色列王所罗门为西顿人可憎的神亚斯他录、摩押人可憎的神基抹，和亚扪人可憎的神米勒公所筑的邱坛，王都污秽了。

¹⁴ Drylliodd y colofnau, a thorri i lawr y prennau Asera a llenwi eu cysegrleoedd ag esgyrn dynol.

¹⁴他又打碎神柱，砍下亚舍拉，把死人的骨头布满那个地方。

¹⁵ Ym Methel tynnodd i lawr yr allor a'r uchelfa a gododd Jeroboam fab Nebat, a barodd i Israel bechu. Llosgodd yr uchelfa a'i malu'n llwch, a llosgi'r pyst Asera.

¹⁵此外，甚至在伯特利的祭坛和那使以色列人陷于罪中的尼八的儿子耶罗波安所做的邱坛，他都拆毁焚烧，压碎成灰，又把亚舍拉烧了。

¹⁶ Wrth droi ymaith, sylwodd Joseia ar y fynwent oedd yno ar y mynydd, ac anfonodd a chymryd esgyrn o'r beddau a'u llosgi ar yr allor a'i halogi, a hynny'n cyflawni gair yr ARGLWYDD, a gyhoeddodd gu373?r Duw pan ragfynegodd y pethau hyn.

¹⁶约西亚转过身来，看见在山上的坟墓，于是派人把骨头从坟墓中取出来，烧在祭坛上，污秽它，就像神人从前所宣告的耶和华的话。

¹⁷ Wedyn gofynnodd, "Beth yw'r gofeb acw a welaf?" Atebodd pobl y ddinas ef, "Dyna fedd gu373?r Duw, a ddaeth o Jwda a rhagfynegi'r pethau hyn yr wyt ti wedi eu gwneud ag allor Bethel."

¹⁷约西亚说：“我看见的这墓碑是谁的呢？”那城的人对他说：“这是以前从犹大来预告你在伯特利祭坛上所作的事的神人的坟墓。”

¹⁸ Yna dywedodd wrthynt am adael llonydd iddo ac nad oedd neb i ymyrryd �'i esgyrn. Felly arbedwyd ei esgyrn, a hefyd esgyrn y proffwyd a ddaeth o Samaria.

¹⁸所以王说：“由他吧！不要让人动他的骨头。”于是他们没有碰他的骨头和那从撒玛利亚来的先知的骨头。

¹⁹ Yn nhrefi Samaria dinistriodd Joseia holl demlau'r uchelfeydd a wnaeth brenhinoedd Israel i ddigio'r ARGLWYDD. Gwnaeth iddynt yno yn hollol fel y gwnaeth ym Methel.

¹⁹以色列诸王在撒玛利亚各城市建造，以致激怒耶和华的一切邱坛上的庙堂，约西亚都除去；他照着在伯特利所行的一切对付它们。

²⁰ Lladdodd ar yr allorau bob un o offeiriaid yr uchelfeydd oedd yno, a llosgi esgyrn dynol arnynt cyn dychwelyd i Jerwsalem.

²⁰他又把所有邱坛的祭司都在祭坛上宰了。他把人的骨头烧在它们上面，然后回到耶路撒冷去了。

²¹ Rhoddodd y brenin orchymyn i'r holl bobl, "Gwnewch Basg i'r ARGLWYDD eich Duw, fel sydd wedi ei ysgrifennu yn y llyfr cyfamod hwn."

²¹王下令守逾越节（代下35:1-19）王又命令众民说：“照着这约书上所写的，守逾越节，记念耶和华你们的　神。”

²² Oherwydd ni chadwyd Pasg fel hwn er dyddiau'r barnwyr a fu'n barnu Israel, na thrwy holl flynyddoedd brenhinoedd Israel a Jwda.

²²真的自从士师治理以色列的日子以来，以及以色列诸王和犹大列王所有的日子以来，没有守过像这次的逾越节的。

²³ Yn y ddeunawfed flwyddyn i'r Brenin Joseia y cadwyd y Pasg hwn i'r ARGLWYDD yn Jerwsalem.

²³只有在约西亚王第十八年，在耶路撒冷守了这逾越节，记念耶和华。

²⁴ Dileodd Joseia y swynwyr a'r dewiniaid, y delwau a'r eilunod, a phob ffieidd-dra tebyg a welwyd yng ngwlad Jwda ac yn Jerwsalem. Gwnaeth hyn er mwyn cadw geiriau'r gyfraith a ysgrifennwyd yn y llyfr a ddarganfu'r offeiriad Hilceia yn y deml.

²⁴其他改革约西亚也除去在犹大地和耶路撒冷所有招魂的、行巫术的、家神、偶像和一切可憎之物，为要实践希勒家祭司在耶和华殿里所寻得的书上所写律法的话。

²⁵ Erioed o'r blaen ni chaed brenin tebyg iddo, yn troi at yr ARGLWYDD �'i holl galon, ac �'i holl enaid, ac �'i holl egni yn �l holl gyfraith Moses. Ac ni chododd neb tebyg iddo ar ei �l.

²⁵在他以前没有王好像他按着摩西一切律法，全心、全性、全力归向耶和华；在他以后也没有兴起一个王好像他的。

²⁶ Er hynny ni throdd yr ARGLWYDD oddi wrth angerdd ei ddigofaint mawr yn erbyn Jwda o achos yr holl bethau a wnaeth Manasse i'w ddigio.

²⁶但耶和华并没有把他向犹大所发的烈怒消除，因玛拿西种种的恶行激怒了他。

²⁷ A dywedodd yr ARGLWYDD, "Symudaf Jwda hefyd allan o'm gu373?ydd, fel y symudais Israel; a gwrthodaf Jerwsalem, y ddinas hon a ddewisais, a hefyd y tu375? hwn y dywedais y byddai f'enw yno."

²⁷耶和华说：“我也要把犹大从我面前赶走，好像我把以色列除去一样。我要丢弃我所拣选的城市耶路撒冷，以及圣殿，我曾说：‘我的名必立在那里。’”

²⁸ Am weddill hanes Joseia, a'r cwbl a wnaeth, onid yw wedi ei ysgrifennu yn llyfr hanesion brenhinoedd Jwda?

²⁸约西亚阵亡（代下35:20-36:1）约西亚其余的事迹和他所行的一切，不是都写在犹大列王的年代志上吗？

²⁹ Yn ei ddyddiau ef daeth Pharo Necho brenin yr Aifft at afon Ewffrates, at frenin Asyria; a phan aeth Joseia allan yn ei erbyn, lladdodd Necho ef yn Megido, pan welodd ef.

²⁹在约西亚的日子，埃及王法老尼哥上来幼发拉底河帮助亚述王，约西亚王竟去迎战他，法老看见他的时候，就把他杀死在米吉多。

³⁰ Cludodd ei weision ef yn farw o Megido, a'i ddwyn i Jerwsalem a'i gladdu yn ei feddrod. Dewisodd pobl y wlad Jehoahas fab Joseia, a'i eneinio'n frenin yn lle ei dad.

³⁰他的臣仆把他的尸体从米吉多用马车运载，送到耶路撒冷，把他埋葬在他自己的坟墓里。国民选举约西亚的儿子约哈斯，膏了他，立他接续他父亲作王。

³¹ Tair ar hugain oed oedd Jehoahas pan ddaeth yn frenin, a theyrnasodd am dri mis yn Jerwsalem. Hamutal merch Jeremeia o Libna oedd enw ei fam.

³¹约哈斯作犹大王（代下36:2-4）约哈斯登基时是二十三岁，他在耶路撒冷作王三个月。他母亲名叫哈慕他，是立拿人耶利米的女儿。

³² Gwnaeth yr hyn oedd ddrwg yng ngolwg yr ARGLWYDD, yn union fel y gwnaeth ei ragflaenwyr.

³²他行耶和华看为恶的事，好像他的祖先所行的。

³³ Carcharodd Pharo Necho ef yn Ribla yng ngwlad Hamath, rhag iddo fod yn frenin yn Jerwsalem, a gosododd ar y wlad dreth o gan talent o arian a thalent o aur.

³³约雅敬作犹大王（代下36:5-8）法老尼哥把他囚禁在哈马地的利比拉，使他不能在耶路撒冷作王；又罚了犹大国三千公斤银子和三十公斤金子。

³⁴ Gwnaeth Eliacim fab Joseia yn frenin yn lle ei dad Joseia, a newid ei enw i Jehoiacim. Cymerodd Jehoahas i lawr i'r Aifft, lle bu farw.

³⁴法老尼哥另立约西亚的儿子以利雅敬接续他的父亲约西亚作王，改了他的名字作约雅敬。他俘掳了约哈斯，把他带到埃及，他就死在那里。

³⁵ Fe roddodd Jehoiacim yr arian a'r aur i Pharo, ond trethodd y wlad i godi'r arian yr oedd Pharo yn eu hawlio; gosodwyd trethiant ar bob un o bobl y wlad i godi'r arian a'r aur i dalu i Pharo Necho.

³⁵约雅敬把银子、金子付给法老；为了应付法老的命令，他向全国征收税银，按着他的评估，向每位国民索取金银，好付给法老尼哥。

³⁶ Pump ar hugain oed oedd Jehoiacim pan ddaeth yn frenin, a theyrnasodd yn Jerwsalem am un mlynedd ar ddeg. Sebuda merch Pedaia o Ruma oedd enw ei fam.

³⁶约雅敬登基的时候是二十五岁，他在耶路撒冷作王十一年。他母亲名叫西布大，是鲁玛人毗大雅的女儿。

³⁷ Gwnaeth yr hyn oedd ddrwg yng ngolwg yr ARGLWYDD, yn union fel y gwnaeth ei ragflaenwyr.

³⁷他行耶和华看为恶的事，好像他的祖先一切所行的。