1 Yn y drydedd flwyddyn o deyrnasiad Jehoiacim brenin Jwda, daeth Nebuchadnesar brenin Babilon i Jerwsalem a gwarchae arni.
1巴比伦王攻陷耶路撒冷
2 A rhoddodd yr Arglwydd Jehoiacim brenin Jwda yn ei law, a rhai o lestri tu375? Dduw, ac aeth yntau � hwy i wlad Sinar a'u cadw yn nhrysordy ei dduw.
2主把犹大王约雅敬和 神殿中的一部分器物交在尼布甲尼撒手里，他就把这些器物带到示拿地的神庙那里，存放在庙中的宝库里。
3 Yna gorchmynnodd y brenin i Aspenas, ei brif swyddog, ddewis, o blith teulu brenhinol Israel a'r penaethiaid,
3但以理与三友被选入宫王吩咐他的太监长亚施毗拿说：“你要从以色列人中，把一些王室的后裔和贵族带进来；
4 rai bechgyn golygus heb unrhyw nam corfforol arnynt, yn hyddysg ym mhob gwyddor, yn ddeallus a gwybodus, ac yn gymwys i wasanaethu llys y brenin, ac iddo'u trwytho yn ll�n ac iaith y Caldeaid.
4这些年轻人必须没有残疾、英俊、足智多才、有高度学习能力、明察事理，而且他们必须有能力可以在王宫里工作。你要教他们学习迦勒底的文学和语言。”
5 Trefnodd y brenin iddynt dderbyn bwyd a gwin bob dydd o'i fwrdd ei hun, a chael eu hyfforddi am dair blynedd cyn mynd yn weision i'r llys.
5王指定每日给他们一份御用的佳肴美酒；又教养他们三年。期满以后，他们就侍立在王面前。
6 Yn eu mysg yr oedd Jwdeaid, o'r enwau Daniel, Hananeia, Misael ac Asareia;
6他们中间有犹大人但以理、哈拿尼雅、米沙利、亚撒利雅。
7 ond galwodd y prif swyddog Daniel yn Beltesassar, Hananeia yn Sadrach, Misael yn Mesach, ac Asareia yn Abednego.
7太监长给他们起了新的名字，称但以理为伯提沙撒，哈拿尼雅为沙得拉，米沙利为米煞，亚撒利雅为亚伯尼歌。
8 Penderfynodd Daniel beidio �'i halogi ei hun � bwyd a gwin o fwrdd y brenin, ac erfyniodd ar y prif swyddog i'w arbed rhag cael ei halogi.
8但以理决心不用王膳但以理决心不让御用的佳肴美酒玷污自己，所以求太监长帮助他，使他不用玷污自己。
9 Parodd Duw i'r prif swyddog ymddwyn yn ffafriol a charedig at Daniel,
9于是 神使但以理在太监长面前得着恩惠和同情。
10 ond dywedodd y prif swyddog wrth Daniel, "Rwy'n ofni f'arglwydd frenin; ef sydd wedi pennu'ch bwyd a'ch diod, a phe sylwai eich bod yn edrych yn fwy gwelw na'ch cyfeillion byddech yn peryglu fy mywyd."
10只是太监长对但以理说：“我惧怕我主我王，他已指定了你们应用的饮食；如果他见到你们的面色比你们同岁的年轻人憔悴难看，你们就使我的头在王面前保不住了。”
11 Dywedodd Daniel wrth y swyddog a osododd y prif swyddog i ofalu am Daniel, Hananeia, Misael ac Asareia,
11后来但以理对太监长分派看管但以理、哈拿尼雅、米沙利、亚撒利雅的人说：
12 "Rho brawf ar dy weision am ddeg diwrnod: rhodder inni lysiau i'w bwyta a du373?r i'w yfed,
12“请你试试仆人十天，容我们只吃素菜、喝清水。
13 ac wedyn cymharu'n gwedd ni a gwedd y bechgyn sy'n bwyta o fwyd y brenin. Yna gwna �'th weision fel y gweli'n dda."
13然后，请你观察我们的容貌，和那些享用王的佳肴的年轻人的容貌，就照着你观察的结果，待你的仆人吧！”
14 Cydsyniodd yntau, a'u profi am ddeg diwrnod.
14吃素喝水健康更佳看管他们的人就允准他们的这个要求，试试他们十天。
15 Ac ymhen y deg diwrnod yr oeddent yn edrych yn well ac yn fwy graenus na'r holl fechgyn oedd yn bwyta o fwyd y brenin.
15过了十天，见他们的容貌比所有享用王的佳肴的年轻人，更加俊美健壮。
16 Felly cadwodd y swyddog y bwyd a'r gwin, a rhoi llysiau iddynt.
16看管他们的人就撤去指定给他们享用的佳肴美酒，让他们吃素菜。
17 Rhoddodd Duw i'r pedwar bachgen wybod a deall pob math o lenyddiaeth a gwyddor; a chafodd Daniel y gallu i ddatrys pob gweledigaeth a breuddwyd.
17主赐知识聪明出众超群这四个年轻人在各种文字和学问上， 神都赐他们知识和聪明；但以理并且能明白一切异象和异梦。
18 Pan ddaeth yr amser a benodwyd gan y brenin i'w dwyn i'r llys, cyflwynodd y prif swyddog hwy i Nebuchadnesar.
18到了王吩咐带所有年轻人进宫的日子，太监长就领他们到尼布甲尼撒王面前。
19 Ar �l i'r brenin siarad � hwy, ni chafwyd neb yn eu mysg fel Daniel, Hananeia, Misael ac Asareia; felly daethant hwy yn weision i'r brenin.
19王和他们谈话，发现他们所有的人中，没有一个比得上但以理、哈拿尼雅、米沙利、亚撒利雅的；他们四人就侍立在王面前。
20 A phan fyddai'r brenin yn eu holi ar unrhyw fater o ddoethineb a deall, byddai'n eu cael ddengwaith yn well na holl ddewiniaid a swynwyr ei deyrnas.
20王考问他们一切智慧和聪明的事，就发现他们比全国所有的术士和用法术的更胜十倍。
21 A bu Daniel yno hyd flwyddyn gyntaf y Brenin Cyrus.
21直到古列王元年，但以理还在。