1 Syllodd Paul ar y Sanhedrin, ac meddai, "Frodyr, yr wyf fi wedi byw � chydwybod l�n gerbron Duw hyd y dydd hwn."
1And Paul having earnestly beheld the sanhedrim, said, `Men, brethren, I in all good conscience have lived to God unto this day;`
2 Ond gorchmynnodd Ananias yr archoffeiriad i'r rhai oedd yn sefyll yn ei ymyl ei daro ar ei geg.
2and the chief priest Ananias commanded those standing by him to smite him on the mouth,
3 Yna dywedodd Paul wrtho, "Y mae Duw yn mynd i'th daro di, tydi bared gwyngalchog. A wyt ti'n eistedd i'm barnu i yn �l y Gyfraith, ac yna'n torri'r Gyfraith trwy orchymyn fy nharo?"
3then Paul said unto him, `God is about to smite thee, thou whitewashed wall, and thou — thou dost sit judging me according to the law, and, violating law, dost order me to be smitten!`
4 Ond dywedodd y rhai oedd yn sefyll yn ei ymyl, "A wyt ti'n beiddio sarhau archoffeiriad Duw?"
4And those who stood by said, `The chief priest of God dost thou revile?`
5 Ac meddai Paul, "Ni wyddwn, frodyr, mai'r archoffeiriad ydoedd; oherwydd y mae'n ysgrifenedig, 'Paid � dweud yn ddrwg am bennaeth dy bobl.'"
5and Paul said, `I did not know, brethren, that he is chief priest: for it hath been written, Of the ruler of thy people thou shalt not speak evil;`
6 Sylweddolodd Paul fod y naill ran yn Sadwceaid, a'r llall yn Phariseaid, a dechreuodd lefaru'n uchel yn y Sanhedrin: "Frodyr, Pharisead wyf fi, a mab i Phariseaid. Ynglu375?n � gobaith am atgyfodiad y meirw yr wyf ar fy mhrawf."
6and Paul having known that the one part are Sadducees, and the other Pharisees, cried out in the sanhedrim, `Men, brethren, I am a Pharisee — son of a Pharisee — concerning hope and rising again of dead men I am judged.`
7 Wedi iddo ddweud hyn, aeth yn ddadl rhwng y Phariseaid a'r Sadwceaid, a rhannwyd y cynulliad.
7And he having spoken this, there came a dissension of the Pharisees and of the Sadducees, and the crowd was divided,
8 Oherwydd y mae'r Sadwceaid yn dweud nad oes nac atgyfodiad nac angel nac ysbryd, ond y mae'r Phariseaid yn eu cydnabod i gyd.
8for Sadducees, indeed, say there is no rising again, nor messenger, nor spirit, but Pharisees confess both.
9 Bu gweiddi mawr, a chododd rhai o'r ysgrifenyddion oedd yn perthyn i blaid y Phariseaid, a dadlau'n daer, gan ddweud, "Nid ydym yn cael dim drwg yn y dyn hwn; a beth os llefarodd ysbryd wrtho, neu angel?"
9And there came a great cry, and the scribes of the Pharisees` part having arisen, were striving, saying, `No evil do we find in this man; and if a spirit spake to him, or a messenger, we may not fight against God;`
10 Ac wrth i'r ddadl boethi, daeth ofn ar y capten rhag i Paul gael ei dynnu'n ddarnau ganddynt, a gorchmynnodd i'r milwyr ddod i lawr i'w gipio ef o'u plith hwy, a mynd ag ef i'r pencadlys.
10and a great dissension having come, the chief captain having been afraid lest Paul may be pulled to pieces by them, commanded the soldiery, having gone down, to take him by force out of the midst of them, and to bring [him] to the castle.
11 Y noson honno, safodd yr Arglwydd yn ei ymyl, a dywedodd, "Cod dy galon! Oherwydd fel y tystiolaethaist amdanaf fi yn Jerwsalem, felly y mae'n rhaid iti dystiolaethu yn Rhufain hefyd."
11And on the following night, the Lord having stood by him, said, `Take courage, Paul, for as thou didst fully testify the things concerning me at Jerusalem, so it behoveth thee also at Rome to testify.`
12 Pan ddaeth yn ddydd, gwnaeth yr Iddewon gynllwyn: aethant ar eu llw i beidio � bwyta nac yfed dim nes y byddent wedi lladd Paul.
12And day having come, certain of the Jews having made a concourse, did anathematize themselves, saying neither to eat nor to drink till they may kill Paul;
13 Yr oedd mwy na deugain wedi gwneud y cydfwriad hwn.
13and they were more than forty who made this conspiracy by oath,
14 Aethant at y prif offeiriaid a'r henuriaid, a dweud, "Yr ydym wedi mynd ar ein llw mwyaf difrifol i beidio � phrofi dim bwyd nes y byddwn wedi lladd Paul.
14who having come near to the chief priests and to the elders said, `With an anathema we did anathematize ourselves — to taste nothing till we have killed Paul;
15 Rhowch chwi, felly, ynghyd �'r Sanhedrin, rybudd yn awr i'r capten, iddo ddod ag ef i lawr atoch, ar yr esgus eich bod am ymchwilio yn fanylach i'w achos. Ac yr ydym ninnau yn barod i'w ladd ef cyn iddo gyrraedd."
15now, therefore, ye, signify ye to the chief captain, with the sanhedrim, that to-morrow he may bring him down unto you, as being about to know more exactly the things concerning him; and we, before his coming nigh, are ready to put him to death.`
16 Ond fe glywodd mab i chwaer Paul am y cynllwyn, ac aeth i'r pencadlys, a mynd i mewn ac adrodd yr hanes wrth Paul.
16And the son of Paul`s sister having heard of the lying in wait, having gone and entered into the castle, told Paul,
17 Galwodd Paul un o'r canwriaid ato, ac meddai, "Dos �'r llanc yma at y capten; y mae ganddo rywbeth i'w ddweud wrtho."
17and Paul having called near one of the centurions, said, `This young man lead unto the chief captain, for he hath something to tell him.`
18 Felly cymerodd y canwriad ef, a mynd ag ef at y capten, ac meddai, "Galwodd y carcharor Paul fi, a gofyn imi ddod �'r llanc hwn atat ti, am fod ganddo rywbeth i'w ddweud wrthyt."
18He indeed, then, having taken him, brought him unto the chief captain, and saith, `The prisoner Paul, having called me near, asked [me] this young man to bring unto thee, having something to say to thee.`
19 Cymerodd y capten afael yn ei law, a mynd ag ef o'r neilltu a holi, "Beth yw'r hyn sydd gennyt i'w ddweud wrthyf?"
19And the chief captain having taken him by the hand, and having withdrawn by themselves, inquired, `What is that which thou hast to tell me?`
20 Meddai yntau, "Cytunodd yr Iddewon i ofyn i ti fynd � Paul i lawr yfory i'r Sanhedrin, ar yr esgus fod y rheini am holi yn fanylach yn ei gylch.
20and he said — `The Jews agreed to request thee, that to-morrow to the sanhedrim thou mayest bring down Paul, as being about to enquire something more exactly concerning him;
21 Yn awr, paid � gwrando arnynt, oherwydd y mae mwy na deugain o'u dynion yn aros i ymosod arno; y maent wedi mynd ar eu llw i beidio � bwyta nac yfed nes y byddant wedi ei ladd ef, ac y maent yn barod yn awr, yn disgwyl am dy ganiat�d di."
21thou, therefore, mayest thou not yield to them, for there lie in wait for him of them more than forty men, who did anathematize themselves — not to eat nor to drink till they kill him, and now they are ready, waiting for the promise from thee.`
22 Yna anfonodd y capten y llanc ymaith, ar �l gorchymyn iddo, "Paid � dweud wrth neb dy fod wedi rhoi gwybod imi am hyn."
22The chief captain, then, indeed, let the young man go, having charged [him] to tell no one, `that these things thou didst shew unto me;`
23 Yna galwodd ato ddau ganwriad arbennig, a dweud wrthynt, "Paratowch ddau gant o filwyr, i fynd i Gesarea, a saith deg o wu375?r meirch a dau gan picellwr, erbyn naw o'r gloch y nos.
23and having called near a certain two of the centurions, he said, `Make ready soldiers two hundred, that they may go on unto Caesarea, and horsemen seventy, and spearmen two hundred, from the third hour of the night;
24 Darparwch hefyd anifeiliaid, iddynt osod Paul arnynt a mynd ag ef yn ddiogel at Ffelix, y rhaglaw."
24beasts also provide, that, having set Paul on, they may bring him safe unto Felix the governor;`
25 Ac ysgrifennodd lythyr i'r perwyl hwn:
25he having written a letter after this description:
26 "Clawdius Lysias at yr Ardderchocaf Raglaw Ffelix, cyfarchion.
26`Claudius Lysias, to the most noble governor Felix, hail:
27 Daliwyd y dyn hwn gan yr Iddewon, ac yr oedd ar fin cael ei ladd ganddynt, ond deuthum ar eu gwarthaf gyda'm milwyr ac achubais ef, wedi imi ddeall ei fod yn ddinesydd Rhufeinig.
27This man having been taken by the Jews, and being about to be killed by them — having come with the soldiery, I rescued him, having learned that he is a Roman;
28 Gan fy mod yn awyddus i gael gwybod pam yr oeddent yn ei gyhuddo, euthum ag ef i lawr gerbron eu Sanhedrin.
28and, intending to know the cause for which they were accusing him, I brought him down to their sanhedrim,
29 Cefais ei fod yn cael ei gyhuddo ynglu375?n � materion dadleuol yn eu Cyfraith hwy, ond nad oedd yn wynebu cyhuddiad oedd yn haeddu marwolaeth neu garchar.
29whom I found accused concerning questions of their law, and having no accusation worthy of death or bonds;
30 A chan imi gael ar ddeall y byddai cynllwyn yn erbyn y dyn, yr wyf fi ar unwaith yn ei anfon atat ti, wedi gorchymyn i'w gyhuddwyr hefyd gyflwyno ger dy fron di eu hachos yn ei erbyn ef."
30and a plot having been intimated to me against this man — about to be of the Jews — at once I sent unto thee, having given command also to the accusers to say the things against him before thee; be strong.`
31 Felly cymerodd y milwyr Paul, yn �l y gorchymyn a gawsent, a mynd ag ef yn ystod y nos i Antipatris.
31Then, indeed, the soldiers according to that directed them, having taken up Paul, brought him through the night to Antipatris,
32 Trannoeth, dychwelsant i'r pencadlys, gan adael i'r gwu375?r meirch fynd ymlaen gydag ef.
32and on the morrow, having suffered the horsemen to go on with him, they returned to the castle;
33 Wedi i'r rhain fynd i mewn i Gesarea, rhoesant y llythyr i'r rhaglaw, a throsglwyddo Paul iddo hefyd.
33those having entered into Caesarea, and delivered the letter to the governor, did present also Paul to him.
34 Darllenodd yntau'r llythyr, a holi o ba dalaith yr oedd yn dod. Pan ddeallodd ei fod o Cilicia,
34And the governor having read [it], and inquired of what province he is, and understood that [he is] from Cilicia;
35 dywedodd, "Gwrandawaf dy achos pan fydd dy gyhuddwyr hefyd wedi cyrraedd." A gorchmynnodd ei gadw dan warchodaeth yn Praetoriwm Herod.
35`I will hear thee — said he — when thine accusers also may have come;` he also commanded him to be kept in the praetorium of Herod.