¹ Fy nghyfeillion, fel rhai sydd � ffydd yn ein Harglwydd Iesu Grist, Arglwydd y gogoniant, peidiwch � rhoi lle i ffafriaeth.

¹My brethren, hold not, in respect of persons, the faith of the glory of our Lord Jesus Christ,

² Bwriwch fod dyn � modrwy aur a dillad crand yn dod i'r cwrdd, a bod dyn tlawd mewn dillad carpiog yn dod hefyd.

²for if there may come into your synagogue a man with gold ring, in gay raiment, and there may come in also a poor man in vile raiment,

³ A bwriwch eich bod chwi'n talu sylw i'r un sy'n gwisgo dillad crand, ac yn dweud wrtho ef, "Eisteddwch yma, os gwelwch yn dda"; ond eich bod yn dweud wrth y dyn tlawd, "Saf di fan draw, neu eistedd wrth fy nhroedfainc."

³and ye may look upon him bearing the gay raiment, and may say to him, `Thou — sit thou here well,` and to the poor man may say, `Thou — stand thou there, or, Sit thou here under my footstool,` —

⁴ Onid ydych yn anghyson eich agwedd ac yn llygredig eich barn?

⁴ye did not judge fully in yourselves, and did become ill-reasoning judges.

⁵ Clywch, fy nghyfeillion annwyl. Oni ddewisodd Duw y rhai sy'n dlawd yng ngolwg y byd i fod yn gyfoethog mewn ffydd ac yn etifeddion y deyrnas a addawodd ef i'r rhai sydd yn ei garu?

⁵Hearken, my brethren beloved, did not God choose the poor of this world, rich in faith, and heirs of the reign that He promised to those loving Him?

⁶ Eto rhoesoch chwi anfri ar y dyn tlawd. Onid y cyfoethogion sydd yn eich gormesu chwi, ac onid hwy sydd yn eich llusgo i'r llysoedd?

⁶and ye did dishonour the poor one; do not the rich oppress you and themselves draw you to judgment-seats;

⁷ Onid hwy sydd yn cablu'r enw gl�n a alwyd arnoch?

⁷do they not themselves speak evil of the good name that was called upon you?

⁸ Wrth gwrs, os cyflawni gofynion y Gyfraith frenhinol yr ydych, yn unol �'r Ysgrythur, "C�r dy gymydog fel ti dy hun", yr ydych yn gwneud yn ardderchog.

⁸If, indeed, royal law ye complete, according to the Writing, `Thou shalt love thy neighbour as thyself,` — ye do well;

⁹ Ond os ydych yn dangos ffafriaeth, cyflawni pechod yr ydych, ac yng ngoleuni'r Gyfraith yr ydych yn droseddwyr.

⁹and if ye accept persons, sin ye do work, being convicted by the law as transgressors;

¹⁰ Y mae pwy bynnag a gadwodd holl ofynion y Gyfraith, ond a lithrodd ar un peth, yn euog o dorri'r cwbl.

¹⁰for whoever the whole law shall keep, and shall stumble in one [point], he hath become guilty of all;

¹¹ Oherwydd y mae'r un a ddywedodd, "Na odineba", wedi dweud hefyd, "Na ladd". Os nad wyt yn godinebu, ond eto yn lladd, yr wyt yn droseddwr yn erbyn y Gyfraith.

¹¹for He who is saying, `Thou mayest not commit adultery,` said also, `Thou mayest do no murder;` and if thou shalt not commit adultery, and shalt commit murder, thou hast become a transgressor of law;

¹² Llefarwch a gweithredwch fel rhai sydd i'w barnu dan gyfraith rhyddid.

¹²so speak ye and so do, as about by a law of liberty to be judged,

¹³ Didrugaredd fydd y farn honno i'r sawl na ddangosodd drugaredd. Trech trugaredd na barn.

¹³for the judgment without kindness [is] to him not having done kindness, and exult doth kindness over judgment.

¹⁴ Fy nghyfeillion, pa les yw i rywun ddweud fod ganddo ffydd, ac yntau heb weithredoedd? A all y ffydd honno ei achub?

¹⁴What [is] the profit, my brethren, if faith, any one may speak of having, and works he may not have? is that faith able to save him?

¹⁵ Os yw brawd neu chwaer yn garpiog ac yn brin o fara beunyddiol,

¹⁵and if a brother or sister may be naked, and may be destitute of the daily food,

¹⁶ ac un ohonoch yn dweud wrthynt, "Ewch, a phob bendith ichwi; cadwch yn gynnes a mynnwch ddigon o fwyd", ond heb roi dim iddynt ar gyfer rheidiau'r corff, pa les ydyw?

¹⁶and any one of you may say to them, `Depart ye in peace, be warmed, and be filled,` and may not give to them the things needful for the body, what [is] the profit?

¹⁷ Felly hefyd y mae ffydd ar ei phen ei hun, os nad oes ganddi weithredoedd, yn farw.

¹⁷so also the faith, if it may not have works, is dead by itself.

¹⁸ Ond efallai y bydd rhywun yn dweud, "Ffydd sydd gennyt ti, gweithredoedd sydd gennyf fi." o'r gorau, dangos i mi dy ffydd di heb weithredoedd, ac fe ddangosaf finnau i ti fy ffydd i trwy weithredoedd.

¹⁸But say may some one, Thou hast faith, and I have works, shew me thy faith out of thy works, and I will shew thee out of my works my faith:

¹⁹ Yr wyt ti'n credu bod Duw yn un. Da iawn! Y mae'r cythreuliaid hefyd yn credu hynny, ac yn crynu.

¹⁹thou — thou dost believe that God is one; thou dost well, and the demons believe, and they shudder!

²⁰ Y ffu373?l, a oes rhaid dy argyhoeddi mai diwerth yw ffydd heb weithredoedd?

²⁰And dost thou wish to know, O vain man, that the faith apart from the works is dead?

²¹ Onid trwy ei weith-redoedd y cyfiawnhawyd Abraham, ein tad, pan offrymodd ef Isaac, ei fab, ar yr allor?

²¹Abraham our father — was not he declared righteous out of works, having brought up Isaac his son upon the altar?

²² Y mae'n eglur iti mai cydweithio �'i weithredoedd yr oedd ei ffydd, ac mai trwy'r gweithredoedd y cafodd ei ffydd ei mynegi'n berffaith.

²²dost thou see that the faith was working with his works, and out of the works the faith was perfected?

²³ Felly cyflawnwyd yr Ysgrythur sy'n dweud, "Credodd Abraham yn Nuw, ac fe'i cyfrifwyd iddo yn gyfiawnder"; a galwyd ef yn gyfaill Duw.

²³and fulfilled was the Writing that is saying, `And Abraham did believe God, and it was reckoned to him — to righteousness;` and, `Friend of God` he was called.

²⁴ Fe welwch felly mai trwy weithredoedd y mae rhywun yn cael ei gyfiawnhau, ac nid trwy ffydd yn unig.

²⁴Ye see, then, that out of works is man declared righteous, and not out of faith only;

²⁵ Yn yr un modd hefyd, onid trwy weithredoedd y cyfiawnhawyd Rahab, y butain, pan dderbyniodd hi'r negeswyr a'u hanfon i ffwrdd ar hyd ffordd arall?

²⁵and in like manner also Rahab the harlot — was she not out of works declared righteous, having received the messengers, and by another way having sent forth?

²⁶ Fel y mae'r corff heb anadl yn farw, felly hefyd y mae ffydd heb weithredoedd yn farw.

²⁶for as the body apart from the spirit is dead, so also the faith apart from the works is dead.