Welsh

Young`s Literal Translation

Luke

1

1 Yn gymaint � bod llawer wedi ymgymryd ag ysgrifennu hanes y pethau a gyflawnwyd yn ein plith,
1Seeing that many did take in hand to set in order a narration of the matters that have been fully assured among us,
2 fel y traddodwyd hwy inni gan y rhai a fu o'r dechreuad yn llygad-dystion ac yn weision y gair,
2as they did deliver to us, who from the beginning became eye-witnesses, and officers of the Word, —
3 penderfynais innau, gan fy mod wedi ymchwilio yn fanwl i bopeth o'r dechreuad, eu hysgrifennu i ti yn eu trefn, ardderchocaf Theoffilus,
3it seemed good also to me, having followed from the first after all things exactly, to write to thee in order, most noble Theophilus,
4 er mwyn iti gael sicrwydd am y wybodaeth a dderbyniaist.
4that thou mayest know the certainty of the things wherein thou wast instructed.
5 Yn nyddiau Herod, brenin Jwdea, yr oedd offeiriad o adran Abeia, o'r enw Sachareias, a chanddo wraig o blith merched Aaron; ei henw hi oedd Elisabeth.
5There was in the days of Herod, the king of Judea, a certain priest, by name Zacharias, of the course of Abijah, and his wife of the daughters of Aaron, and her name Elisabeth;
6 Yr oeddent ill dau yn gyfiawn gerbron Duw, yn ymddwyn yn ddi-fai yn �l holl orchmynion ac ordeiniadau'r Arglwydd.
6and they were both righteous before God, going on in all the commands and righteousnesses of the Lord blameless,
7 Nid oedd ganddynt blant, oherwydd yr oedd Elisabeth yn ddiffrwyth, ac yr oeddent ill dau wedi cyrraedd oedran mawr.
7and they had no child, because that Elisabeth was barren, and both were advanced in their days.
8 Ond pan oedd Sachareias a'i adran, yn eu tro, yn gweinyddu fel offeiriaid gerbron Duw,
8And it came to pass, in his acting as priest, in the order of his course before God,
9 yn �l arferiad y swydd, daeth i'w ran fynd i mewn i gysegr yr Arglwydd ac offrymu'r arogldarth;
9according to the custom of the priesthood, his lot was to make perfume, having gone into the sanctuary of the Lord,
10 ac ar awr yr offrymu yr oedd holl dyrfa'r bobl y tu allan yn gwedd�o.
10and all the multitude of the people were praying without, at the hour of the perfume.
11 A dyma angel yr Arglwydd yn ymddangos iddo, yn sefyll ar yr ochr dde i allor yr arogldarth;
11And there appeared to him a messenger of the Lord standing on the right side of the altar of the perfume,
12 a phan welodd Sachareias ef, fe'i cythryblwyd a daeth ofn arno.
12and Zacharias, having seen, was troubled, and fear fell on him;
13 Ond dywedodd yr angel wrtho, "Paid ag ofni, Sachareias, oherwydd y mae dy ddeisyfiad wedi ei wrando; bydd dy wraig Elisabeth yn esgor ar fab i ti, a gelwi ef Ioan.
13and the messenger said unto him, `Fear not, Zacharias, for thy supplication was heard, and thy wife Elisabeth shall bear a son to thee, and thou shalt call his name John,
14 Fe gei lawenydd a gorfoledd, a bydd llawer yn llawenychu o achos ei enedigaeth ef;
14and there shall be joy to thee, and gladness, and many at his birth shall joy,
15 oherwydd mawr fydd ef gerbron yr Arglwydd, ac nid yf win na diod gadarn byth; llenwir ef �'r Ysbryd Gl�n, ie, yng nghroth ei fam,
15for he shall be great before the Lord, and wine and strong drink he may not drink, and of the Holy Spirit he shall be full, even from his mother`s womb;
16 ac fe dry lawer o bobl Israel yn �l at yr Arglwydd eu Duw.
16and many of the sons of Israel he shall turn to the Lord their God,
17 Bydd yn cerdded o flaen yr Arglwydd yn ysbryd a nerth Elias, i droi calonnau rhieni at eu plant, ac i droi'r anufudd i feddylfryd y cyfiawn, er mwyn darparu i'r Arglwydd bobl wedi eu paratoi."
17and he shall go before Him, in the spirit and power of Elijah, to turn hearts of fathers unto children, and disobedient ones to the wisdom of righteous ones, to make ready for the Lord, a people prepared.`
18 Meddai Sachareias wrth yr angel, "Sut y caf sicrwydd o hyn? Oherwydd yr wyf fi yn hen, a'm gwraig wedi cyrraedd oedran mawr."
18And Zacharias said unto the messenger, `Whereby shall I know this? for I am aged, and my wife is advanced in her days?`
19 Atebodd yr angel ef, "Myfi yw Gabriel, sydd yn sefyll gerbron Duw, ac anfonwyd fi i lefaru wrthyt ac i gyhoeddi iti y newydd da hwn;
19And the messenger answering said to him, `I am Gabriel, who have been standing near before God, and I was sent to speak unto thee, and to proclaim these good news to thee,
20 ac wele, byddi'n fud a heb allu llefaru hyd y dydd y digwydd hyn, am iti beidio � chredu fy ngeiriau, geiriau a gyflawnir yn eu hamser priodol."
20and lo, thou shalt be silent, and not able to speak, till the day that these things shall come to pass, because thou didst not believe my words, that shall be fulfilled in their season.`
21 Yr oedd y bobl yn disgwyl am Sachareias, ac yn synnu ei fod yn oedi yn y cysegr.
21And the people were waiting for Zacharias, and wondering at his tarrying in the sanctuary,
22 A phan ddaeth allan, ni allai lefaru wrthynt, a deallasant iddo gael gweledigaeth yn y cysegr; yr oedd yntau yn amneidio arnynt ac yn parhau yn fud.
22and having come out, he was not able to speak to them, and they perceived that a vision he had seen in the sanctuary, and he was beckoning to them, and did remain dumb.
23 Pan ddaeth dyddiau ei wasanaeth i ben, dychwelodd adref.
23And it came to pass, when the days of his service were fulfilled, he went away to his house,
24 Ond wedi'r dyddiau hynny beichiogodd Elisabeth ei wraig; ac fe'i cuddiodd ei hun am bum mis, gan ddweud,
24and after those days, his wife Elisabeth conceived, and hid herself five months, saying —
25 "Fel hyn y gwnaeth yr Arglwydd i mi yn y dyddiau yr edrychodd arnaf i dynnu ymaith fy ngwarth yng ngolwg y cyhoedd."
25`Thus hath the Lord done to me, in days in which He looked upon [me], to take away my reproach among men.`
26 Yn y chweched mis anfonwyd yr angel Gabriel gan Dduw i dref yng Ngalilea o'r enw Nasareth,
26And in the sixth month was the messenger Gabriel sent by God, to a city of Galilee, the name of which [is] Nazareth,
27 at wyryf oedd wedi ei dywedd�o i u373?r o'r enw Joseff, o du375? Dafydd; Mair oedd enw'r wyryf.
27to a virgin, betrothed to a man, whose name [is] Joseph, of the house of David, and the name of the virgin [is] Mary.
28 Aeth yr angel ati a dweud, "Henffych well, tydi, yr un y rhoddodd Duw ei ffafr iddi! Y mae'r Arglwydd gyda thi."
28And the messenger having come in unto her, said, `Hail, favoured one, the Lord [is] with thee; blessed [art] thou among women;`
29 Ond cythryblwyd hi drwyddi gan ei eiriau, a cheisiodd ddirnad pa fath gyfarchiad a allai hwn fod.
29and she, having seen, was troubled at his word, and was reasoning of what kind this salutation may be.
30 Meddai'r angel wrthi, "Paid ag ofni, Mair, oherwydd cefaist ffafr gyda Duw;
30And the messenger said to her, `Fear not, Mary, for thou hast found favour with God;
31 ac wele, byddi'n beichiogi yn dy groth ac yn esgor ar fab, a gelwi ef Iesu.
31and lo, thou shalt conceive in the womb, and shalt bring forth a son, and call his name Jesus;
32 Bydd hwn yn fawr, a Mab y Goruchaf y gelwir ef; rhydd yr Arglwydd Dduw iddo orsedd Dafydd ei dad,
32he shall be great, and Son of the Highest he shall be called, and the Lord God shall give him the throne of David his father,
33 ac fe deyrnasa ar du375? Jacob am byth, ac ar ei deyrnas ni bydd diwedd."
33and he shall reign over the house of Jacob to the ages; and of his reign there shall be no end.`
34 Meddai Mair wrth yr angel, "Sut y digwydd hyn, gan nad wyf yn cael cyfathrach � gu373?r?"
34And Mary said unto the messenger, `How shall this be, seeing a husband I do not know?`
35 Atebodd yr angel hi, "Daw'r Ysbryd Gl�n arnat, a bydd nerth y Goruchaf yn dy gysgodi; am hynny, gelwir y plentyn a genhedlir yn sanctaidd, Mab Duw.
35And the messenger answering said to her, `The Holy Spirit shall come upon thee, and the power of the Highest shall overshadow thee, therefore also the holy-begotten thing shall be called Son of God;
36 Ac wele, y mae Elisabeth dy berthynas hithau wedi beichiogi ar fab yn ei henaint, a dyma'r chweched mis i'r hon a elwir yn ddiffrwyth;
36and lo, Elisabeth, thy kinswoman, she also hath conceived a son in her old age, and this is the sixth month to her who was called barren;
37 oherwydd ni bydd dim yn amhosibl gyda Duw."
37because nothing shall be impossible with God.`
38 Dywedodd Mair, "Dyma lawforwyn yr Arglwydd; bydded i mi yn �l dy air di." Ac aeth yr angel i ffwrdd oddi wrthi.
38And Mary said, `Lo, the maid-servant of the Lord; let it be to me according to thy saying,` and the messenger went away from her.
39 Ar hynny cychwynnodd Mair ac aeth ar frys i'r mynydd-dir, i un o drefi Jwda;
39And Mary having arisen in those days, went to the hill-country, with haste, to a city of Judea,
40 aeth i du375? Sachareias a chyfarch Elisabeth.
40and entered into the house of Zacharias, and saluted Elisabeth.
41 Pan glywodd hi gyfarchiad Mair, llamodd y plentyn yn ei chroth a llanwyd Elisabeth �'r Ysbryd Gl�n;
41And it came to pass, when Elisabeth heard the salutation of Mary, the babe did leap in her womb; and Elisabeth was filled with the Holy Spirit,
42 a llefodd � llais uchel, "Bendigedig wyt ti ymhlith gwragedd, a bendigedig yw ffrwyth dy groth.
42and spake out with a loud voice, and said, `Blessed [art] thou among women, and blessed [is] the fruit of thy womb;
43 Sut y daeth i'm rhan i fod mam fy Arglwydd yn dod ataf?
43and whence [is] this to me, that the mother of my Lord might come unto me?
44 Pan glywais dy lais yn fy nghyfarch, dyma'r plentyn yn fy nghroth yn llamu o orfoledd.
44for, lo, when the voice of thy salutation came to my ears, leap in gladness did the babe in my womb;
45 Gwyn ei byd yr hon a gredodd y cyflawnid yr hyn a lefarwyd wrthi gan yr Arglwydd."
45and happy [is] she who did believe, for there shall be a completion to the things spoken to her from the Lord.`
46 Ac meddai Mair: "Y mae fy enaid yn mawrygu yr Arglwydd,
46And Mary said, `My soul doth magnify the Lord,
47 a gorfoleddodd fy ysbryd yn Nuw, fy Ngwaredwr,
47And my spirit was glad on God my Saviour,
48 am iddo ystyried distadledd ei lawforwyn. Oherwydd wele, o hyn allan fe'm gelwir yn wynfydedig gan yr holl genedlaethau,
48Because He looked on the lowliness of His maid-servant, For, lo, henceforth call me happy shall all the generations,
49 oherwydd gwnaeth yr hwn sydd nerthol bethau mawr i mi, a sanctaidd yw ei enw ef;
49For He who is mighty did to me great things, And holy [is] His name,
50 y mae ei drugaredd o genhedlaeth i genhedlaeth i'r rhai sydd yn ei ofni ef.
50And His kindness [is] to generations of generations, To those fearing Him,
51 Gwnaeth rymuster �'i fraich, gwasgarodd y rhai balch eu calon;
51He did powerfully with His arm, He scattered abroad the proud in the thought of their heart,
52 tynnodd dywysogion oddi ar eu gorseddau, a dyrchafodd y rhai distadl;
52He brought down the mighty from thrones, And He exalted the lowly,
53 llwythodd y newynog � rhoddion, ac anfonodd y cyfoethogion ymaith yn waglaw.
53The hungry He did fill with good, And the rich He sent away empty,
54 Cynorthwyodd ef Israel ei was, gan ddwyn i'w gof ei drugaredd �
54He received again Israel His servant, To remember kindness,
55 fel y llefarodd wrth ein hynafiaid � ei drugaredd wrth Abraham a'i had yn dragywydd."
55As He spake unto our fathers, To Abraham and to his seed — to the age.`
56 Ac arhosodd Mair gyda hi tua thri mis, ac yna dychwelodd adref.
56And Mary remained with her about three months, and turned back to her house.
57 Am Elisabeth, cyflawnwyd yr amser iddi esgor, a ganwyd iddi fab.
57And to Elisabeth was the time fulfilled for her bringing forth, and she bare a son,
58 Clywodd ei chymdogion a'i pherthnasau am drugaredd fawr yr Arglwydd iddi, ac yr oeddent yn llawenychu gyda hi.
58and the neighbours and her kindred heard that the Lord was making His kindness great with her, and they were rejoicing with her.
59 A'r wythfed dydd daethant i enwaedu ar y plentyn, ac yr oeddent am ei enwi ar �l ei dad, Sachareias.
59And it came to pass, on the eighth day, they came to circumcise the child, and they were calling him by the name of his father, Zacharias,
60 Ond atebodd ei fam, "Nage, Ioan yw ei enw i fod."
60and his mother answering said, `No, but he shall be called John.`
61 Meddent wrthi, "Nid oes neb o'th deulu �'r enw hwnnw arno."
61And they said unto her — `There is none among thy kindred who is called by this name,`
62 Yna gofynasant drwy arwyddion i'w dad sut y dymunai ef ei enwi.
62and they were making signs to his father, what he would wish him to be called,
63 Galwodd yntau am lechen fach ac ysgrifennodd, "Ioan yw ei enw." A synnodd pawb.
63and having asked for a tablet, he wrote, saying, `John is his name;` and they did all wonder;
64 Ar unwaith rhyddhawyd ei enau a'i dafod, a dechreuodd lefaru a bendithio Duw.
64and his mouth was opened presently, and his tongue, and he was speaking, praising God.
65 Daeth ofn ar eu holl gymdogion, a bu trafod ar yr holl ddigwyddiadau hyn trwy fynydd-dir Jwdea i gyd;
65And fear came upon all those dwelling around them, and in all the hill-country of Judea were all these sayings spoken of,
66 a chadwyd hwy ar gof gan bawb a glywodd amdanynt. "Beth gan hynny fydd y plentyn hwn?" meddent. Ac yn wir yr oedd llaw'r Arglwydd gydag ef.
66and all who heard did lay them up in their hearts, saying, `What then shall this child be?` and the hand of the Lord was with him.
67 Llanwyd Sachareias ei dad ef �'r Ysbryd Gl�n, a phroffwydodd fel hyn:
67And Zacharias his father was filled with the Holy Spirit, and did prophesy, saying,
68 "Bendigedig fyddo Arglwydd Dduw Israel am iddo ymweld �'i bobl a'u prynu i ryddid;
68`Blessed [is] the Lord, the God of Israel, Because He did look upon, And wrought redemption for His people,
69 cododd waredigaeth gadarn i ni yn nhu375? Dafydd ei was �
69And did raise an horn of salvation to us, In the house of David His servant,
70 fel y llefarodd trwy enau ei broffwydi sanctaidd yn yr oesoedd a fu �
70As He spake by the mouth of His holy prophets, Which have been from the age;
71 gwaredigaeth rhag ein gelynion ac o afael pawb sydd yn ein cas�u;
71Salvation from our enemies, And out of the hand of all hating us,
72 fel hyn y cymerodd drugaredd ar ein hynafiaid, a chofio ei gyfamod sanctaidd,
72To do kindness with our fathers, And to be mindful of His holy covenant,
73 y llw a dyngodd wrth Abraham ein tad, y rhoddai inni
73An oath that He sware to Abraham our father,
74 gael ein hachub o afael gelynion, a'i addoli yn ddi-ofn
74To give to us, without fear, Out of the hand of our enemies having been delivered,
75 mewn sancteiddrwydd a chyfiawnder ger ei fron ef holl ddyddiau ein bywyd.
75To serve Him, in holiness and righteousness Before Him, all the days of our life.
76 A thithau, fy mhlentyn, gelwir di yn broffwyd y Goruchaf, oherwydd byddi'n cerdded o flaen yr Arglwydd i baratoi ei lwybrau,
76And thou, child, Prophet of the Highest Shalt thou be called; For thou shalt go before the face of the Lord, To prepare His ways.
77 i roi i'w bobl wybodaeth am waredigaeth trwy faddeuant eu pechodau.
77To give knowledge of salvation to His people In remission of their sins,
78 Hyn yw trugaredd calon ein Duw � fe ddaw �'r wawrddydd oddi uchod i'n plith,
78Through the tender mercies of our God, In which the rising from on high did look upon us,
79 i lewyrchu ar y rhai sy'n eistedd yn nhywyllwch cysgod angau, a chyfeirio ein traed i ffordd tangnefedd."
79To give light to those sitting in darkness and death-shade, To guide our feet to a way of peace.`
80 Yr oedd y plentyn yn tyfu ac yn cryfhau yn ei ysbryd; a bu yn yr anialwch hyd y dydd y dangoswyd ef i Israel.
80And the child grew, and was strengthened in spirit, and he was in the deserts till the day of his shewing unto Israel.