1 Yn awr, O Israel, gwrando ar y deddfau a'r cyfreithiau yr wyf yn eu dysgu ichwi heddiw; cadwch hwy er mwyn ichwi gael byw a mynd i feddiannu'r wlad y mae'r ARGLWYDD, Duw eich hynafiaid, yn ei rhoi ichwi.
1Khaile, Israelte aw, TOUPA na pi leh pute uh Pathianin a hon piak gam dama na luah theihna ding ua na zuih ding ua ka honhilh sek dante leh vaihawmte ngaikhia un.
2 Peidiwch ag ychwanegu dim at yr hyn yr wyf yn ei orchymyn ichwi, nac ychwaith dynnu oddi wrtho, ond cadw at orchmynion yr ARGLWYDD eich Duw yr wyf fi yn eu gorchymyn ichwi.
2TOUPA na Pathian uh thupiak ka honpiak na pom theihna ding un, ka honthupiak na behlap ding uh ahi keia, na kiamsak ding uh leng ahi kei.
3 Gwelsoch �'ch llygaid eich hunain yr hyn a wnaeth yr ARGLWYDD yn Baal-peor; oherwydd dinistriodd yr ARGLWYDD eich Duw o'ch plith bob un oedd yn dilyn Baal Peor;
3Baal-peor ziaka TOUPA thilhih na mit un na mu ua: Baal-peor bemi tengteng TOUPA na Pathian un na lak ua kipanin a hihmang hi.
4 ond yr ydych chwi i gyd sydd wedi glynu wrth yr ARGLWYDD eich Duw yn fyw hyd heddiw.
4TOUPA na Pathian uh lenkip peuhmahte bel tutanin damin a om lai chiat uh.
5 Gwelwch fy mod wedi dysgu ichwi'r deddfau a'r cyfreithiau, fel y gorch-mynnodd yr ARGLWYDD fy Nuw imi, er mwyn ichwi eu cadw yn y wlad yr ydych yn mynd i mewn i'w meddiannu.
5Ngai un, na valuah ding gam ua leng na zuih jel ding un TOUPA ka Pathianin thu honpiak bang geihin dante leh vaihawmte ka honhilha.
6 Gofalwch eu cadw, oherwydd dyma fydd eich doethineb a'ch deall yng ngolwg y bobloedd; a phan glywant hwy y deddfau hyn, byddant yn dweud, "Yn wir pobl ddoeth a deallus yw'r genedl fawr hon."
6Huchiin, pom unla, jui un; huai mahmah, hiai dan tengteng jaa, Hiai nam thupi tak mipil tak leh thil theisiammi tak ahi mahmah ngut uh, chih namte mitmuhah na pilna uh leh thil theisiammi na hihna uh ahi ding.
7 Yn wir pa genedl fawr sydd a chanddi dduw mor agos ati ag yw'r ARGLWYDD ein Duw ni bob tro y byddwn yn galw arno?
7I sap peuhmaha TOUPA i Pathianin a honnaih banga amau naih sek pathian nei nam thupi kua a om tei ua?
8 A pha genedl fawr sydd a chanddi ddeddfau a chyfreithiau mor gyfiawn �'r holl gyfraith hon yr wyf yn ei gosod o'ch blaen heddiw?
8Hichi taka dik, dante leh vaihawmte, tua na ma ua ka khun tengteng bang dan nei nam thupi dang kua a om teia?
9 Bydd ofalus, a gwylia'n ddyfal rhag iti anghofio'r pethau a welodd dy lygaid, a rhag iddynt gilio o'th feddwl holl ddyddiau dy fywyd; dysga hwy i'th blant ac i blant dy blant.
9Abangabang hi heh, pilvang unla, ngentel takin kikem peuhmah phot un; huchilouin jaw na mit un a thil muhte na mangngilh ding ua, na damsung un na lungtangua kipan a mang kha ding hi; na tate uh leh na tute uh sinsak un;
10 Y dydd pan oeddit ti yn sefyll o flaen yr ARGLWYDD dy Dduw yn Horeb, fe ddywedodd yr ARGLWYDD wrthyf, "Cynnull y bobl ataf, a chyhoeddaf iddynt fy ngeiriau, er mwyn iddynt ddysgu fy ofni holl ddyddiau eu bywyd ar y ddaear, a bydded iddynt ddysgu eu plant i wneud hyn."
10Huan, Horeb tanga TOUPA na Pathian uh maa na din ua, TOUPAN ka kianga, Mipite honsap khawm sakin, leitunga a om sung teng ua hon kihtak dan a kisin theihna ding uh leh a tate uh sinsak dingin ka thute ka hon na za sak ding, a honchih ni leng na mangngilh kha ding uhi.
11 Daethoch chwi yn agos, a sefyll wrth droed y mynydd, ac yr oedd y mynydd yn llosgi gan d�n hyd entrych y nefoedd; ac yr oedd yno dywyllwch, cwmwl a chaddug.
11Huchiin na hongnai ua, tang bulah na hong ding ua, van lakpi suin tang mial te, meipi te, mial bikbek te omsakin a kangtaa.
12 Llefarodd yr ARGLWYDD wrthych o ganol y t�n; ond nid oeddech chwi'n gweld unrhyw ffurf, dim ond clywed llais.
12Huan, TOUPAN meia kipanin a honhoupiha; a thugen na ja ua, himahleh lim bangmah namu kei ua, aw lel na uhi.
13 Mynegodd i chwi ei gyfamod, sef y deg gorchymyn yr oedd yn eu gorchymyn i chwi eu cadw, ac ysgrifennodd hwy ar ddwy lechen.
13A thukhun jui dinga nou thu a honpiak, thupiak sawm na kiang uah a genkhiaa, suang pek nihah a gelha.
14 Yr adeg honno gorchmynnodd yr ARGLWYDD i mi ddysgu ichwi'r deddfau a'r gorchmynion, er mwyn ichwi eu cadw yn y wlad yr oeddech yn mynd iddi i'w meddiannu.
14Huan, huai laiin luah dinga na vagalkahna gam ua na zuih ding un dante leh vaihawm te sinsak dingin TOUPAN thu a honpiaa.
15 Gan na welsoch unrhyw ffurf, y dydd y llefarodd yr ARGLWYDD wrthych o ganol y t�n yn Horeb,
15Huaijiakin pilvang mahmah un; Horeb tanga mei akipana TOUPAN nou a honhoupih niin lim bangmah lah na mu ngal kei ua:
16 gofalwch beidio � gweithredu'n llygredig trwy wneud i chwi eich hunain ddelw ar ffurf unrhyw fath ar gerflun, na ffurf dyn na gwraig,
16Nou leh nou kihihsiain, milim gelh kibawlin, lim kibatpih, a pa lim hiam, a nu lim hiam,
17 nac unrhyw anifail ar y ddaear, nac unrhyw aderyn sy'n hedfan yn yr awyr,
17Lei tunga am gamsa himhim kibatpih, huihkhuaa leng kha nei vasa kibatpih,
18 nac unrhyw beth sy'n ymlusgo ar y ddaear, nac unrhyw bysgodyn sydd yn y du373?r dan y ddaear.
18Leia vak thil himhim kibatpih, lei nuaia tuia om ngasa mawngmawng kibatpih na kibawl kha ding uh:
19 Gwylia hefyd na fyddi'n codi dy olwg i'r nefoedd ac edrych ar yr haul, y lleuad neu'r s�r, holl lu'r nefoedd, a chael dy ddenu i ymgrymu iddynt a'u haddoli; neilltuodd yr ARGLWYDD dy Dduw y rhain ar gyfer yr holl bobloedd dan y nefoedd.
19Van lam nanga un, ni te, kha te, aksi te, vana om tengteng khawng leng na mu un, TOUPA na Pathian un van nuaia mi tengteng a honsehsakte un a honhip un, na bia un, a na uh na sepsak kha ding uhi.
20 Ond cymerodd yr ARGLWYDD chwi, a daeth � chwi allan o'r ffwrnais haearn, o'r Aifft, i fod yn bobl sy'n etifeddiaeth iddo'i hun, fel yr ydych heddiw.
20TOUPAN a mite, a gou hi dingin sik haltuina akipan, Aigupta gama kipanin nou a honpi khe zota ahi, tua na hih bang uh.
21 Yr oedd yr ARGLWYDD yn ddig wrthyf o'ch achos chwi, a thyngodd na chawn groesi'r Iorddonen, na mynd i mewn i'r wlad dda y mae'r ARGLWYDD dy Dduw yn ei rhoi yn feddiant iti.
21Huai kia leng hi louin, noute jiakin TOUPA ka tungah aheha, Jordan lui ka galkah louha, naluah ding ua gam hoih tak TOUPA na Pathian un nou a honpiak ua ka lut louhna dingin leng akichiam ahi:
22 Byddaf fi yn marw yn y wlad hon, ac ni chaf groesi'r Iorddonen, ond byddwch chwi yn croesi ac yn meddiannu'r wlad dda hon.
22Kei jaw hiai gama si ding ka hi a, Jordan lui galkah lou ding ka hi; nou bel nagalkah ding ua, hiai gam hoih tak na luah ding uhi.
23 Byddwch ofalus rhag anghofio'r cyfamod a wnaeth yr ARGLWYDD eich Duw � chwi, a gwneud i chwi eich hunain ddelw gerfiedig ar ffurf unrhyw beth a waharddodd yr ARGLWYDD dy Dduw.
23Pilvang mahmah un, TOUPA na Pathian uh thukhun na kiang ua a khun na mangngilh ding ua, TOUPA na Pathian un bangmah kibatpih himhim bawl a phallouh milimte na kibawl tawm kha mahmah ding uhi.
24 Oherwydd t�n yn ysu yw'r ARGLWYDD dy Dduw; y mae ef yn Dduw eiddigus.
24TOUPA na Pathian uh lah katmanghatmei, mullit hat tak Pathian ahi ngala.
25 Pan fydd gennych blant ac wyrion, a chwithau wedi mynd yn hen yn y wlad, os byddwch yn gweithredu'n llygredig trwy wneud delw gerfiedig ar unrhyw ffurf, ac yn gwneud drwg yng ngolwg yr ARGLWYDD eich Duw ac ennyn ei ddig,
25Tu leh tate na neih ua, huai gama sawt kuam na om nung ua, na kihihthulimlouh ua, banghiam kibatpihpeuha milimbawl tawm lelte na bawlkhiak ua, hih heh dinga TOUPA na Pathian uh mit muha thil hoih lou na hih maijen uleh:
26 yna yr adeg honno byddaf yn galw ar y nefoedd a'r ddaear i dystio yn eich erbyn, a byddwch yn sicr o ddiflannu'n gyflym o'r wlad yr ydych wedi croesi'r Iorddonen i'w meddiannu; ni chewch aros yno'n hir, ond fe'ch difethir yn llwyr.
26Jordan kana na valuah ding uh gama kipan namangthang pah ding uh chih na tungtang thu ua hontheihpih dingin tuin lei leh van ka chial ahi; sawt na teng kei dingua, na mangthang vek mai ding uh.
27 Bydd yr ARGLWYDD yn eich gwasgaru ymhlith y bobloedd, ac ni adewir ond ychydig ohonoch ymhlith y cenhedloedd y bydd yr ARGLWYDD yn eich arwain atynt.
27TOUPAN nam chih lakah a hondalh sak dinga, TOUPAN a honpai mangsakna namte lakah tawm chik kiain na om ding uh.
28 Yna byddwch yn addoli duwiau o waith dwylo dynol, duwiau o bren a cherrig, nad ydynt yn gweld nac yn clywed nac yn bwyta nac yn arogli.
28Huai laiah, pathian sing leh suanga min a bawl uh, mu theilou peuh, za theilou peuh, ne theilou peuh, dik theilou peuh na be ding ua.
29 Os byddwch yn ceisio'r ARGLWYDD eich Duw yno, ac yn chwilio amdano �'ch holl galon ac �'ch holl enaid, byddwch yn ei gael.
29Himahleh huai lai maha TOUPA na Pathian uh na zon ua, na lungtang tengteng uh leh na lungsim tengteng ua na zon uh leh namu nawn ding uh.
30 Pan fydd yn gyfyng arnat, a'r holl bethau hyn yn digwydd iti yn y dyddiau sy'n dod, yna tro at yr ARGLWYDD dy Dduw a gwrando ar ei lais.
30Haksaa na om ua, na tung ua hiai thil tengteng a hongtun chiang in, TOUPA na Pathian uh lam na hongnga khongkhong ding ua, a thu na pomta ding uhi:
31 Oherwydd Duw trugarog yw'r ARGLWYDD dy Dduw; ni fydd yn dy siomi nac yn dy ddifa, ac ni fydd yn anghofio'r cyfamod a wnaeth trwy lw �'th hynafiaid.
31TOUPA na Pathian uh lah chitnaa dim Pathian ahi ngala; a hondonsakloukei dia, a honhihmang kei ding, na pi leh pute uh kianga kichiama a thukhun a mangngilh het kei ding.
32 Ystyria'r dyddiau gynt, cyn dy amser di, o'r dydd y creodd Duw ddyn ar y ddaear, a chwilia'r nefoedd o un cwr i'r llall. A fu peth mor fawr � hyn, neu a glywyd am beth tebyg?
32Na om ma uh, nidanglai te khawng sui le uchin leitunga Pathianin mihing siam nungsiah van nuaiah, hichibanga thil thupi a om ngeiin, jak ahi ngei hiam?
33 A glywodd pobl lais Duw yn llefaru o ganol t�n, fel y clywaist ti, a byw?
33Najak bang un, meia kipanin Pathian aw min aza ngei mawng-mawng un, lah a hing uhia?
34 A geisiodd unrhyw dduw ddod i gymryd iddo'i hun genedl o ganol cenedl trwy dreialon, arwyddion, rhyfeddodau, a brwydr, ac � llaw gadarn a braich estynedig a llawer o bethau arswydus, fel y gwnaeth yr ARGLWYDD eich Duw yn eich gu373?ydd yn yr Aifft?
34Namdang laka kipan zeetna te, chiamtehna te, thil lamdang te, kidouna te, khut hat tak te, ban jak te, thil mulkimhuai tea TOUPA na Pathian un namit muh ua Aigupta gama a hih tengteng banga nam pi khe ngam Pathian a om ngei hia?
35 Cefaist ti brofi hyn er mwyn iti wybod mai'r ARGLWYDD sydd Dduw, ac nad oes un arall.
35TOUPA bel Pathian ahi chih na theihtheihnading ua na kiang ua a hihlat ahia; amah loungal a dang himhim a om kei.
36 Parodd iti glywed ei lais o'r nefoedd i'th ddisgyblu, a dangosodd iti ei d�n mawr ar y ddaear, a chlywaist ei eiriau o ganol y t�n.
36A honsinsak theihna dingin van akipanin a aw a honza saka, leitungah a mei thupi a honmu saka, meia kipana a thu naja uhi.
37 Am iddo garu dy hynafiaid a dewis eu plant ar eu h�l, y daeth � thi allan o'r Aifft trwy ei bresenoldeb � nerth mawr,
37Na pi leh pute uh a it jiakin a nung ua a suante uh a hontela, a mitmuhin a thilhihtheihna thupi takin Aigupta gama kipan a honpi khiaa;
38 a gyrru allan o'th flaen genhedloedd oedd yn fwy ac yn gryfach na thi, a'th arwain a rhoi iti eu gwlad yn etifeddiaeth, fel y mae heddiw.
38Nam dang nou sanga thupi leh thilhihthei jaw a hondelh khiak saka, a gam uh honluah saka honlut sak dingin, tua na hih bang uh.
39 Heddiw yr wyt ti i gydnabod ac i ystyried mai'r ARGLWYDD sydd Dduw yn y nefoedd uchod ac ar y ddaear isod, ac nad oes un arall.
39Huaijiakin tuin na lungtanguah vom unla, tunglam vanah leh nuailam leiah TOUPA jaw Pathian ahi chih thei un; a dang himhim a om kei uh.
40 Cadw ei ddeddfau, a'r gorchmynion yr wyf yn eu gorchymyn iti heddiw, fel y bydd yn dda arnat ac ar dy blant ar dy �l, ac iti gael oes faith ar y ddaear y mae'r ARGLWYDD dy Dduw yn ei rhoi iti am byth.
40Khantawn adia TOUPA na Pathian un nou a honpiak gamah noumau leh na suante uh adia hoih ding leh na ten sawt theihna ding un a dante leh a thupiakte, tua ka honpiakte bang na zop ding uh ahi, chih.
41 Yna neilltuodd Moses dair dinas yn y dwyrain, yn y tir y tu hwnt i'r Iorddonen,
41Huchiin Mosiin Jordan gal, nisuahna lam pangah kho thum a sepa;
42 er mwyn i'r sawl a fyddai'n lladd ei gymydog yn anfwriadol, heb elyniaeth rhyngddynt yn flaenorol, gael ffoi iddynt. Trwy ffoi i un o'r dinasoedd hyn byddai'n arbed ei fywyd.
42Tualthatmi, a insakinkhang, tu malama leng mudah khol louh that khami humbitna dingin; huai khua, khat peuhpeuha a tai leh humbitin a om ding:
43 Y dinasoedd oedd: Beser yng ngwastatir yr anialwch ar gyfer y Reubeniaid; Ramoth yn Gilead ar gyfer y Gadiaid; Golan yn Basan ar gyfer y Manasseaid.
43Huaite bel Reubente tuam dia gadaia mual tama Bezer te, Gad te dia Gileada Ramot te, Manassete dia Basana Golan te ahi hi.
44 Dyma'r gyfraith a osododd Moses gerbron yr Israeliaid.
44Huan, hiai Mosiin Israel suante a dan piak ahi:
45 A dyma'r rheolau, y deddfau a'r cyfreithiau a lefarodd Moses wrth yr Israeliaid, wedi iddynt ddod allan o'r Aifft,
45Hiaite Mosiin Israel Aigupta gama kipana a hongpawt khiak nung ua Israel suante kianga a gen theihsakna te, dan te, vaihawm te ahi;
46 pan oeddent y tu hwnt i'r Iorddonen yn y dyffryn gyferbyn � Beth-peor yng ngwlad Sihon brenin yr Amoriaid, a oedd yn byw yn Hesbon ac a orchfygwyd gan Moses a'r Israeliaid ar eu taith allan o'r Aifft.
46Jordan gala, Bet-peor jawn phaijanga, Hesbona teng Amorte, Aigupta gama kipana a hongpawt khiak nung ua Mosi leh Israel suanten a thahte kumpipa Sihon gamah:
47 Cymerasant ei wlad ef a gwlad Og brenin Basan, dau frenin yr Amoriaid oedd yn y dwyrain, yn y diriogaeth y tu hwnt i'r Iorddonen.
47A gam leh Basan kumpipa Og gam, Jordan gal nisuahna lama Amorte kumpipa nihte gam a luah ua;
48 Yr oedd y diriogaeth yn ymestyn o Aroer, ar lan nant Arnon, at Fynydd Sirion, sef Hermon,
48Arnon dunga Aroer akipana Sidon tang (Hermon leng a chih uh) pha leh,Jordan gal suahlam pang Araba tengteng, Pisga tanghap nuaia Araba tuipi tanin.
49 ac yn cynnwys y cyfan o'r Araba i'r dwyrain o'r Iorddonen, hyd at f�r yr Araba islaw llethrau Pisga.
49Jordan gal suahlam pang Araba tengteng, Pisga tanghap nuaia Araba tuipi tanin.