1وقتی روز عید پنتیکاست رسید، همۀ شاگردان در یکجا با یکدل جمع بودند.
1And when the day of Pentecost was fully come, they were all with one accord in one place.
2ناگهان صدایی شبیه وزش باد شدید از آسمان آمد و تمام خانه ای را که در آن نشسته بودند پُر ساخت.
2And suddenly there came a sound from heaven as of a rushing mighty wind, and it filled all the house where they were sitting.
3در برابر چشم آنها زبانه هایی مانند زبانه های آتش ظاهر شد که از یکدیگر جدا گشته و بر هر یک از آنها قرار گرفت.
3And there appeared unto them cloven tongues like as of fire, and it sat upon each of them.
4همه از روح القدس پُر گشتند و به طوری که روح به ایشان قدرت تکلم بخشید به زبان های دیگر شروع به صحبت کردند.
4And they were all filled with the Holy Ghost, and began to speak with other tongues, as the Spirit gave them utterance.
5در آن زمان یهودیان خداپرست از تمام ملت های زیر آسمان، در اورشلیم اقامت داشتند.
5And there were dwelling at Jerusalem Jews, devout men, out of every nation under heaven.
6وقتی آن صدا به گوش رسید، جمعیت گرد آمدند و چون هر کس به زبان خود سخنان رسولان را شنید، همه غرق حیرت شدند
6Now when this was noised abroad, the multitude came together, and were confounded, because that every man heard them speak in his own language.
7و در کمال تعجب اظهار داشتند: «مگر همه این کسانی که صحبت می کنند جلیلی نیستند؟
7And they were all amazed and marvelled, saying one to another, Behold, are not all these which speak Galilaeans?
8پس چطور است که همه ما فرداً فرد پیام آنها را بزبان خود ما می شنویم؟
8And how hear we every man in our own tongue, wherein we were born?
9ما که از پارتیان و مادیان و ایلامیان و اهالی بین النهرین و یهودیه و کَپَدوکیه و پُنطُس و ایالات آسیا
9Parthians, and Medes, and Elamites, and the dwellers in Mesopotamia, and in Judaea, and Cappadocia, in Pontus, and Asia,
10و فریجیه و پمفیلیه و مصر و نواحی لیبی که متصل به قیروان است و زائران رومی، هم یهودیان و هم آنانی که دین یهود را پذیرفته اند،
10Phrygia, and Pamphylia, in Egypt, and in the parts of Libya about Cyrene, and strangers of Rome, Jews and proselytes,
11و اهالی کریت و عربستان هستیم، شرح کارهای بزرگ خدا را بزبان خود ما می شنویم.»
11Cretes and Arabians, we do hear them speak in our tongues the wonderful works of God.
12همه حیران و سرگردان به یکدیگر می گفتند: «یعنی چه؟»
12And they were all amazed, and were in doubt, saying one to another, What meaneth this?
13اما بعضی مسخره کنان میگفتند: «اینها از شراب تازه مست شده اند.»
13Others mocking said, These men are full of new wine.
14اما پِترُس با آن یازده رسول برخاست و صدای خود را بلند کرد و خطاب به جماعت گفت: «ای یهودیان و ای ساکنان اورشلیم، توجه کنید: بدانید و آگاه باشید که
14But Peter, standing up with the eleven, lifted up his voice, and said unto them, Ye men of Judaea, and all ye that dwell at Jerusalem, be this known unto you, and hearken to my words:
15بر خلاف گمان شما این مردان مست نیستند؛ زیرا اکنون ساعت نُه صبح است.
15For these are not drunken, as ye suppose, seeing it is but the third hour of the day.
16بلکه این همان چیزی است که یوئیل نبی در نظر داشت وقتی گفت:
16But this is that which was spoken by the prophet Joel;
17«خدا می فرماید در زمان آخر چنین خواهم کرد: از روح خود بر تمام انسانها می بارانم و پسران و دختران شما نبوّت خواهند کرد و جوانان شما رؤیاها و پیران شما خوابها خواهند دید.
17And it shall come to pass in the last days, saith God, I will pour out of my Spirit upon all flesh: and your sons and your daughters shall prophesy, and your young men shall see visions, and your old men shall dream dreams:
18بلی، حتی بر غلامان و کنیزان خود در آن ایام از روح خود خواهم بارانید و ایشان نبوّت خواهند کرد.
18And on my servants and on my handmaidens I will pour out in those days of my Spirit; and they shall prophesy:
19و در آسمان عجایب و بر روی زمین نشانه هائی ظاهر خواهم نمود، یعنی خون، آتش و دود غلیظ.
19And I will shew wonders in heaven above, and signs in the earth beneath; blood, and fire, and vapour of smoke:
20پیش از آمدن آن روز بزرگ و پُر شکوه خداوند، آفتاب تاریک خواهد شد و ماه رنگ خون خواهد گرفت
20The sun shall be turned into darkness, and the moon into blood, before the great and notable day of the Lord come:
21و چنان خواهد شد که هر که نام خداوند را بخواند نجات خواهد یافت.»
21And it shall come to pass, that whosoever shall call on the name of the Lord shall be saved.
22ای مردان اسرائیلی به این سخنان گوش دهید. عیسی ناصری مردی بود که خدمتش از جانب خدا بوسیله معجزات و عجایب و نشانه هائی که خدا توسط او در میان شما انجام داد به ثبوت رسید، همانطوریکه خود شما خوب میدانید.
22Ye men of Israel, hear these words; Jesus of Nazareth, a man approved of God among you by miracles and wonders and signs, which God did by him in the midst of you, as ye yourselves also know:
23شما این مرد را، که مطابق نقشه و پیش دانی خدا به دست شما تسلیم شد، به وسیلۀ گناهکاران به صلیب میخکوب کردید و کشتید.
23Him, being delivered by the determinate counsel and foreknowledge of God, ye have taken, and by wicked hands have crucified and slain:
24اما خدا او را زنده کرد و از عذاب مرگ رهایی داد، زیرا محال بود مرگ بتواند او را در چنگ خود نگه دارد.
24Whom God hath raised up, having loosed the pains of death: because it was not possible that he should be holden of it.
25داود دربارۀ او می فرماید:«خداوند را همیشه پیش روی خود می بینم. چونکه در دست راست من است، لغزش نمی خورم.
25For David speaketh concerning him, I foresaw the Lord always before my face, for he is on my right hand, that I should not be moved:
26از این رو دل من خوشی و زبانم شادمانی می کند. بدنم نیز در امید ساکن می باشد،
26Therefore did my heart rejoice, and my tongue was glad; moreover also my flesh shall rest in hope:
27زیرا جانم را در عالم مرگ ترک نمی کنی و نمی گذاری که قدوست فساد را ببیند.
27Because thou wilt not leave my soul in hell, neither wilt thou suffer thine Holy One to see corruption.
28تو راه زندگی را به من شناسانیده ای و با حضور خود مرا از شادمانی پُر خواهی کرد.»
28Thou hast made known to me the ways of life; thou shalt make me full of joy with thy countenance.
29ای برادران دربارۀ پدر ما داود واضع باید بگویم که او نه فقط مُرد و به خاک سپرده شد بلکه مقبرۀ او نیز تا به امروز در میان ما باقی است.
29Men and brethren, let me freely speak unto you of the patriarch David, that he is both dead and buried, and his sepulchre is with us unto this day.
30و چون او نبی بود و می دانست که خدا برای او سوگند یاد کرده است که از نسل او کسی را بر تخت سلطنت بنشاند،
30Therefore being a prophet, and knowing that God had sworn with an oath to him, that of the fruit of his loins, according to the flesh, he would raise up Christ to sit on his throne;
31از قبل، رستاخیز مسیح را پیش بینی نموده دربارۀ آن گفت:«او در عالم مرگ ترک نشد و جسد او هرگز فاسد نگردید.»
31He seeing this before spake of the resurrection of Christ, that his soul was not left in hell, neither his flesh did see corruption.
32خدا همین عیسی را پس از مرگ زنده کرد و همه ما بر آن شاهد هستیم.
32This Jesus hath God raised up, whereof we all are witnesses.
33حال که عیسی به دست راست خدا بالا بُرده شده، روح القدس وعده شده را از پدر یافته و به ما ریخته است، شما این چیز ها را می بینید و می شنوید.
33Therefore being by the right hand of God exalted, and having received of the Father the promise of the Holy Ghost, he hath shed forth this, which ye now see and hear.
34زیرا داود به عالم بالا صعود نکرد اما خود او می گوید:«خداوند به خداوند من گفت: به دست راست من بنشین
34For David is not ascended into the heavens: but he saith himself, The Lord said unto my Lord, Sit thou on my right hand,
35تا دشمنانت را زیر پای تو اندازم.»
35Until I make thy foes thy footstool.
36پس ای جمیع قوم اسرائیل، به یقین بدانید که خدا این عیسی را که شما مصلوب کردید، خداوند و مسیح ساخته است.»
36Therefore let all the house of Israel know assuredly, that God hath made the same Jesus, whom ye have crucified, both Lord and Christ.
37وقتی آن ها این را شنیدند دل های شان شکست و از پِترُس و دیگر رسولان پرسیدند: «ای برادران، چه کنیم؟»
37Now when they heard this, they were pricked in their heart, and said unto Peter and to the rest of the apostles, Men and brethren, what shall we do?
38پِترُس به ایشان گفت: «توبه کنید و همه شما فرداً فرد برای آمرزش گناهان تان به نام عیسی مسیح تعمید بگیرید که روح القدس یعنی بخشش خدا را خواهید یافت،
38Then Peter said unto them, Repent, and be baptized every one of you in the name of Jesus Christ for the remission of sins, and ye shall receive the gift of the Holy Ghost.
39زیرا این وعده برای شما و فرزندان شما و برای کسانی است که دور هستند یعنی هر که خداوند، خدای ما او را بخواند.»
39For the promise is unto you, and to your children, and to all that are afar off, even as many as the LORD our God shall call.
40پِترُس با سخنان بسیار دیگر شهادت می داد و آنها را تشویق می کرد و می گفت: «خود را از این اشخاص نادرست جدا کنید.»
40And with many other words did he testify and exhort, saying, Save yourselves from this untoward generation.
41پس کسانیکه پیام او را پذیرفتند تعمید یافتند و در همان روز تقریباً سه هزار نفر به ایشان پیوستند.
41Then they that gladly received his word were baptized: and the same day there were added unto them about three thousand souls.
42آنها همیشه وقت خود را با شنیدن تعالیم رسولان و مشارکت برادرانه و پاره کردن نان و دعا می گذرانیدند.
42And they continued stedfastly in the apostles' doctrine and fellowship, and in breaking of bread, and in prayers.
43در اثر عجایب و معجزات بسیاری که توسط رسولان به عمل می آمد، خوف خدا بر همه افتاده بود.
43And fear came upon every soul: and many wonders and signs were done by the apostles.
44تمام ایمانداران با هم همدست و در مال همدیگر شریک بودند.
44And all that believed were together, and had all things common;
45مال و دارایی خود را می فروختند و به نسبت احتیاج هرکس بین خود تقسیم می کردند.
45And sold their possessions and goods, and parted them to all men, as every man had need.
46آنها هر روز در عبادتگاه دور هم جمع می شدند و در خانه های خود نان را پاره میکردند و با دلخوشی و صمیمیت با هم غذا می خوردند.خدا را حمد می کردند و مورد احترام همۀ مردم بودند و خداوند هر روز کسانی را که نجات می یافتند، به جمع ایشان می افزود.
46And they, continuing daily with one accord in the temple, and breaking bread from house to house, did eat their meat with gladness and singleness of heart,
47خدا را حمد می کردند و مورد احترام همۀ مردم بودند و خداوند هر روز کسانی را که نجات می یافتند، به جمع ایشان می افزود.
47Praising God, and having favour with all the people. And the Lord added to the church daily such as should be saved.