¹عیسی وارد اریحا شد و از میان شهر می گذشت.

¹Tendo Jesus entrado em Jericó, ia atravessando a cidade.

²مردی در آنجا بود بنام زَکی که سرپرست جزیه گیران و بسیار ثروتمند بود.

²Havia ali um homem chamado Zaqueu, o qual era chefe de publicanos e era rico.

³او می خواست ببیند که عیسی چه نوع شخصی است، اما به علت کوتاهی قامت و ازدحام مردم نمی توانست او را ببیند.

³Este procurava ver quem era Jesus, e não podia, por causa da multidão, porque era de pequena estatura.

⁴پس پیش دوید و از درخت چناری بالا رفت تا او را ببیند، چون قرار بود عیسی از آن راه بگذرد.

⁴E correndo adiante, subiu a um sicômoro a fim de vê-lo, porque havia de passar por ali.

⁵وقتی عیسی به آن محل رسید به بالا نگاه کرد و فرمود: «ای زَکی، زود شو، پایین بیا زیرا باید امروز در خانۀ تو مهمان باشم.»

⁵Quando Jesus chegou �quele lugar, olhou para cima e disse-lhe: Zaqueu, desce depressa; porque importa que eu fique hoje em tua casa.

⁶او به سرعت پایین آمد و با خوشرویی عیسی را پذیرفت.

⁶Desceu, pois, a toda a pressa, e o recebeu com alegria.

⁷وقتی مردم اینرا دیدند زمزمۀ نارضایی از آن ها برخاست. آن ها می گفتند: «او مهمان یک خطاکار شده است.»

⁷Ao verem isso, todos murmuravam, dizendo: Entrou para ser hóspede de um homem pecador.

⁸زَکی ایستاد و به عیسی خداوند گفت: «ای آقا، اکنون نصف دارایی خود را به فقرا می بخشم و مال هر کس را که به ناحق گرفته باشم چهار برابر به او پس می دهم.»

⁸Zaqueu, porém, levantando-se, disse ao Senhor: Eis aqui, Senhor, dou aos pobres metade dos meus bens; e se em alguma coisa tenho defraudado alguém, eu lho restituo quadruplicado.

⁹عیسی به او فرمود: «امروز رستگاری به این خانه روی آورده است چون این مرد هم پسر ابراهیم است.

⁹Disse-lhe Jesus: Hoje veio a salvação a esta casa, porquanto também este é filho de Abraão.

¹⁰زیرا پسر انسان آمده است تا گمشده را پیدا کند و نجات دهد.»

¹⁰Porque o Filho do homem veio buscar e salvar o que se havia perdido.

¹¹عیسی چون در نزدیکی اورشلیم بود برای کسانی که این سخنان را شنیده بود مَثَلی آورد زیرا آن ها گمان می کردند که هر لحظه پادشاهی خدا ظاهر خواهد شد.

¹¹Ouvindo eles isso, prosseguiu Jesus, e contou uma parábola, visto estar ele perto de Jerusalém, e pensarem eles que o reino de Deus se havia de manifestar imediatamente.

¹²او فرمود: «اربابی سفر دور و درازی به خارج کرد تا مقام پادشاهی را به دست آورد و باز گردد.

¹²Disse pois: Certo homem nobre partiu para uma terra longínqua, a fim de tomar posse de um reino e depois voltar.

¹³اما اول ده نفر از غلامان خود را خواست و به هر کدام یک سکۀ طلا داد و گفت: «تا بازگشت من به این پول خرید و فروش کنید.»

¹³E chamando dez servos seus, deu-lhes dez minas, e disse-lhes: Negociai até que eu venha.

¹⁴هموطنانش که از او دل خوشی نداشتند پشت سر او نمایندگانی فرستادند تا بگویند: «ما نمی خواهیم این مرد بر ما حکومت کند.»

¹⁴Mas os seus concidadãos odiavam-no, e enviaram após ele uma embaixada, dizendo: Não queremos que este homem reine sobre nós.

¹⁵پس از مدتی او با عنوان فرمانروایی مراجعت کرد و دنبال غلامانی که با آنها پول داده بود فرستاد تا ببیند هر کدام چقدر سود برده است.

¹⁵E sucedeu que, ao voltar ele, depois de ter tomado posse do reino, mandou chamar aqueles servos a quem entregara o dinheiro, a fim de saber como cada um havia negociado.

¹⁶اولی آمد و گفت: «ارباب، پول تو ده برابر شده است.»

¹⁶Apresentou-se, pois, o primeiro, e disse: Senhor, a tua mina rendeu dez minas.

¹⁷جواب داد: «آفرین، تو غلام خوبی هستی، خودت را در امر بسیار کوچکی درستکار نشان داده ای، پس حاکم ده شهر شو.»

¹⁷Respondeu-lhe o senhor: Bem está, servo bom! porque no mínimo foste fiel, sobre dez cidades terás autoridade.

¹⁸دومی آمد و گفت: ارباب، پول تو پنج برابر شده است.»

¹⁸Veio o segundo, dizendo: Senhor, a tua mina rendeu cinco minas.

¹⁹به او هم گفت: «تو هم حاکم پنج شهر باش.»

¹⁹A este também respondeu: Sê tu também sobre cinco cidades.

²⁰سومی آمد و گفت: «ارباب، بفرما، این پول تو است. آنرا در دستمالی پیچیده کنار گذاشتم.

²⁰E veio outro, dizendo: Senhor, eis aqui a tua mina, que guardei num lenço;

²¹از تو می ترسیدم چون مرد سختگیری هستی. آنچه را که اصلاً نگذاشته ای بر می داری و آنچه را که نکاشته ای درو می کنی.»

²¹pois tinha medo de ti, porque és homem severo; tomas o que não puseste, e ceifas o que não semeaste.

²²ارباب جواب داد: «ای غلام پست نهاد، ترا با حرف های خودت ملامت می کنم. تو که می دانستی من مرد سختگیری هستم که نگذاشته را بر می دارم و نکاشته را درو می کنم،

²²Disse-lhe o Senhor: Servo mau! pela tua boca te julgarei; sabias que eu sou homem severo, que tomo o que não pus, e ceifo o que não semeei;

²³پس چرا پول مرا سر سود ندادی تا بتوانم در موقع مراجعت آنرا با سودش دریافت کنم؟»

²³por que, pois, não puseste o meu dinheiro no banco? então vindo eu, o teria retirado com os juros.

²⁴به حاضران گفت: «پول را از او بگیرید و به غلامی که ده سکه دارد بدهید.»

²⁴E disse aos que estavam ali: Tirai-lhe a mina, e dai-a ao que tem as dez minas.

²⁵آن ها جواب دادند: «اما ای آقا، او که ده سکه دارد!»

²⁵Responderam-lhe eles: Senhor, ele tem dez minas.

²⁶او گفت: «بدانید، هر که دارد، بیشتر به او داده می شود و اما آنکسی که ندارد حتی آنچه را هم که دارد از دست خواهد داد.

²⁶Pois eu vos digo que a todo o que tem, dar-se-lhe-á; mas ao que não tem, até aquilo que tem ser-lhe-á tirado.

²⁷و اما آن دشمنان من که نمی خواستند بر آنها حکومت نمایم، ایشان را اینجا بیآورید و در حضور من گردن بزنید.»

²⁷Quanto, porém, �queles meus inimigos que não quiseram que eu reinasse sobre eles, trazei-os aqui, e matai-os diante de mim.

²⁸عیسی اینرا فرمود و پیشتر از آن ها راه اورشلیم را در پیش گرفت.

²⁸Tendo Jesus assim falado, ia caminhando adiante deles, subindo para Jerusalém.

²⁹وقتی که به بیت فاجی و بیت عنیا واقع در کوه زیتون نزدیک شد دو نفر از شاگردان خود را به این امر روانه کرد:

²⁹Ao aproximar-se de Betfagé e de Betânia, junto do monte que se chama das Oliveiras, enviou dois dos discípulos,

³⁰«به دهکده رو به رو بروید. همین که وارد آن شدید کره الاغی را در آنجا بسته خواهید دید که هنوز کسی بر آن سوار نشده است. آنرا باز کنید و به این جا بیآورید.

³⁰dizendo-lhes: Ide � aldeia que está defronte, e aí, ao entrar, achareis preso um jumentinho em que ninguém jamais montou; desprendei-o e trazei-o.

³¹اگر کسی پرسید: «چرا آنرا باز می کنید؟» بگویید: «خداوند آنرا به کار دارد.»»

³¹Se alguém vos perguntar: Por que o desprendeis? respondereis assim: O Senhor precisa dele.

³²آن دو نفر رفتند و همه چیز را همانطور که عیسی گفته بود دیدند.

³²Partiram, pois, os que tinham sido enviados, e acharam conforme lhes dissera.

³³وقتی کره الاغ را باز می کردند صاحبانش پرسیدند: «چرا آن کره را باز می کنید؟»

³³Enquanto desprendiam o jumentinho, os seus donos lhes perguntaram: Por que desprendeis o jumentinho?

³⁴جواب دادند: «خداوند آنرا به کار دارد.»

³⁴Responderam eles: O Senhor precisa dele.

³⁵پس کره الاغ را پیش عیسی آوردند. بعد لباسهای خود را روی آن کره الاغ انداختند و عیسی را بر آن سوار کردند

³⁵Trouxeram-no, pois, a Jesus e, lançando os seus mantos sobre o jumentinho, fizeram que Jesus montasse.

³⁶و همین طور که او می رفت جاده را با لباسهای خود فرش می کردند.

³⁶E, enquanto ele ia passando, outros estendiam no caminho os seus mantos.

³⁷در این هنگام که او به دامنۀ کوه زیتون نزدیک می شد تمام شاگردان با خوشی برای همه معجزاتی که دیده بودند با صدای بلند شروع به حمد و سپاس خدا کردند

³⁷Quando já ia chegando � descida do Monte das Oliveiras, toda a multidão dos discípulos, regozijando-se, começou a louvar a Deus em alta voz, por todos os milagres que tinha visto,

³⁸و می گفتند: «مبارک باد آن پادشاهی که بنام خداوند می آید. سلامتی در آسمان و جلال در عرش برین باد.»

³⁸dizendo: Bendito o Rei que vem em nome do Senhor; paz no céu, e glória nas alturas.

³⁹چند نفر فریسی که در میان مردم بودند به او گفتند: «ای استاد، به شاگردانت امر کن که خاموش شوند.»

³⁹Nisso, disseram-lhe alguns dos fariseus dentre a multidão: Mestre, repreende os teus discípulos.

⁴⁰عیسی جواب داد: «بدانید که اگر اینها خاموش بمانند سنگها به فریاد خواهند آمد.»

⁴⁰Ao que ele respondeu: Digo-vos que, se estes se calarem, as pedras clamarão.

⁴¹عیسی به شهر نزدیک تر شد و وقتی شهر از دور دیده شد بخاطر آن گریه کرد

⁴¹E quando chegou perto e viu a cidade, chorou sobre ela,

⁴²و گفت: «کاش که امروز سرچشمه صلح و سلامتی را می شناختی. اما نه، این از چشمان تو پنهان است

⁴²dizendo: Ah! se tu conhecesses, ao menos neste dia, o que te poderia trazer a paz! mas agora isso está encoberto aos teus olhos.

⁴³و زمانی خواهد آمد که دشمنانت به مقابل تو سنگربندی خواهند کرد و به دور تو حلقه خواهند زد و ترا از همه طرف محاصره خواهند کرد

⁴³Porque dias virão sobre ti em que os teus inimigos te cercarão de trincheiras, e te sitiarão, e te apertarão de todos os lados,

⁴⁴و تو و ساکنانت را در میان دیوار هایت به خاک خواهند کوفت و در تو، سنگی را روی سنگ دیگر باقی نخواهند گذاشت، چون تو وقت دیدار پُر فیض خدا را درک نکردی.»

⁴⁴e te derribarão, a ti e aos teus filhos que dentro de ti estiverem; e não deixarão em ti pedra sobre pedra, porque não conheceste o tempo da tua visitação.

⁴⁵بعد از آن عیسی وارد عبادتگاه شد و به بیرون راندن فروشندگان پرداخت و گفت:

⁴⁵Então, entrando ele no templo, começou a expulsar os que ali vendiam,

⁴⁶«نوشته شده است که: خانۀ من جای عبادت خواهد بود، اما شما آن را خانه دزدان ساخته اید.»

⁴⁶dizendo-lhes: Está escrito: A minha casa será casa de oração; vós, porém, a fizestes covil de salteadores.

⁴⁷همه روزه عیسی در عبادتگاه تعلیم می داد و سران کاهنان و علمای دین کوشش می کردند که با کمک بزرگان شهر او را از بین ببرنداما دیدند که کاری از دست شان بر نمی آید چون همۀ مردم با علاقه زیاد به سخنان او گوش می دادند.

⁴⁷E todos os dias ensinava no templo; mas os principais sacerdotes, os escribas, e os principais do povo procuravam matá-lo;

⁴⁸اما دیدند که کاری از دست شان بر نمی آید چون همۀ مردم با علاقه زیاد به سخنان او گوش می دادند.

⁴⁸mas não achavam meio de o fazer; porque todo o povo ficava enlevado ao ouvi-lo.