¹در این وقت گروهی از فریسی ها و علمای دین یهود از اورشلیم پیش عیسی آمده از او پرسیدند:

¹Então chegaram a Jesus uns fariseus e escribas vindos de Jerusalém, e lhe perguntaram:

²«چرا شاگردان تو آداب و رسومی را که از پدران ما به ما رسیده است، نادیده می گیرند و پیش از خوردن غذا دست های خود را نمی شویند؟»

²Por que transgridem os teus discípulos a tradição dos anciãos? pois não lavam as mãos, quando comem.

³عیسی به آنها جواب داد: «چرا خود شما برای اینکه آداب و رسوم گذشته خود را حفظ کنید، حکم خدا را می شکنید؟

³Ele, porém, respondendo, disse-lhes: E vós, por que transgredis o mandamento de Deus por causa da vossa tradição?

⁴مثلاً خدا فرمود: «پدر و مادر خود را احترام کن، و هرکس به پدر یا مادر خود ناسزا گوید، باید کشته شود»،

⁴Pois Deus ordenou: Honra a teu pai e a tua mãe; e, Quem maldisser a seu pai ou a sua mãe, certamente morrerá.

⁵اما شما می گویید: «اگر کسی به پدر و مادر خود بگوید که هر حقی به گردن من داشتید از این به بعد وقف خدا است،

⁵Mas vós dizeis: Qualquer que disser a seu pai ou a sua mãe: O que poderias aproveitar de mim é oferta ao Senhor; esse de modo algum terá de honrar a seu pai.

⁶دیگر او مجبور نیست به این وسیله به آن ها احترام بگذارد.» شما اینطور کلام خدا را به خاطر آداب و رسوم خود نادیده گرفته اید.

⁶E assim por causa da vossa tradição invalidastes a palavra de Deus.

⁷ای منافقان! اشعیا دربارۀ شما درست پیشگویی کرد وقتی گفت:

⁷Hipócritas! bem profetizou Isaias a vosso respeito, dizendo:

⁸«این قوم با زبان خود، به من احترام می گذارند، اما دل های شان از من دور است.

⁸Este povo honra-me com os lábios; o seu coração, porém, está longe de mim.

⁹عبادت آن ها بی فایده است، زیرا اوامر انسانی را به جای احکام خدا تعلیم می دهند.»»

⁹Mas em vão me adoram, ensinando doutrinas que são preceitos de homem.

¹⁰آنگاه عیسی مردم را پیش خود خواسته به ایشان گفت: «به من گوش دهید و این را بدانید

¹⁰E, clamando a si a multidão, disse-lhes: Ouvi, e entendei:

¹¹که انسان بوسیله آنچه می خورد و می نوشد نجس نمی شود، بلکه آن چیزی که از دهن او بیرون می آید، او را نجس می سازد.»

¹¹Não é o que entra pela boca que contamina o homem; mas o que sai da boca, isso é o que o contamina.

¹²در این وقت شاگردان پیش او آمده گفتند: «آیا می دانی فریسی ها از آنچه گفته ای ناراحت شده اند؟»

¹²Então os discípulos, aproximando-se dele, perguntaram-lhe: Sabes que os fariseus, ouvindo essas palavras, se escandalizaram?

¹³عیسی جواب داد: «هر نهالی که پدر آسمانی من بر زمین نکاشته باشد، از ریشه کنده خواهد شد.

¹³Respondeu-lhes ele: Toda planta que meu Pai celestial não plantou será arrancada.

¹⁴آن ها را به حال خود شان بگذارید، آن ها کورانی هستند که راهنمای کوران دیگر می باشند و هرگاه کوری راهنمای کور دیگری باشد، هر دو به چاه خواهند افتاد.»

¹⁴Deixai-os; são guias cegos; ora, se um cego guiar outro cego, ambos cairão no barranco.

¹⁵آنگاه پِترُس به عیسی گفت: «معنی این مَثَل را برای ما بگو.»

¹⁵E Pedro, tomando a palavra, disse-lhe: Explica-nos essa parábola.

¹⁶عیسی در جواب فرمود: «پس شما هنوز هم این چیز ها را درک نمی کنید؟

¹⁶Respondeu Jesus: Estai vós também ainda sem entender?

¹⁷آیا نمی فهمید که هرچه از راه دهن وارد بدن شود به معده می رود و پس از آن به مبرز ریخته می شود؟

¹⁷Não compreendeis que tudo o que entra pela boca desce pelo ventre, e é lançado fora?

¹⁸اما چیزهایی که از دهن بیرون می آید از دل سرچشمه می گیرد و آن ها است که آدمی را نجس می سازد،

¹⁸Mas o que sai da boca procede do coração; e é isso o que contamina o homem.

¹⁹زیرا افکار پلید، قتل، زنا، فسق، دزدی، شهادت دروغ و تهمت از دل سرچشمه می گیرند

¹⁹Porque do coração procedem os maus pensamentos, homicídios, adultérios, prostituição, furtos, falsos testemunhos e blasfêmias.

²⁰و اینها است، چیزهایی که آدمی را نجس می سازند نه نشستن دست ها پیش از غذا.»

²⁰São estas as coisas que contaminam o homem; mas o comer sem lavar as mãos, isso não o contamina.

²¹آنگاه عیسی آن محل را ترک کرده به نواحی صور و صیدون رفت.

²¹Ora, partindo Jesus dali, retirou-se para as regiões de Tiro e Sidom.

²²یک زن کنعانی که اهل آنجا بود، پیش عیسی آمد و با صدای بلند گفت: «ای آقا، ای پسر داود، به من رحم کن، دخترم سخت گرفتار روح ناپاک شده است.»

²²E eis que uma mulher cananéia, provinda daquelas cercania, clamava, dizendo: Senhor, Filho de Davi, tem compaixão de mim, que minha filha está horrivelmente endemoninhada.

²³اما عیسی هیچ جوابی به او نداد تا اینکه شاگردان پیش آمدند و از عیسی خواهش کرده گفتند: «او فریاد کنان به دنبال ما می آید، او را رخصت کن.»

²³Contudo ele não lhe respondeu palavra. Chegando-se, pois, a ele os seus discípulos, rogavam-lhe, dizendo: Despede-a, porque vem clamando atrás de nós.

²⁴عیسی در جواب گفت: «من فقط برای گوسفندان گمشده خاندان اسرائیل فرستاده شده ام.»

²⁴Respondeu-lhes ele: Não fui enviado senão �s ovelhas perdidas da casa de Israel.

²⁵اما آن زن نزدیک آمده پیش پای عیسی به خاک افتاد و فریاد زد: «ای آقا، به من کمک کن.»

²⁵Então veio ela e, adorando-o, disse: Senhor, socorre-me.

²⁶عیسی در جواب او گفت: «درست نیست که نان اطفال را برداریم و پیش سگ ها بیندازیم.»

²⁶Ele, porém, respondeu: Não é bom tomar o pão dos filhos e lançá-lo aos cachorrinhos.

²⁷اما آن زن جواب داد: «درست است ای آقا، اما سگ ها نیز از پس مانده های که از دسترخوان ارباب شان می افتد، می خورند.»

²⁷Ao que ela disse: Sim, Senhor, mas até os cachorrinhos comem das migalhas que caem da mesa dos seus donos.

²⁸عیسی در جواب به او گفت: «ای زن، ایمان تو بزرگ است. آرزوی تو بر آورده شود.» و از همان لحظه دخترش شفا یافت.

²⁸Então respondeu Jesus, e disse-lhe: ç mulher, grande é a tua fé! seja-te feito como queres. E desde aquela hora sua filha ficou sã.

²⁹عیسی آن محل را ترک کرده و از راه لب بحیرۀ جلیل به بالای کوهی رفت و در آنجا نشست.

²⁹Partindo Jesus dali, chegou ao pé do mar da Galiléia; e, subindo ao monte, sentou-se ali.

³⁰عدۀ زیادی از مردم پیش او آمدند و شلان و کوران، گنگان و لنگان و بیماران دیگر را با خود آورده پیش پاهای او می گذاشتند و او آن ها را شفا می داد.

³⁰E vieram a ele grandes multidões, trazendo consigo coxos, aleijados, cegos, mudos, e outros muitos, e lhos puseram aos pés; e ele os curou;

³¹مردم وقتی گنگان را گویا و اشخاص شل را سالم و لنگان را روان و کوران را بینا دیدند، تعجب کردند و خدای اسرائیل را حمد گفتند.

³¹de modo que a multidão se admirou, vendo mudos a falar, aleijados a ficar sãos, coxos a andar, cegos a ver; e glorificaram ao Deus de Israel.

³²عیسی شاگردان را پیش خود خواسته به آنها گفت: «دل من برای این مردم می سوزد. اینک سه روز است که آن ها با من هستند و دیگر چیزی برای خوردن ندارند. من نمی خواهم آن ها را گرسنه روانه کنم، چون ممکن است در راه ضعف کنند.»

³²Jesus chamou os seus discípulos, e disse: Tenho compaixão da multidão, porque já faz três dias que eles estão comigo, e não têm o que comer; e não quero despedi-los em jejum, para que não desfaleçam no caminho.

³³شاگردان در جواب گفتند: «از کجا می توانیم در این بیابان نان کافی برای سیر کردن چنین جمعیتی پیدا کنیم؟»

³³Disseram-lhe os discípulos: Donde nos viriam num deserto tantos pães, para fartar tamanha multidão?

³⁴عیسی پرسید: «چند نان دارید؟» جواب دادند: «هفت نان و چند ماهی کوچک.»

³⁴Perguntou-lhes Jesus: Quantos pães tendes? E responderam: Sete, e alguns peixinhos.

³⁵عیسی امر کرد که مردم روی زمین بنشینند.

³⁵E tendo ele ordenado ao povo que se sentasse no chão,

³⁶آنگاه آن هفت نان و ماهی ها را گرفت و پس از آنکه خدا را شکر نمود آن ها را پاره کرده به شاگردان داد و شاگردان به مردم دادند.

³⁶tomou os sete pães e os peixes, e havendo dado graças, partiu-os, e os entregava aos discípulos, e os discípulos á multidão.

³⁷همه خوردند و سیر شدند و از خرده های باقیمانده هفت سبد پُر شد.

³⁷Assim todos comeram, e se fartaram; e do que sobejou dos pedaços levantaram sete alcofas cheias.

³⁸غیر از زنان و کودکان چهار هزار مرد از آن خوراک خوردند.آنگاه عیسی جمعیت را رخصت داد و خود سوار کشتی شده و به ناحیه مَجدَل رفت.

³⁸Ora, os que tinham comido eram quatro mil homens além de mulheres e crianças.

³⁹آنگاه عیسی جمعیت را رخصت داد و خود سوار کشتی شده و به ناحیه مَجدَل رفت.

³⁹E havendo Jesus despedido a multidão, entrou no barco, e foi para os confins de Magadã.