¹And when the day of Pentecost was now accomplishing, they were all together in one place.

¹Ug sa miabut na ang adlaw sa Pentecostes, nanagtigum sa paghiusa ang tanan sa usa ka dapit.

²And there came suddenly a sound out of heaven as of a violent impetuous blowing, and filled all the house where they were sitting.

²Ug sa kalit miabut ang usa ka lanog gikan sa langit, ingon sa usa ka makusog nga hangin nga mihuyop, ug gipuno niya ang tibook nga balay, diin didto sila managlingkod.

³And there appeared to them parted tongues, as of fire, and it sat upon each one of them.

³Ug kanila nanagpadayag ang mga dila nga ingon sa kalayo, nga nabahinbahin ug nagtungtung sa ibabaw sa tagsatagsa kanila.

⁴And they were all filled with [the] Holy Spirit, and began to speak with other tongues as the Spirit gave to them to speak forth.

⁴Ug nangapuno silang tanan sa Espiritu Santo, ug nanagsugod sila pagsulti sa nagkalainlaing mga sinultihan, ingon sa gihatag kanila sa Espiritu Santo aron ikasulti.

⁵Now there were dwelling at Jerusalem Jews, pious men, from every nation of those under heaven.

⁵Ug dihay nanagpuyo sa Jerusalem nga mga Judio, nga mga maampoon gikan sa tanan nga nasud sa ilalum sa langit.

⁶But the rumour of this having spread, the multitude came together and were confounded, because each one heard them speaking in his own dialect.

⁶Ug sa hingdunggan kining lanog midugok ang panon sa katawohan; ug nangalibog sila, kay ang tagsatagsa kanila nakabati nga maoy ginasulti ang iyang kaugalingong pinulongan.

⁷And all were amazed and wondered, saying, Behold, are not all these who are speaking Galilaeans?

⁷Ug hingkulbaan ug nanghibulong silang tanan, ug nagaingon ang usa ug usa: Ania karon, dili ba mga taga-Galilea silang tanan nga nagasulti?

⁸and how do *we* hear [them] each in our own dialect in which we have been born,

⁸Busa naunsa nga ginapatalinghugan ta sa tagsatagsa kanila ang sinultihan nga atong natawohan?

⁹Parthians, and Medes, and Elamites, and those who inhabit Mesopotamia, and Judaea, and Cappadocia, Pontus and Asia,

⁹Mga taga-Parto, ug mga taga-Medos, mga taga-Elam, ug mga pumuluyo sa Mesopotamia, sa Judea, ug sa Capadocia, sa Ponto, ug sa Asia.

¹⁰both Phrygia and Pamphylia, Egypt, and the parts of Libya which adjoin Cyrene, and the Romans sojourning [here], both Jews and proselytes,

¹⁰Sa Frigia, ug Pamfilia, sa Egipto, ug sa mga ginsakpan sa Libia, nga haduol sa Cirene; ug mga dumuluong gikan sa Roma, mga Judio, ug mga kinabig;

¹¹Cretans and Arabians, we hear them speaking in our own tongues the great things of God?

¹¹Mga taga-Creta, ug mga taga-Arabia, ginapatalinghugan ta sila nga nagasulti sa atong mga sinultihan sa kahibulong ang mga buhat sa Dios.

¹²And they were all amazed and in perplexity, saying one to another, What would this mean?

¹²Ug hingkulbaan silang tanan, ug nangalibog, nga nagaingon ang usa ug usa: Unsa ang kahulogan niini?

¹³But others mocking said, They are full of new wine.

¹³Apan ang uban nga nanagbugalbugal, miingon: Nangahubog sila sa bag-ong vino.

¹⁴But Peter, standing up with the eleven, lifted up his voice and spoke forth to them, Men of Judaea, and all ye inhabitants of Jerusalem, let this be known to you, and give heed to my words:

¹⁴Apan sa mitindog si Pedro, uban ang napulo ug usa, gipatugbaw niya ang iyang tingog ug nag-ingon kanila: Mga Judio, ug kamong tanan nga nagapuyo sa Jerusalem, maila ninyo unta kini, ug patalinghugi ninyo ang akong mga pulong:

¹⁵for these are not full of wine, as *ye* suppose, for it is the third hour of the day;

¹⁵Kay kini sila dili mga hubog, ingon sa pagdahum ninyo; kay ikatolo pa lamang karon ka takna sa adlaw.

¹⁶but this is that which was spoken through the prophet Joel,

¹⁶Kini mao hinoon ang giingon sa manalagna nga si Joel:

¹⁷And it shall be in the last days, saith God, [that] I will pour out of my Spirit upon all flesh; and your sons and your daughters shall prophesy, and your young men shall see visions, and your elders shall dream with dreams;

¹⁷Ug mahitabo sa ulahi nga mga adlaw, nagaingon ang Dios. igabubo ko ang akong Espiritu sa tanang unod: ug ang inyong mga anak nga lalake ug babaye magapanagna, ug ang inyong mga batan-on makakita ug mga talan-awon, ug ang inyong mga tigulang managdamgo ug mga damgo:

¹⁸yea, even upon my bondmen and upon my bondwomen in those days will I pour out of my Spirit, and they shall prophesy.

¹⁸Oo, ug sa akong mga ulipon nga lalake ug mga ulipon nga babaye, niadtong mga adlawa igabubo ko usab kanila ang akong Espiritu, ug managpanagna sila.

¹⁹And I will give wonders in the heaven above and signs on the earth below, blood, and fire, and vapour of smoke:

¹⁹Ug igapahayag ko ang mga katingalahan sa langit, ug mga ilhanan sa yuta, dugo, ug kalayo, ug inalisngaw sa aso.

²⁰the sun shall be changed to darkness and the moon to blood, before the great and gloriously appearing day of [the] Lord come.

²⁰Ang adlaw pagaalid-an sa kangitngit, ug ang bulan mahimong dugo, sa dili pa moabut ang adlaw sa Ginoo, kadtong adlaw nga daku ug mahimayaon.

²¹And it shall be that whosoever shall call upon the name of [the] Lord shall be saved.

²¹Ug mahitabo nga bisan kinsa nga magatawag sa ngalan sa Ginoo, maluwas siya.

²²Men of Israel, hear these words: Jesus the Nazaraean, a man borne witness to by God to you by works of power and wonders and signs, which God wrought by him in your midst, as yourselves know

²²Mga tawo sa Israel, patalinghugi ninyo kini nga mga pulong: Si Jesus nga Nazaretnon, tawo nga gipamatud-an kaninyo sa Dios pinaagi sa mga katingalahan ug mga kahibulongan ug mga ilhanan nga gibuhat sa Dios tungod kaniya sa taliwala ninyo, ingon nga hingbaloan na usab ninyo;

²³-- him, given up by the determinate counsel and foreknowledge of God, ye, by [the] hand of lawless [men], have crucified and slain.

²³Kini siya nga gitugyan ingon sa dili mabalhin nga pagbulot-an ug daang-pagkahibalo sa Dios, inyong gidakup ug gipatay, nga gilansang sa kamot sa mga tawong masupilon;

²⁴Whom God has raised up, having loosed the pains of death, inasmuch as it was not possible that he should be held by its power;

²⁴Nga gibanhaw sa Dios, sa nabadbaran sa mga kasakitan sa kamatayon; kay wala gayud mahimo nga mahawiran siya niana.

²⁵for David says as to him, I foresaw the Lord continually before me, because he is at my right hand that I may not be moved.

²⁵Kay si David nagaingon mahatungod kaniya: Nakita ko gihapon ang Ginoo sa akong atubangan; kay ania siya sa akong too, aron dili ako matarug.

²⁶Therefore has my heart rejoiced and my tongue exulted; yea more, my flesh also shall dwell in hope,

²⁶Tungod niini nahinangup ang akong kasingkasing, ug nagakalipay ang akong dila; ug ang akong unod usab nagapahulay sa paglaum;

²⁷for thou wilt not leave my soul in hades, nor wilt thou give thy gracious one to see corruption.

²⁷Kay dili mo pagpasagdan ang akong kalag sa Hades, ug dili mo itugot nga ang imong Balaan makakita sa pagkadunot.

²⁸Thou hast made known to me [the] paths of life, thou wilt fill me with joy with thy countenance.

²⁸Gipaila mo kanako ang mga dalan sa kinabuhi; pagapun-on mo ako sa kalipay sa imong nawong.

²⁹Brethren, let it be allowed to speak with freedom to you concerning the patriarch David, that he has both died and been buried, and his monument is amongst us unto this day.

²⁹Mga igsoon, makahimo ako sa pagsulti kaninyo sa dakung kasayon mahatungod kang David nga patriarca nga namatay siya, ug gilubong, ug ang iyang lubnganan ania kanato hangtud karong adlawa.

³⁰Being therefore a prophet, and knowing that God had sworn to him with an oath, of the fruit of his loins to set upon his throne;

³⁰Tungod kay manalagna siya, ug nga hingbaloan niya nga gipanumpa sa Dios kaniya, sa usa ka panumpa, nga sa bunga sa iyang hawak, may usa nga magalingkod sa iyang trono;

³¹he, seeing [it] before, spoke concerning the resurrection of the Christ, that neither has he been left in hades nor his flesh seen corruption.

³¹Siya, sa nakalantaw nga daan, nagsulti sa pagkabanhaw ni Cristo, nga wala pagapasagdi ang iyang kalag sa Hades, ni ang iyang unod makakita sa pagkadunot.

³²This Jesus has God raised up, whereof all *we* are witnesses.

³²Kining Jesus gibanhaw sa Dios nga kaniya mga saksi kami ngatanan.

³³Having therefore been exalted by the right hand of God, and having received of the Father the promise of the Holy Spirit, he has poured out this which *ye* behold and hear.

³³Busa sa gibayaw siya sa toong kamot sa Dios, ug sa nakadawat sa Amahan sa saad sa Espiritu Santo, iyang gibubo kini, nga ginatan-aw ug ginapatalinghugan ninyo karon.

³⁴For David has not ascended into the heavens, but he says himself, The Lord said unto my Lord, Sit at my right hand

³⁴Kay si David wala makasaka sa mga langit; apan siya gayud nag-ingon: ang Ginoo nag-ingon sa akong Ginoo; Lumingkod ka sa akong toong kamot,

³⁵until I have put thine enemies [to be] the footstool of thy feet.

³⁵Hangtud nga igabutang ko ang imong mga kaaway sa tumbanan sa imong mga tiil.

³⁶Let the whole house of Israel therefore know assuredly that God has made him, this Jesus whom *ye* have crucified, both Lord and Christ.

³⁶Busa pahibaloon sa matuod gayud ang tibook nga balay ni Israel, nga kining Jesus nga gilansang ninyo sa cruz, gibuhat sa Dios nga Ginoo ug Cristo.

³⁷And having heard [it] they were pricked in heart, and said to Peter and the other apostles, What shall we do, brethren?

³⁷Karon sa nakadungog sila niini, gisakitan sila sa ilang kasingkasing, ug nanag-ingon sila kang Pedro, ug sa ubang mga apostoles: Mga igsoon, unsay pagabuhaton namo?

³⁸And Peter said to them, Repent, and be baptised, each one of you, in the name of Jesus Christ, for remission of sins, and ye will receive the gift of the Holy Spirit.

³⁸Ug si Pedro miingon kanila: Maghinulsol kamo ug managpabautismo ang tagsatagsa kaninyo sa ngalan ni Jesucristo alang sa pagpasaylo sa mga sala, ug managdawat kamo sa hatag sa Espiritu Santo.

³⁹For to you is the promise and to your children, and to all who [are] afar off, as many as [the] Lord our God may call.

³⁹Kay ang saad alang kaninyo ug sa inyong mga anak, ug sa tanang atua sa halayo; bisan ang kapid-an nga pagatawgon sa atong Ginoong Dios.

⁴⁰And with many other words he testified and exhorted them, saying, Be saved from this perverse generation.

⁴⁰Ug sa uban pang daghang mga punong nagpamatuod siya, ug nagtambag kanila, sa pag-ingon: Luwason ninyo ang inyong kaugalingon gikan niining kaliwatan nga baliko.

⁴¹Those then who had accepted his word were baptised; and there were added in that day about three thousand souls.

⁴¹Unya kadtong mga mingdawat sa iyang pulong gibautismohan; ug niadtong adlawa nahidugang ang may tolo ka libo ka mga kalag.

⁴²And they persevered in the teaching and fellowship of the apostles, in breaking of bread and prayers.

⁴²Ug nanagpadayon gihapon sila sa pagtolon-an sa mga apostoles ug sa pakig-ambitay, ug sa pagbahinbahin sa tinapay, ug sa mga pag-ampo.

⁴³And fear was upon every soul, and many wonders and signs took place through the apostles' means.

⁴³Ug giabut sa kahadlok ang tagsatagsa ka kalag; ug daghan ang mga katingalahan, ug mga ilhanan nga gibuhat pinaagi sa mga apostoles.

⁴⁴And all that believed were together, and had all things common,

⁴⁴Ug ang tanang mga mingtoo nanagtipon pagpuyo ug giusahan ang tanang mga butang.

⁴⁵and sold their possessions and substance, and distributed them to all, according as any one might have need.

⁴⁵Ug gipamaligya nila ang ilang kaugalingong mga butang ug ginabahinbahin nila sa tanan ingon sa gikinahanglan sa tagsatagsa.

⁴⁶And every day, being constantly in the temple with one accord, and breaking bread in [the] house, they received their food with gladness and simplicity of heart,

⁴⁶Ug sa nagapadayon sila sa paghiusa sa matag-adlaw sa templo, ug sa pagbahinbahin sa tinapay sa kabalayan. nangaon sila sa malipayon ug sa putli nga kasingkasing;

⁴⁷praising God, and having favour with all the people; and the Lord added [to the assembly] daily those that were to be saved.

⁴⁷Nga nagadayeg sa Dios, ug nahamut-an sa tibook nga lungsod. Ug ginadugang sa Ginoo kanila sa matag-adlaw ang mga ginaluwas.