¹Boast not thyself of to-morrow, for thou knowest not what a day will bring forth.

¹ دربارهٔ فردا، با غرور صحبت نکن، زیرا نمی‌دانی که فردا چه پیش خواهد آمد.

²Let another praise thee, and not thine own mouth; a stranger, and not thine own lips.

² هرگز از خودت تعریف نکن، بگذار دیگران از تو تعریف کنند.

³A stone is heavy, and the sand weighty; but a fool's vexation is heavier than them both.

³ حمل بار سنگ و ریگ سخت است، امّا تحمّل سختی‌هایی که یک شخص احمق ایجاد می‌کند، از آن هم سخت‌تر است.

⁴Fury is cruel, and anger is outrageous; but who is able to stand before jealousy?

⁴ حسادت، خطرناکتر و بی‌رحمتر از خشم و غضب است.

⁵Open rebuke is better than hidden love.

⁵ سرزنش آشکار از محبّت پنهان بهتر است.

⁶Faithful are the wounds of a friend; but the kisses of an enemy are profuse.

⁶ زخم دوست بهتر از بوسهٔ دشمن است.

⁷The full soul trampleth on a honeycomb; but to the hungry soul every bitter thing is sweet.

⁷ شکم سیر حتّی از عسل کراهت دارد، امّا برای شکم گرسنه هر چیزِ تلخ، شیرین است.

⁸As a bird that wandereth from her nest, so is a man that wandereth from his place.

⁸ کسی‌که از خانهٔ خود دور می‌شود، همچون پرنده‌ای است که از آشیانهٔ خود، آواره شده باشد.

⁹Ointment and perfume rejoice the heart; and the sweetness of one's friend is [the fruit] of hearty counsel.

⁹ مشورت صمیمانهٔ یک دوست همچون عطری خوشبو، دلپذیر است.

¹⁰Thine own friend, and thy father's friend, forsake not; and go not into thy brother's house in the day of thy calamity: better is a neighbour that is near than a brother far off.

¹⁰ دوست خود و دوست والدینت را هرگز ترک نکن، و وقتی‌که در سختی هستی، به سراغ خویشاوندت نرو. همسایهٔ نزدیک بهتر از خویشاوندی که از تو دور است، می‌تواند به تو کمک کند.

¹¹Be wise, my son, and make my heart glad, that I may have wherewith to answer him that reproacheth me.

¹¹ فرزندم، حکمت بیاموز و دل مرا شاد کن تا بتوانم جواب کسانی را که سرزنشم می‌کنند، بدهم.

¹²A prudent [man] seeth the evil, [and] hideth himself; the simple pass on, [and] are punished.

¹² شخص زیرک، خطر را می‌بیند و از آن دوری می‌کند، امّا آدم جاهل به سوی آن می‌رود و خود را گرفتار می‌سازد.

¹³Take his garment that is become surety [for] another, and hold him in pledge for a strange woman.

¹³ از شخص احمقی که برای قرض بیگانه‌ای ضامن می‌شود، از اموالش چیزی را به گرو بگیر.

¹⁴He that blesseth his friend with a loud voice, rising early in the morning, it shall be reckoned a curse to him.

¹⁴ اگر صبح زود با دعای خیر دوستت را از خواب بیدار کنی، دعای تو همچون لعنت خواهد بود.

¹⁵A continual dropping on a very rainy day and a contentious woman are alike:

¹⁵ غرغرهای زن بهانه‌گیر مثل چک‌چک آب در روز بارانی است.

¹⁶whosoever will restrain her restraineth the wind, and his right hand encountereth oil.

¹⁶ همان‌طور که نمی‌توان از وزیدن باد جلوگیری کرد و یا با دستهای چرب چیزی را نگه داشت، جلوگیری از غرغر چنین زنی هم محال است.

¹⁷Iron is sharpened by iron; so a man sharpeneth the countenance of his friend.

¹⁷ همان‌طور که آهن، آهن را تیز می‌کند، دوست نیز شخصیّت دوست خود را اصلاح می‌کند.

¹⁸Whoso keepeth the fig-tree shall eat the fruit thereof; and he that guardeth his master shall be honoured.

¹⁸ هر که از درخت انجیر نگهداری کند، از میوه‌اش هم خواهد خورد، و هرکسی که به آقای خود خدمت کند، پاداش خدمت خود را خواهد گرفت.

¹⁹As [in] water face [answereth] to face, so the heart of man to man.

¹⁹ همان‌طور که انسان در آب، روی خود را می‌بیند، در وجود دیگران نیز وجود خویش را مشاهده می‌کند.

²⁰Sheol and destruction are insatiable; so the eyes of man are never satisfied.

²⁰ همان‌طور که دنیای مردگان از بلعیدن زندگان سیر نمی‌شود، خواسته‌های انسان هم هرگز تمام شدنی نیست.

²¹The fining-pot is for silver, and the furnace for gold; so let a man be to the mouth that praiseth him.

²¹ طلا و نقره را به وسیلهٔ آتش می‌آزمایند، امّا انسان را از عکس‌العملش در برابر تعریف و تمجید دیگران می‌توان شناخت.

²²If thou shouldest bray a fool in a mortar among wheat with a pestle, yet will not his folly depart from him.

²² اگر شخص احمق را در هاون هم بکوبی، حماقتش از او جدا نمی‌شود.

²³Be well acquainted with the appearance of thy flocks; look well to thy herds:

²³ مال و دارایی زود از بین می‌رود و تاج و تخت پادشاه تا ابد برای فرزندان او باقی نمی‌ماند. پس تو با دقّت از گلّه و رمه‌ات مواظبت کن.

²⁴for wealth is not for ever; and doth the crown [endure] from generation to generation?

²⁴ علف را درو کن و سپس علوفهٔ کوهستان را جمع‌آوری نما تا زمانی که محصول تازه به بار می‌آید

²⁵The hay is removed, and the tender grass sheweth itself, and herbs of the mountains are gathered in.

²⁵ آنگاه می‌توانی از پشم گوسفندانت لباس تهیّه کنی، از فروش بُزهایت زمین بخری و از شیر بقیّهٔ بُزهایت تو و خانواده و کنیزانت سیر خواهید شد.

²⁶The lambs are for thy clothing, and the goats are the price of a field;

²⁶ و از شیر بقیّهٔ بُزهایت تو و خانواده و کنیزانت سیر خواهید شد.

²⁷and there is goats' milk enough for thy food, for the food of thy household, and sustenance for thy maidens.