1De spreuken van Salomo, den zoon van David, den koning van Israel,
1
امثال سلیمان، پسر داوود، پادشاه اسرائیل.
2Om wijsheid en tucht te weten; om te verstaan redenen des verstands;
2
این مثلها به شما کمک میکنند تا حکمت و نصیحت مفید را تشخیص داده و سخنان پر معنی را بفهمید.
3Om aan te nemen onderwijs van goed verstand, gerechtigheid, en recht, en billijkheden;
3
آنها میتوانند به شما یاد دهند که چگونه عاقلانه و با عدالت و انصاف زندگی کنید.
4Om den slechten kloekzinnigheid te geven, den jongeling wetenschap en bedachtzaamheid.
4
آنها میتوانند به اشخاص بیتجربه، ذکاوت ببخشند و به جوانان، کاردانی.
5Die wijs is, zal horen, en zal in lere toenemen; en die verstandig is, zal wijzen raad bekomen.
5
این مثلها حتّی میتوانند حکمت دانایان را افزون نموده و تحصیلکردگان را راهنمایی نمایند تا بتوانند اسرار پیچیدهٔ مثلها و معماهای دانایان را درک نمایند.
6Om te verstaan een spreuk en de uitlegging, de woorden der wijzen en hun raadselen.
6
ترس از خداوند، ابتدای حکمت است. امّا مردم احمق توجهی به آن نمینمایند و علم را رد میکنند.
7De vrees des HEEREN is het beginsel der wetenschap; de dwazen verachten wijsheid en tucht.
7
ای فرزند من، نصیحت پدر خود را بشنو و تعالیم مادرت را فراموش مکن.
8Mijn zoon! hoor de tucht uws vaders, en verlaat de leer uwer moeder niet;
8
تعالیم و نصایح آنها مانند تاج عزّت و جلال بر سرت و گردنبند زیبایی و شکوه بر گردنت خواهند بود.
9Want zij zullen uw hoofd een aangenaam toevoegsel zijn, en ketenen aan uw hals.
9
ای فرزند من، وقتی گناهکاران کوشش میکنند تو را فریب دهند، تسلیم نشو.
10Mijn zoon! indien de zondaars u aanlokken, bewillig niet;
10
اگر بگویند: «بیا با هم متّحد شویم تا یک نفر را بکشیم و کمین کنیم تا خون بیگناهان را بریزیم،
11Indien zij zeggen: Ga met ons, laat ons loeren op bloed, ons versteken tegen den onschuldige, zonder oorzaak;
11
بیا تا مثل قبر آنها را زندهزنده ببلعیم و مانند مرگ بر سر آنها نازل شویم،
12Laat ons hen levend verslinden, als het graf; ja, geheel en al, gelijk die in den kuil nederdalen;
12
هرگونه اموال گرانبها به دست میآوریم و خانههای خود را از اموال دزدی پر میکنیم.
13Alle kostelijk goed zullen wij vinden, onze huizen zullen wij met roof vullen.
13
بیا جزو دستهٔ ما باش تا هرچه بدزدیم با هم قسمت کنیم.»
14Gij zult uw lot midden onder ons werpen; wij zullen allen een buidel hebben.
14
ای فرزند من، با آنها همراه مشو و از ایشان دوری کن.
15Mijn zoon! wandel niet met hen op den weg; weer uw voet van hun pad.
15
چون پاهای ایشان به سوی شرارت میدود و برای ریختن خون میشتابند.
16Want hun voeten lopen ten boze; en zij haasten zich om bloed te storten.
16
گذاشتن دام در مقابل چشمان پرنده کار بیهودهای است.
17Zekerlijk, het net wordt tevergeefs gespreid voor de ogen van allerlei gevogelte;
17
امّا این قبیل افراد، برای خود دام میگسترانند، دامی که در آن هلاک خواهند شد.
18En deze loeren op hun eigen bloed, en versteken zich tegen hun zielen.
18
دزدی، عاقبت باعث هلاکت دزد میشود. عاقبت کسانیکه با قتل و غارت زندگی میکنند، مرگ و نابودی است.
19Zo zijn de paden van een iegelijk, die gierigheid pleegt; zij zal de ziel van haar meester vangen.
19
حکمت در کوچهها و در خیابانها با صدای بلند، همه را صدا میزند.
20De opperste Wijsheid roept overluid daar buiten; Zij verheft haar stem op de straten.
20
در دروازهٔ شهرها و هر جایی که مردم دور هم جمع میشوند فریاد میکند:
21Zij roept in het voorste der woelingen; aan de deuren der poorten spreekt Zij Haar redenen in de stad;
21
«ای مردم احمق تا کی میخواهید احمق باشید؟ تا کی میخواهید از مسخره کردن دانایی لذّت ببرید؟ آیا شما هرگز خواهید آموخت؟
22Gij slechten! hoe lang zult gij de slechtigheid beminnen, en de spotters voor zich de spotternij begeren, en de zotten wetenschap haten?
22
وقتی شما را صدا میزنم، گوش دهید. پندهای خوبی میدهم و آنچه میدانم به شما میآموزم.
23Keert u tot Mijn bestraffing; ziet, Ik zal Mijn Geest ulieden overvloediglijk uitstorten; Ik zal Mijn woorden u bekend maken.
23
چندین بار شما را صدا کردم ولی نیامدید. دستهای خود را به طرف شما دراز کردم، اعتنا نکردید.
24Dewijl Ik geroepen heb, en gijlieden geweigerd hebt; Mijn hand uitgestrekt heb, en er niemand was, die opmerkte;
24
نصایح مرا قبول نکردید و نخواستید که شما را اصلاح کنم.
25En gij al Mijn raad verworpen, en Mijn bestraffing niet gewild hebt;
25
پس وقتی گرفتار شوید، به شما میخندم و هنگامیکه دچار ترس و وحشت شوید، شما را مسخره میکنم.
26Zo zal Ik ook in ulieder verderf lachen; Ik zal spotten, wanneer uw vreze komt.
26
وقتی ترس مثل توفان به شما حمله کند و مصیبت مانند گردباد دور شما را بگیرد، وقتیکه به تنگدستی و پریشانی دچار شوید.
27Wanneer uw vreze komt gelijk een verwoesting, en uw verderf aankomt als een wervelwind; wanneer u benauwdheid en angst overkomt;
27
آنگاه مرا صدا خواهید کرد، ولی جواب نخواهم داد. همهجا به دنبال من خواهید گشت ولی مرا پیدا نخواهید کرد.
28Dan zullen zij tot Mij roepen, maar Ik zal niet antwoorden; zij zullen Mij vroeg zoeken, maar zullen Mij niet vinden;
28
زیرا شما هرگز به حکمت توجّه نکردید و از خداوند اطاعت ننمودید.
29Daarom, dat zij de wetenschap gehaat hebben, en de vreze des HEEREN niet hebben verkoren.
29
هرگز با من مشورت نکردید و به نصیحتهای من توجّه ننمودید.
30Zij hebben in Mijn raad niet bewilligd; al Mijn bestraffingen hebben zij versmaad;
30
بنابراین، آنچه کاشتهاید درو خواهید کرد و کارهای شما، شما را گرفتار میسازد.
31Zo zullen zij eten van de vrucht van hun weg, en zich verzadigen met hun raadslagen.
31
مردم نادان که حکمت را قبول نمیکنند، نابود میشوند و بیتوجّهی ایشان، آنها را هلاک خواهد کرد.
امّا کسانیکه به من گوش دهند در آرامش زندگی خواهند کرد و از هیچ چیزی نخواهند ترسید.»
32Want de afkering der slechten zal hen doden, en de voorspoed der zotten zal hen verderven.
32
امّا کسانیکه به من گوش دهند در آرامش زندگی خواهند کرد و از هیچ چیزی نخواهند ترسید.»
33Maar die naar Mij hoort, zal zeker wonen, en hij zal gerust zijn van de vreze des kwaads.