¹Kaj li foriris de tie, kaj venis en la limojn de Judujo kaj trans Jordanon; kaj homamasoj kunvenis denove al li, kaj laux sia kutimo li instruis ilin denove.

¹And rising up thence he comes into the coasts of Judaea, and the other side of the Jordan. And again crowds come together to him, and, as he was accustomed, again he taught them.

²Kaj Fariseoj venis, kaj demandis lin, por provi lin:CXu estas permesate al viro forsendi sian edzinon?

²And Pharisees coming to [him] asked him, Is it lawful for a man to put away [his] wife? (tempting him).

³Kaj li responde diris al ili:Kion Moseo ordonis al vi?

³But he answering said to them, What did Moses command you?

⁴Kaj ili diris:Moseo permesis skribi eksedzigan leteron, kaj forsendi sxin.

⁴And they said, Moses allowed to write a bill of divorce, and to put away.

⁵Sed Jesuo diris al ili:Pro la malmoleco de via koro li skribis por vi cxi tiun ordonon.

⁵And Jesus answering said to them, In view of your hard-heartedness he wrote this commandment for you;

⁶Sed de la komenco de la kreo:Li faris ilin vira kaj virina.

⁶but from [the] beginning of [the] creation God made them male and female.

⁷Tial viro forlasos sian patron kaj sian patrinon, kaj aligxos al sia edzino,

⁷For this cause a man shall leave his father and mother and shall be united to his wife,

⁸kaj ili estos unu karno; sekve ili jam estas ne du, sed unu karno.

⁸and the two shall be one flesh: so that they are no longer two but one flesh.

⁹Kion do Dio kunigis, tion homo ne disigu.

⁹What therefore God has joined together, let not man separate.

¹⁰Kaj en la domo la discxiploj denove demandis lin pri la afero.

¹⁰And again in the house the disciples asked him concerning this.

¹¹Kaj li diris al ili:Kiu forsendos sian edzinon kaj edzigxos kun alia, tiu adultas kontraux sxi;

¹¹And he says to them, Whosoever shall put away his wife and shall marry another, commits adultery against her.

¹²kaj se sxi mem forsendos sian edzon kaj edzinigxos kun alia, sxi adultas.

¹²And if a woman put away her husband and shall marry another, she commits adultery.

¹³Kaj oni venigis al li infanojn, por ke li tusxu ilin; kaj la discxiploj admonis ilin.

¹³And they brought little children to him that he might touch them. But the disciples rebuked those that brought [them].

¹⁴Sed Jesuo, vidinte tion, indignis, kaj diris al ili:Lasu la infanojn veni al mi; ne malhelpu ilin, cxar el tiaj estas la regno de Dio.

¹⁴But Jesus seeing [it], was indignant, and said to them, Suffer the little children to come to me; forbid them not; for of such is the kingdom of God.

¹⁵Vere mi diras al vi:Kiu ne akceptos la regnon de Dio kiel infano, tiu neniel eniros en gxin.

¹⁵Verily I say to you, Whosoever shall not receive the kingdom of God as a little child, shall in no wise enter into it.

¹⁶Kaj li prenis ilin en siaj brakoj, kaj benis ilin, metinte la manojn sur ilin.

¹⁶And having taken them in his arms, having laid his hands on them, he blessed them.

¹⁷Kaj dum li foriris sur la vojo, unu homo kuris al li kaj genuis antaux li, kaj demandis lin:Bona Majstro, kion mi faru, por ke mi heredu eternan vivon?

¹⁷And as he went forth into the way, a person ran up to [him], and kneeling to him asked him, Good Teacher, what shall I do that I may inherit eternal life?

¹⁸Kaj Jesuo diris al li:Kial vi nomas min bona? neniu estas bona krom Unu, nome Dio.

¹⁸But Jesus said to him, Why callest thou me good? no one is good but one, [that is] God.

¹⁹Vi scias la ordonojn:Ne mortigu; Ne adultu; Ne sxtelu; Ne parolu malveran ateston; Ne rabu; Respektu vian patron kaj vian patrinon.

¹⁹Thou knowest the commandments: Do not commit adultery, Do not kill, Do not steal, Do not bear false witness, Do not defraud, Honour thy father and mother.

²⁰Kaj li responde diris al li:Majstro, cxion tion mi observis detempe de mia juneco.

²⁰And he answering said to him, Teacher, all these things have I kept from my youth.

²¹Kaj Jesuo, rigardante lin, amis lin, kaj diris al li:Unu mankon vi havas; iru, kaj vendu cxion, kion vi havas, kaj donu al malricxuloj, kaj vi havos trezoron en la cxielo; kaj venu, sekvu min.

²¹And Jesus looking upon him loved him, and said to him, One thing lackest thou: go, sell whatever thou hast and give to the poor, and thou shalt have treasure in heaven; and come, follow me, [taking up the cross].

²²Sed li malgajigxis cxe tiu vorto, kaj foriris malgxoja; cxar li havis multajn posedajxojn.

²²But he, sad at the word, went away grieved, for he had large possessions.

²³Kaj Jesuo cxirkauxrigardis, kaj diris al siaj discxiploj:Kiel malfacile tiuj, kiuj havas ricxon, eniros en la regnon de Dio!

²³And Jesus looking around says to his disciples, How difficultly shall they that have riches enter into the kingdom of God!

²⁴Kaj la discxiploj miris pro liaj vortoj. Sed Jesuo, respondante denove, diris al ili:Infanoj, kiel malfacile estas por tiuj, kiuj fidas al la ricxo, eniri en la regnon de Dio!

²⁴And the disciples were amazed at his words. And Jesus again answering says to them, Children, how difficult it is that those who trust in riches should enter into the kingdom of God!

²⁵Estas pli facile por kamelo iri tra trueton de kudrilo, ol por ricxulo eniri en la regnon de Dio.

²⁵It is easier for a camel to go through the eye of a needle than for a rich man to enter into the kingdom of God.

²⁶Kaj ili forte miregis, dirante al li:Kiu do povas esti savita?

²⁶And they were exceedingly astonished, saying to one another, And who can be saved?

²⁷Rigardante ilin, Jesuo diris:CXe homoj tio estas neebla, sed ne cxe Dio; cxar cxio estas ebla cxe Dio.

²⁷But Jesus looking on them says, With men it is impossible, but not with God; for all things are possible with God.

²⁸Petro ekparolis al li:Jen ni cxion forlasis kaj vin sekvis.

²⁸Peter began to say to him, Behold, *we* have left all things and have followed thee.

²⁹Jesuo diris:Vere mi diras al vi:Ekzistas neniu, kiu forlasis domon aux fratojn aux fratinojn aux patrinon aux patron aux infanojn aux kampojn pro mi kaj pro la evangelio,

²⁹Jesus answering said, Verily I say to you, There is no one who has left house, or brethren, or sisters, or father, or mother, [or wife], or children, or lands, for my sake and for the sake of the gospel,

³⁰kaj kiu ne ricevos centoble en cxi tiu tempo, domojn kaj fratojn kaj fratinojn kaj patrinojn kaj infanojn kaj kampojn, kun persekutado; kaj en la venonta mondo eternan vivon.

³⁰that shall not receive a hundredfold now in this time: houses, and brethren, and sisters, and mothers, and children, and lands, with persecutions, and in the coming age life eternal.

³¹Sed multaj unuaj estos lastaj, kaj lastaj estos unuaj.

³¹But many first shall be last, and the last first.

³²Kaj ili estis sur la vojo suprenirantaj al Jerusalem, kaj Jesuo iris antaux ili; kaj ili miregis, kaj la sekvantoj timis. Kaj li prenis al si denove la dek du, kaj ekparolis pri tio, kio okazos al li, dirante:

³²And they were in the way going up to Jerusalem, and Jesus was going on before them; and they were amazed, and were afraid as they followed. And taking the twelve again to [him], he began to tell them what was going to happen to him:

³³Jen ni supreniras al Jerusalem; kaj la Filo de homo estos transdonita al la cxefpastroj kaj la skribistoj; kaj ili kondamnos lin al morto kaj transdonos lin al la nacianoj;

³³Behold, we go up to Jerusalem, and the Son of man shall be delivered up to the chief priests and to the scribes, and they shall condemn him to death, and shall deliver him up to the nations:

³⁴kaj ili lin mokos kaj sur lin kracxos kaj lin skurgxos kaj lin mortigos; kaj post tri tagoj li relevigxos.

³⁴and they shall mock him, and shall scourge him, and shall spit upon him, and shall kill him; and after three days he shall rise again.

³⁵Kaj alproksimigxis al li Jakobo kaj Johano, filoj de Zebedeo, dirante al li:Majstro, ni deziras, ke, kion ajn ni petos de vi, vi tion faru por ni.

³⁵And there come to him James and John, the sons of Zebedee, saying [to him], Teacher, we would that whatsoever we may ask thee, thou wouldst do it for us.

³⁶Kaj li diris al ili:Kion vi volas, ke mi faru por vi?

³⁶And he said to them, What would ye that I should do for you?

³⁷Kaj ili diris al li:Permesu, ke ni povu sidi, unu dekstre de vi kaj la dua maldekstre, en via gloro.

³⁷And they said to him, Give to us that we may sit, one on thy right hand, and one on thy left hand, in thy glory.

³⁸Sed Jesuo diris al ili:Vi ne scias, kion vi petas. CXu vi povas trinki la kalikon, kiun mi trinkas? aux esti baptitaj per la bapto, per kiu mi estas baptata?

³⁸And Jesus said to them, Ye do not know what ye ask. Are ye able to drink the cup which *I* drink, or be baptised with the baptism that *I* am baptised with?

³⁹Kaj ili diris al li:Ni povas. Kaj Jesuo diris al ili:La kalikon, kiun mi trinkas, vi trinkos, kaj per la bapto, per kiu mi estas baptata, vi estos baptitaj;

³⁹And they said to him, We are able. And Jesus said to them, The cup that *I* drink ye will drink and with the baptism that *I* am baptised with ye will be baptised,

⁴⁰sed sidi dekstre de mi aux maldekstre, tion doni ne apartenas al mi; sed gxi estas por tiuj, por kiuj gxi estas preparita.

⁴⁰but to sit on my right hand or on my left is not mine to give, but for those for whom it is prepared.

⁴¹Kaj auxdinte, la dek ekindignis kontraux Jakobo kaj Johano.

⁴¹And the ten having heard [of it], began to be indignant about James and John.

⁴²Kaj Jesuo, alvokinte ilin al si, diris al ili:Vi scias, ke tiuj, kiuj pretendas regi la nacianojn, kondutas kiel sinjoroj super ili, kaj iliaj granduloj ekzercas auxtoritaton super ili.

⁴²But Jesus having called them to [him], says to them, Ye know that those who are esteemed to rule over the nations exercise lordship over them; and their great men exercise authority over them;

⁴³Sed ne tiel estos inter vi; sed kiu volas esti granda inter vi, tiu estu via servanto;

⁴³but it is not thus among you; but whosoever would be great among you, shall be your minister;

⁴⁴kaj kiu volas esti la unua inter vi, tiu estu sklavo de cxiuj.

⁴⁴and whosoever would be first of you shall be bondman of all.

⁴⁵CXar la Filo de homo venis, ne por esti servata, sed por servi, kaj por doni sian vivon kiel elacxeton por multaj.

⁴⁵For also the Son of man did not come to be ministered to, but to minister, and give his life a ransom for many.

⁴⁶Kaj ili venis al Jerihxo; kaj kiam li foriris el Jerihxo kun siaj discxiploj kaj granda homamaso, la filo de Timeo, Bartimeo, blinda almozulo, sidis apud la vojo.

⁴⁶And they come to Jericho, and as he was going out from Jericho, and his disciples and a large crowd, the son of Timaeus, Bartimaeus, the blind [man], sat by the wayside begging.

⁴⁷Kaj auxdinte, ke cxeestas Jesuo, la Nazaretano, li ekkriis, kaj diris:Jesuo, filo de David, kompatu min.

⁴⁷And having heard that it was Jesus the Nazaraean, he began to cry out and to say, O Son of David, Jesus, have mercy on me.

⁴⁸Kaj multaj admonis lin, ke li silentu; sed li des pli forte kriis:Ho Filo de David, kompatu min!

⁴⁸And many rebuked him, that he might be silent; but he cried so much the more, Son of David, have mercy on me.

⁴⁹Kaj Jesuo haltis, kaj diris:Alvoku lin. Kaj oni alvokis la blindulon, dirante al li:Kuragxu; levigxu, li vin alvokas.

⁴⁹And Jesus, standing still, desired him to be called. And they call the blind [man], saying to him, Be of good courage, rise up, he calls thee.

⁵⁰Kaj li forjxetis sian veston, kaj eksaltis kaj venis al Jesuo.

⁵⁰And, throwing away his garment, he started up and came to Jesus.

⁵¹Kaj Jesuo responde al li diris:Kion vi volas, ke mi faru al vi? Kaj la blindulo diris al li:Rabeno mia, ke mi ricevu vidpovon.

⁵¹And Jesus answering says to him, What wilt thou that I shall do to thee? And the blind [man] said to him, Rabboni, that I may see.

⁵²Kaj Jesuo diris al li:Iru; via fido vin savis. Kaj tuj li ricevis vidpovon, kaj sekvis lin sur la vojo.

⁵²And Jesus said to him, Go, thy faith has healed thee. And he saw immediately, and followed him in the way.