¹Come la neve non conviene all’estate, né la pioggia al tempo della mèsse, così non conviene la gloria allo stolto.

¹ احترام گذاشتن به افراد نادان، مانند بارش برف در تابستان یا باران در فصل درو است.

²Come il passero vaga qua e là e la rondine vola, così la maledizione senza motivo, non raggiunge l’effetto.

² نفرین، اگر مستحق آن نباشی، صدمه‌ای به تو نمی‌رساند؛ بلکه مانند پرنده‌ای است که به هر طرف پرواز می‌کند و در جایی نمی‌نشیند.

³La frusta per il cavallo, la briglia per l’asino, e il bastone per il dosso degli stolti.

³ شلاّق برای اسب، افسار برای الاغ و چوب برای تنبیه احمق است.

⁴Non rispondere allo stolto secondo la sua follia, che tu non gli abbia a somigliare.

⁴ کسی‌که به سؤال احمقانه جواب بدهد، مانند سؤال کنندهٔ آن احمق است.

⁵Rispondi allo stolto secondo la sua follia, perché non abbia a credersi savio.

⁵ به سؤال احمقانه، باید جواب احمقانه داد تا سؤال کننده فکر نکند که عاقل است.

⁶Chi affida messaggi a uno stolto si taglia i piedi e s’abbevera di pene.

⁶ کسی‌که توسط آدم احمق پیام می‌فرستد، مانند شخصی است که پای خود را قطع می‌کند و یا زهر می‌خورد.

⁷Come le gambe dello zoppo son senza forza, così è una massima in bocca degli stolti.

⁷ مَثَلی که از دهان شخص نادان بیرون می‌آید، مانند پای لنگ، سُست است.

⁸Chi onora uno stolto fa come chi getta una gemma in un mucchio di sassi.

⁸ احترام گذاشتن به آدم احمق، مانند بستن سنگ به فلاخن کاری احمقانه است.

⁹Una massima in bocca agli stolti è come un ramo spinoso in mano a un ubriaco.

⁹ مَثَلی که از دهان آدم احمق بیرون می‌آید، همچون خاری که به دست شخص احمق فرو می‌رود و او حس نمی‌کند، بی‌اثر است.

¹⁰Chi impiega lo stolto e il primo che capita, è come un arciere che ferisce tutti.

¹⁰ کسی‌که آدم احمق را استخدام می‌کند، مانند تیراندازی است که هر رهگذری را مجروح می‌سازد.

¹¹Lo stolto che ricade nella sua follia, è come il cane che torna al suo vomito.

¹¹ شخص احمقی که حماقت خود را تکرار می‌کند، مانند سگی است که آن چه استفراغ کرده است، می‌خورد.

¹²Hai tu visto un uomo che si crede savio? C’è più da sperare da uno stolto che da lui.

¹² کسی‌که خودش را عاقل می‌پندارد، از یک احمق هم نادان‌تر است.

¹³Il pigro dice: "C’è un leone nella strada, c’è un leone per le vie!"

¹³ آدم تنبل پای خود را از خانه بیرون نمی‌گذارد و می‌گوید: «شیر درّنده در کوچه هست!»

¹⁴Come la porta si volge sui cardini così il pigro sul suo letto.

¹⁴ او مانند دری که بر پاشنهٔ خود می‌چرخد، در رخت خواب می‌غلتد و از آن جدا نمی‌شود.

¹⁵Il pigro tuffa la mano nel piatto; gli par fatica riportarla alla bocca.

¹⁵ دست خود را به طرف بشقاب دراز می‌‌کند، امّا از فرط تنبلی لقمه را به دهان خود نمی‌گذارد.

¹⁶Il pigro si crede più savio di sette uomini che dànno risposte sensate.

¹⁶ با این‌همه او خود را داناتر از هفت شخص عاقل می‌داند.

¹⁷Il passante che si riscalda per una contesa che non lo concerne, è come chi afferra un cane per le orecchie.

¹⁷ کسی‌که در دعوایی دخالت می‌کند که مربوط به او نیست، مانند شخصی است که گوشهای سگ ولگردی را می‌گیرد.

¹⁸Come un pazzo che avventa tizzoni, frecce e morte,

¹⁸ شخصی که همسایهٔ خود را فریب بدهد و بعد به او بگوید که شوخی کرده است، مانند دیوانه‌ای است که به هر طرف آتش و تیرهای مرگبار پرتاب می‌کند.

¹⁹così è colui che inganna il prossimo, e dice: "Ho fatto per ridere!"

¹⁹ اگر هیزم نباشد آتش خاموش می‌شود. اگر سخن‌چین نباشد، نزاع فرومی‌نشیند.

²⁰Quando mancan le legna, il fuoco si spegne; e quando non c’è maldicente, cessan le contese.

²⁰ همان‌طور که زغال و هیزم آتش را شعله‌ور می‌سازد، شخص ستیزه‌جو هم جنگ و دعوا بپا می‌کند.

²¹Come il carbone da la brace, e le legna dànno la fiamma, così l’uomo rissoso accende le liti.

²¹ حرفهای آدم سخن‌چین مانند لقمه‌های لذیذی است که با لذّت بلعیده می‌شوند.

²²Le parole del maldicente son come ghiottonerie, e penetrano fino nell’intimo delle viscere.

²² سخنان شیرین و فریبنده، شرارت دل را پنهان می‌کند، درست مانند لعابی که ظرف گِلی را می‌پوشاند.

²³Labbra ardenti e un cuor malvagio son come schiuma d’argento spalmata sopra un vaso di terra.

²³ شخص کینه‌توز با حرفهای خود، کینهٔ دل خود را مخفی می‌کند،

²⁴Chi odia, parla con dissimulazione; ma, dentro, cova la frode.

²⁴ امّا تو فریب حرفهای فریبندهٔ او را نخور، زیرا دلش پر از نفرت است.

²⁵Quando parla con voce graziosa, non te ne fidare, perché ha sette abominazioni in cuore.

²⁵ اگرچه نفرت خود را با حیله پنهان می‌کند، سرانجام خوی پلید او بر همه‌کس آشکار می‌گردد.

²⁶L’odio suo si nasconde sotto la finzione, ma la sua malvagità si rivelerà nell’assemblea.

²⁶ هرکسی که برای دیگران چاه بکند، خودش در آن می‌افتد. هر که سنگی را به طرف دیگران بغلتاند، آن سنگ برگشته و روی خود او می‌افتد. زبان درغگو از مخاطبانش نفرت دارد و می‌خواهد به آنها آسیب برساند. سخنان ریاکار چیزی جز خرابی به بار نمی‌آورد.

²⁷Chi scava una fossa vi cadrà, e la pietra torna addosso a chi la rotola.

²⁷ زبان درغگو از مخاطبانش نفرت دارد و می‌خواهد به آنها آسیب برساند. سخنان ریاکار چیزی جز خرابی به بار نمی‌آورد.

²⁸La lingua bugiarda odia quelli che ha ferito, e la bocca lusinghiera produce rovina.