1イエスはこの群衆を見て、山に登り、座につかれると、弟子たちがみもとに近寄ってきた。
1Huchiin, mipite tuh a muhin tangah a pai tou a, huan, a tu a, a nungjuite a kiangah a hongpai ua; huan thu a gen a,
2そこで、イエスは口を開き、彼らに教えて言われた。
2amau thu a hilh a:
3「こころの貧しい人たちは、さいわいである、天国は彼らのものである。
3Lungsima gentheite a hampha uh vangam amaua ahi ngala.
4悲しんでいる人たちは、さいわいである、彼らは慰められるであろう。
4Lungkhamte a hampha uh; khamuan a om ding ahi ngal ua
5柔和な人たちは、さいわいである、彼らは地を受けつぐであろう。
5Thunuailutte a hampha uh; lei gou luah ding ahi ngal ua.
6義に飢えかわいている人たちは、さいわいである、彼らは飽き足りるようになるであろう。
6Diktatna lunggulha gilkiala dangtak te a hampha uh; tai ding ahi ngal ua.
7あわれみ深い人たちは、さいわいである、彼らはあわれみを受けるであろう。
7Zahngai theite a hampha uh; zahngaihna mu ding ahi ngal ua.
8心の清い人たちは、さいわいである、彼らは神を見るであろう。
8Lungsima siangthoute a hampha uh; Pathian mu ding ahi ngal ua.
9平和をつくり出す人たちは、さいわいである、彼らは神の子と呼ばれるであろう。
9Lemna bawlte a hampha uh; Pathian tate chih ding ahi ngal ua.
10義のために迫害されてきた人たちは、さいわいである、天国は彼らのものである。
10Diktakna jiak a sawina thuakte a hampha uh, vangam amaua ahi ngal a.
11わたしのために人々があなたがたをののしり、また迫害し、あなたがたに対し偽って様々の悪口を言う時には、あなたがたは、さいわいである。
11Min keima jiaka hontai ua, a hon sawi ua, juaua gilou chitenga a honhek hun chiangun, na hampha uh.
12喜び、よろこべ、天においてあなたがたの受ける報いは大きい。あなたがたより前の預言者たちも、同じように迫害されたのである。
12Kipak unla, nakpitakin nuam un; van ah na kipahman uh a thupi ngala: tuamah bangin na ma ua jawlnei omte leng a nasawi nak uhi.
13あなたがたは、地の塩である。もし塩のききめがなくなったら、何によってその味が取りもどされようか。もはや、なんの役にも立たず、ただ外に捨てられて、人々にふみつけられるだけである。
13Lei chi na hi uh: himahleh chi peng leh, bangin ahia a kihih-al nawn ding? Paihkhiaka mihingte chil gawpgawp lou ngal dingin, bangmah din a phatuam kei.
14あなたがたは、世の光である。山の上にある町は隠れることができない。
14Khovel vakna na hi uh. Tang tunga kho om selguk theih ahi kei.
15また、あかりをつけて、それを枡の下におく者はいない。むしろ燭台の上において、家の中のすべてのものを照させるのである。
15Min khawnvak dein loh nuai ah a koih ngei kei uh. a koihna ah a koih jaw uh. Huchiin in sunga mi om tengteng atan hi
16そのように、あなたがたの光を人々の前に輝かし、そして、人々があなたがたのよいおこないを見て、天にいますあなたがたの父をあがめるようにしなさい。
16Huchimah bangin, na vak uh mi mit muh dingin vak hen, huchiin na thilhih hoihte uh a mu ding ua, na Pa uh vana om a pahtawi thei ding uh.
17わたしが律法や預言者を廃するためにきた、と思ってはならない。廃するためではなく、成就するためにきたのである。
17Dan thu hiam, jawlneite thu hiam hihmang dinga hongpai ka hih um kei un; hihmang dinga hongpai ka hi kei, hih tangtung dinga hongpai ka hi jaw.
18よく言っておく。天地が滅び行くまでは、律法の一点、一画もすたることはなく、ことごとく全うされるのである。
18Chih taktakin ka honhilh ahi, lei leh van a man masiah dan thua sut vom neu chik hiam, thai vom neu chik hiam, khat leng a mang keihial ding, a veka atun kim masiah uh.
19それだから、これらの最も小さいいましめの一つでも破り、またそうするように人に教えたりする者は、天国で最も小さい者と呼ばれるであろう。しかし、これをおこないまたそう教える者は、天国で大いなる者と呼ばれるであろう。
19Huchiin, kuapeuh hiai thupiak neupente laka a khat lel leng jui lou a, tuabanga hih dia mite thuhilh peuhmah, vangamah mi neupen a kichi ding hi; ahihhangin, kuapeuhmah juia thuhilh behlap tuh, vangamah mi lian a kichi ding hi.
20わたしは言っておく。あなたがたの義が律法学者やパリサイ人の義にまさっていなければ、決して天国に、はいることはできない。
20Na diktatna un laigelhmite leh Pharisaite diktatna a khup ken jaw vangamah na lut kei hial ding uh chih ka honhilh ahi.
21昔の人々に『殺すな。殺す者は裁判を受けねばならない』と言われていたことは、あなたがたの聞いているところである。
21Nidang laia mite kianga, Tual na that ding ahi kei, kichi leh, kuapeuh tualthat tuh vaihawmnaa din lauhthawnhuai takin a om ding uh, ki chi na zata uh;
22しかし、わたしはあなたがたに言う。兄弟に対して怒る者は、だれでも裁判を受けねばならない。兄弟にむかって愚か者と言う者は、議会に引きわたされるであろう。また、ばか者と言う者は、地獄の火に投げ込まれるであろう。
22Ken jaw, Kuapeuh a unau tunga heh tuh vaihawmnaa din lauhthawnhuai tak in a om ding; huan kuapeuh a unau selphou tuh vaihawmmite hawmsaka om lauthawnhuai takin a om ding; huan, kuapeuh, Nang mihai chi tuh, Gehenna meia paih lauhthawnhuai takin a om ding uh chih ka honhilh ahi.
23だから、祭壇に供え物をささげようとする場合、兄弟が自分に対して何かうらみをいだいていることを、そこで思い出したなら、
23Huai jiakin, maitam bula na thilpiak na lat lel laia na unauin na tungah lunghihlouhna a nei chih na thei khiak leh.
24その供え物を祭壇の前に残しておき、まず行ってその兄弟と和解し、それから帰ってきて、供え物をささげることにしなさい。
24Huai maitam ma ah na thilpiak tuh nusia inla, pai inla na unau kilempih phot inla huan na thilpiak lan in.
25あなたを訴える者と一緒に道を行く時には、その途中で早く仲直りをしなさい。そうしないと、その訴える者はあなたを裁判官にわたし、裁判官は下役にわたし、そして、あなたは獄に入れられるであろう。
25Na langpa tuh vaihawmnain juana lampia na pai khawm lai un lem zok in, huchilou in jaw na langpan thukhenmi khut ah honpe dia, thukhenmin mimanpa kiangah a honpe dia; suangkulh ah a honkhum kha ding uh.
26よくあなたに言っておく。最後の一コドラントを支払ってしまうまでは、決してそこから出てくることはできない。
26chihtaktakin ka hon hilh ahi, Paihsasan khat nangawn na piak kim masiah huailaia kipanin na pawt khe kei hilhial ding.
27『姦淫するな』と言われていたことは、あなたがたの聞いているところである。
27Ang na kawm ding ahi kei, kichi na jata uh. Ken jaw,
28しかし、わたしはあなたがたに言う。だれでも、情欲をいだいて女を見る者は、心の中ですでに姦淫をしたのである。
28Kuapeuh numei khelhpih utna toh en tuh, a lungsimin ang a kawm khinta chih ka hinhilh ahi.
29もしあなたの右の目が罪を犯させるなら、それを抜き出して捨てなさい。五体の一部を失っても、全身が地獄に投げ入れられない方が、あなたにとって益である。
29Huan, na mit taklamin a honhihpuk leh, khel khia inla, pai mai in, na sapumpi a puma Gehenna a pai sangin na sapuma ka khat manthat nanga dingin a hoih hi.
30もしあなたの右の手が罪を犯させるなら、それを切って捨てなさい。五体の一部を失っても、全身が地獄に落ち込まない方が、あなたにとって益である。
30Huan, na khut taklamin a honhihpuk leh, tan inla, pai mai in; na sapumpi a puma Genhenna a pai sangin, na sapum a ka khat manthat nanga dingin a hoih jaw hi.
31また『妻を出す者は離縁状を渡せ』と言われている。
31Kuapeuh zi main kimakna lai a kiangah pia heh, leng a kichi.
32しかし、わたしはあなたがたに言う。だれでも、不品行以外の理由で自分の妻を出す者は、姦淫を行わせるのである。また出された女をめとる者も、姦淫を行うのである。
32Ken jaw kuapeuh tangval ngaih jiak hi lou a, zi main amah tuh angkawmsak ahi, huan, kuapeuh maksa nung nei tuh angkawm ahi chih ka honhilh ahi.
33また昔の人々に『いつわり誓うな、誓ったことは、すべて主に対して果せ』と言われていたことは、あなたがたの聞いているところである。
33Nidanglaiin mite kiangah, Juauin kichiam kenla, Toupa kiangah na kichiam nate tuh tangtun jawin, a kichi chih leng na zata uh.
34しかし、わたしはあなたがたに言う。いっさい誓ってはならない。天をさして誓うな。そこは神の御座であるから。
34Ken jaw, ka honhilh ahi, Chiam himhim kichiam kei un; van louin kichiam kei un, huai tuh Pathian laltutphah ahi ngala; lei louin kichiam sam kei un, huai tuh a khe ngakna ahi ngal a.
35また地をさして誓うな。そこは神の足台であるから。またエルサレムをさして誓うな。それは『大王の都』であるから。
35Jerusalem louin kichiam sam kei un, huai tuh Kumpipa thupitak khopi ahi ngala.
36また、自分の頭をさして誓うな。あなたは髪の毛一すじさえ、白くも黒くもすることができない。
36Na lu louin na kichiam ding ahi sam kei, sam zang khat leng na hihngouin, na hihdum thei ngal kei a.
37あなたがたの言葉は、ただ、しかり、しかり、否、否、であるべきだ。それ以上に出ることは、悪から来るのである。
37Na thugen uh, A hi, ahi. Hi lou, hilou, hi vanglak heh; a kan a val jaw gitlouhna laka suak ahi.
38『目には目を、歯には歯を』と言われていたことは、あなたがたの聞いているところである。
38Mit sikin mit, ha sikin ha a kichi chih na zata uh.
39しかし、わたしはあなたがたに言う。悪人に手向かうな。もし、だれかがあなたの右の頬を打つなら、ほかの頬をも向けてやりなさい。
39Ken jaw ka honhilh ahi. Mi gilou nang kei un; na biang taklam bengte tuh, a lehlam leng doh jaw un.
40あなたを訴えて、下着を取ろうとする者には、上着をも与えなさい。
40Huan kuapeuhin na lakah thusia bawlin, na puannak lak a tup leh, na puanja leng lasak ngal in.
41もし、だれかが、あなたをしいて一マイル行かせようとするなら、その人と共に二マイル行きなさい。
41Huan mel khat pai dia honphut teitei kiangah mel nih paisak in.
42求める者には与え、借りようとする者を断るな。
42A honngen kiangah pia inla, na laka leitawi nuam tuh kiheisan ken.
43『隣り人を愛し、敵を憎め』と言われていたことは、あなたがたの聞いているところである。
43Na vengte it inla, na melmate hua in, a kichi chih na zata uh.
44しかし、わたしはあなたがたに言う。敵を愛し、迫害する者のために祈れ。
44Ken jaw ka honhilh ahi, na melmate uh it unla, a honsawite thum sak un;
45こうして、天にいますあなたがたの父の子となるためである。天の父は、悪い者の上にも良い者の上にも、太陽をのぼらせ、正しい者にも正しくない者にも、雨を降らして下さるからである。
45na Pa uh vana om tate na hih theihna ding un, aman tuh migiloute leh mi hoihte tungah a ni a suak saka, mi diktatte leh diktatloute tungah leng vuah a zu sak.
46あなたがたが自分を愛する者を愛したからとて、なんの報いがあろうか。そのようなことは取税人でもするではないか。
46Nou honitte kia na it un, kipahman bang ahia na muh ding un? siahkhonmiten leng huchihbangin a hihsam kei ua ahia?
47兄弟だけにあいさつをしたからとて、なんのすぐれた事をしているだろうか。そのようなことは異邦人でもしているではないか。それだから、あなたがたの天の父が完全であられるように、あなたがたも完全な者となりなさい。
47Huan, na unaute kia uh chibai na buk un bang na hih tam tuan ua ahia? Jentelten leng hichi bangin a hih sam kei ua hia?Huchiin, na Pa uh vana om a hoih kim sipsip bangin na hoih kim sipsip ding uh ahi.
48それだから、あなたがたの天の父が完全であられるように、あなたがたも完全な者となりなさい。
48Huchiin, na Pa uh vana om a hoih kim sipsip bangin na hoih kim sipsip ding uh ahi.