Kekchi

Paite

Proverbs

20

1Li na-ucßac vino nayiboß ru lix naßleb. Ut li na-ucßac re li haß li nacaltesin nasach xnaßleb. Li ani nabânun re chi joßcan, aßan mâcßaß xnaßleb.
1Uain muhsithat ahia, zu khauh kilaihat ahi; huan kuapeuh huaia paikhial a pil kei hi.
2Nak najoskßoß li rey, aßan chanchan nak najoskßoß li cakcoj. Li ani naxchikß xjoskßil li rey naxqßue xyußam saß xiu.
2Kumpipa kihtakhuaina humpinelkai humham bang ahi: kuapeuh amah hihhehin amah hinna siatna dingin thil a hihkhial hi.
3Li ani incßaß napletic, aßan jun lokßal chokß re. Abanan li ani mâcßaß xnaßleb, junes ticoc plêt naxbânu.
3Mihing a dingin kinakna akipan kidangkoih zahtakhuaina ahi: hiamhleh mi hai peuhmahin kinakna a bawl ding hi.
4Li ani incßaß nacuulac chiru cßanjelac incßaß na-au saß xkßehil li âuc. Abanan nak nacuulac xkßehil li kßoloc naxic chi kßoloc. Mâcßaß naxtau xban nak incßaß nacßanjelac.
4Mi thadahin phavangin lei a let kei ding; huaijiakin pawltak chiangin a zong dia, bangmah a neikei ding.
5Li châbil naßleb li cuan riqßuin junak cuînk incßaß nacßutun. Chanchan li haß cham cuan chßaßaj risinquil. Abanan li ani sêb xchßôl tixnau xqßuebal retal li châbil naßleb cuan riqßuin.
5Mihing lungtang ah thuphagel tui thuk bang ahi; himahleh theihsiamna nei min huai tuh a suah khe ding hi.
6Nabaleb li cristian nequeßxye nak châbileb. Abanan junak li châbil cristian, chßaßaj xtaubal.
6Mi tampiin amah tunga mi siam mi a tuak ding: himahleh mi ginom kuan a mu ding?
7Us xak reheb li alal cßajolbej li xeßcuan xnaß xyucuaß saß tîquilal ut saß châbilal.
7Mi dik amah muanhuainaa om amah nungin a tate a hampha uhi.
8Nak junak li rey nachunla saß li raklebâl âtin, yal riqßuin rilbal li junjûnk naxqßue retal ani cuan xmâc.
8Kumpipa vaihawmna mangtutphah tunga tuin a mitin gilou tengteng a theh jak hi.
9Mâ ani naru nayehoc re nak tzßakal re ru li râm. Incßaß naru naxye nak mâcßaß chic li mâc riqßuin.
9Kuan, ka lungtang ka hihsianga, ka khelhna akipan ka siangthou, a chi thei dia?
10Li Dios xicß naril li ani nabisoc chi incßaß tzßakal re ru.
10Bukna chi tuamtuam leh, tehna chi tuamtuam, a nih tuaktuak un TOUPA ading kihhuai ahi.
11Usta toj sâj junak, abanan nacßutun chanru lix naßleb riqßuin lix yehom xbânuhom.
11Naupang nangawnin a thilhihin amah leh amah a kitheisaka, a nasep a siangthou hia, a dik hia chih.
12Li Kâcuaß quixqßue li kaxic re nak to-abînk ut quixqßue ajcuiß li xnakß ku re nak to-ilok.
12Zathei bil leh, muthei mit, TOUPA a nih tuaktuakun a bawl hi.
13Mênumsi li cutan chi cuârc xban nak naru texcanâk saß nebaßil. Aj-ajak ban êru chi cßanjelac re nak cuânk nabal lê tzacaêmk.
13Ihmut it ken, na genthei kha ding hi; na mit hak in, huchiin tanghouin na tai ding hi.
14Laj lokßonel naxye: “Incßaß us lâ cßay.” Abanan nak ac x-el riqßuin laj cßay naxye nak us li xlokß.
14A leimiin, Bangmah ahi kei, bangmah ahi kei, a chi: himahleh a pai khit nungin, huaichiangin a kiuangsak hi.
15Li ani naxnau xqßuebal châbil naßleb kßaxal cuißchic lokß chiru li oro ut li tertôquil pec.
15Dangkaeng a om, rubi suang tampi: himahleh theihsiamna mukte juel suangmantam ahi uh.
16Li ani tixsume xtojbal xcßas junak incßaß naxnau ru, isihomak li rakß ut têqßue chokß prenda.
16A puan mikhual adia mohkhuhna la in; huan amah mikhualte dia mohkhuh na kichiamna dingin len in.
17Li ani natzacan riqßuin balakßic, sa nak naxtzaca. Abanan mokon raylal tâchâlk saß xbên. Chanchan yô chi tzacânc chßochß.
17Juautheihna tanghou mihing adingin a khuma; himahleh a nungin a kam suanghumin a dim ding hi.
18Li cßaßru naxcßûb ru junak, us na-el xban nak naxqßue saß xchßôl li châbil naßleb qßuebil re. Joßcan nak têcßoxla chi us nak têtiquib junak plêt.
18Thiltup chiteng thuhoihgela hihkip ahi; huan pina pilin nang kidouna na bawl.
19Li ani nacuulac chiru moloc âtin naxye resil li cßaßru cuan chi mukmu. Joßcan nak mêjunaji êrib riqßuineb li nequeßcuulac chiru jaloc âtin.
19Kuapeuh tangthugen banga pai vialvialin thugukte a kitheisak hi: huaijiakin kuapeuh a mukte zapia hong kithuahpih dah in.
20Li ani naxtzßektâna lix naß xyucuaß kßaxal ra tixcßul nak tâcâmk. Chanchan nak nachup li xam saß kßojyîn.
20Kuapeuh a pa hiam a nu hiam hamsiat, jan khomial penpen ah a khawnvak heklup ahi ding hi.
21Li ani naxtau lix biomal saß junpât chi incßaß xraylal, mokon incßaß tâosobtesîk.
21Kinohtaka gouluah muh tawpna vualjawl ahi kei ding hi.
22Mâ jun sut têcßoxla xqßuebal rêkaj li raylal na-ux êre. Canabomak ban saß rukß li Kâcuaß ut aßan tâtenkßânk êre.
22Gilou ka thuk ding, chi ken: TOUPA ngak in, aman a honhondam ding hi.
23Li bisleb incßaß tzßakal moco us ta. Li Kâcuaß xicß naril nak junak incßaß tzßakal nabisoc.
23Bukna chi tuamtuam TOUPA adingin kihhuai ahi: huan khaina diklou a hoih kei.
24Li Kâcuaß, aßan naberesin re li junjûnk. Ut mâ ani nanaßoc re cßaßru nachal saß xbên.
24Mihing painate TOUPA akipan ahi; huchi a hihchiangin bang chiin mihingin a lampi a theisiam dia?
25Xiu xiu chokß re junak cristian xyechißinquil li cßaßak re ru re li Dios cui incßaß tixcßoxla chi us xbên cua. Mâre mokon tixqßue retal nak incßaß târûk chixbânunquil.
25Mihing adingin, A siangthou, chih mawkmawk thang ahi, huan a nunga thukan dinga thuchiam.
26Li rey li cuan xnaßleb narakoc âtin saß xbêneb li incßaß useb xnaßleb ut naxqßueheb chixtojbal lix mâqueb.
26Kumpipa pilin migiloute a haiha, a tunguah chilna kangtalaikhe a pai sak hi.
27Li musikß li quiqßueheß reheb li cristian xban li Dios, aßan nacutanobresin re lix cßaßux li junjûnk. Chanchan jun li lámpara.
27Mihing lungsim TOUPA khawnvak ahi, gilpi sunglam sungnungpenpen a veka zongin.
28Junak li rey xakxôk saß xnaßaj lix cuanquil cui narahoc ut cui nataklan saß xyâlal.
28Chitna leh thutakin kumpipa a hawia; huan a mangtutphah chitna-a let kip ahi.
29Eb li toj sâjeb cuanqueb xlokßal xban nak cuan xmetzßêuheb. Abanan li ac chêqueb cuanqueb xlokßal xban nak cuanqueb xnaßleb.Li mâusilal naru xbanbal riqßuin xcßulbal li raylal. Ut riqßuin xcßulbal li tzßûm naru xjalbal li cßaßux.
29Tangvalte thupina a hatna uh ahi: huan putekte kilawmna a lutang kang uh ahi.Keh zoua satnain thil hoihlou a singsianga: satnain gilpi sunggil lamte a jel hi.
30Li mâusilal naru xbanbal riqßuin xcßulbal li raylal. Ut riqßuin xcßulbal li tzßûm naru xjalbal li cßaßux.
30Keh zoua satnain thil hoihlou a singsianga: satnain gilpi sunggil lamte a jel hi.