Kekchi

Paite

Proverbs

23

1Li xcuak li naßleb, aßan aßin: Nak tatbokekß chi cuaßac riqßuin junak cuînk nim xcuanquil, tâcßoxla chi us ani aj iqßuin yôcat chi cuaßac.
1Vaihawmmi toh ne dinga na tut chiangin, na maa om amah hoih takin ngaihtuah in.
2Matcuaßac chi nabal usta kßaxal tattzßocâk.
2Huan anhai mi na hih leh, na gawl ah temta koih ding na hi.
3Mâra ru li châbil tzacaêmk cuan saß lix mêx, xban nak mâre re âbalakßinquil nak xqßue.
3A anlimte duh lo ken; an khemnaa dim ahi uh chih thei in.
4Li xcuuk li naßleb, aßan aßin: Mêtacuasi êrib chixsicßbal lê biomal chi moco chi xic êchßôl chirix li cßaßru cuan êre.
4Hausa dingin kigimsak ken; nangmah pilna akipan tawp in.
5Lâex têqßue retal nak li biomal mâcßaß na-oc cuiß. Saß junpât na-osoß. Chanchan nak narupupic li cßuch.
5A om loupi tungah na mit na koih ding maw? Hauhsaknaten lah amaua dingin kha a kibawl ngal ua, vanlam juana leng muvanlai bangin.
6Li xcuakxak li naßleb, aßan aßin: Incßaß texxic chi cuaßac riqßuineb li pixeb, chi moco têra ru lix châbil tzacaêmk.
6Mi sumchit neih tanghou ne ken a anlimte leng duh sam ken.
7Eb aßan nequeßxbok chi cuaßac ut nequeßxye êre “Ocankex, cuaßinkex”. Abanan moco yâl ta li nequeßxye. Incßaß nequenau cßaßru cuan saß xchßôleb.
7Amah a kisim bangin, huchibang ahi: Ne inla dawn in, na kiangah a chi a; himahleh a lungtang nang kiangah a om kei hi.
8Têxaßcua li cßaßru xetzaca ut mâcßaß aj e nak xeye châbil âtin reheb.
8Na an nek na lo khe dinga, na thu hoihte na mansuah ding.
9Li xbele li naßleb, aßan aßin: Incßaß têqßue xnaßleb li incßaß nequeßxtau xyâlal, xban nak teßxseße li châbil naßleb li tâqßuehekß reheb.
9Mi hai jakin thugen ken, na thute pilna lah muhsit ding ahi ngala.
10Li xlaje li naßleb, aßan aßin: Incßaß têjal xnaßaj li nubâl li ac qßuebil najter, chi moco têchap xchßochßeb li mâcßaßeb xnaß xyucuaß,
10Tanga gamgi suan ken; pa neilou louah lut ken:
11xban nak eb aßan cuan Jun cau rib nacoloc reheb. Ut Aßan târakok âtin saß êbên.
11Amaute tanpa lah a hat ngala; na siatna dingin amau thu gen sak ding hi.
12Li xjunlaju li naßleb, aßan aßin: Qßuehomak êchßôl chixqßuebal retal lê tijbal ut têrabi li naßleb li tâqßuehekß êre.
12Na lungtang hilhna lamah suk inla, na bilte theihna thute lamah.
13Li xcablaju li naßleb, aßan aßin: Junelic têkßus li sâj al. Cui têqßue cuib oxibak lix tzßûm, aßan incßaß tâcâmk xban.
13Naupang laka bawlhoihna it dah in: chiangin vo lechin leng, a si kei ding hi.
14Têqßue chi tzßûm. Chi joßcan yôkex chixcolbal chiru li sachc.
14Chiangin amah na vo dinga, huan Seol akipan a kha na suakte sak ding.
15Ex cualal incßajol, nak têtau lê naßleb, kßaxal cuißchic tâsahokß inchßôl lâin.
15Ka tapa, na lungtang a pil leh, ka lungtang a kipak ding, keia mahmah:
16Cßajoß nak tâsahokß saß inchßôl nak tincuabi nak yôkex chi âtinac saß tîquilal.
16Ahi, ka lungtangin nuam a sa ding a, na mukten thil dik a gen chiangun.
17Mêra ru li mâusilal li nequeßxbânu eb laj mâc. Junelic ban chexucua ru li Dios.
17Na lungtangin mikhialte eng kei hen; himahleh ni tumin TOUPA kihtakna ah om in:
18Cui têbânu aßan, us tex-êlk riqßuin li cßaßru têbânu ut têcßul li cßaßru yôquex chiroybeninquil.
18Kipahman lah a om taktak ngala; huchiin na lametna satkhiak ahi kei ding.
19Abihomak, ex cualal incßajol. Chicuânk ênaßleb ut qßuehomak êchßôl chi cuânc saß tîquilal.
19Ja in, ka tapa pil in, huchiin lampi ah na lungtang pi in.
20Incßaß têcßam êrib riqßuineb li nequeßcala. Ut mêbânu êre joß nequeßxbânu li nequeßnum-ucßac ut nequeßnumcuaßac.
20Uain haite lakah om ken; sa haite lakah:
21Eb li nequeßcala ut eb li nequeßnum-ucßac nequeßnumcuaßac teßcanâk chi mâcßaß cuanqueb re. Ut eb li incßaß nequeßraj cßanjelac, teßcanâk chi mâcßaß rakßeb.
21Zukhamhat leh anhai genthei ding uh ahi ngal a: huan ihmuthainain puansia in mi tuam ding hi.
22Chex-abînk chiru lê yucuaß xban nak cui ta mâcßaß aßan, mâcßaßex ajcuiß raj lâex. Mêtzßektâna lê naß nak ac xchecoß. Cheqßue ban xlokßal.
22Nang honsuang na pa thu ngaikhia inla, a upat chiangin na nu musit ken.
23Li naßleb ut lix yâlal ut li kßusecß kßaxal terto xtzßak. Mêcanab chi numecß yal chi joßcan.
23Thutak lei inla, juak ken; ahi, pilna leh, hilhna leh theihsiamna.
24Cßajoß nak tâsahokß saß xchßôl junak yucuaßbej nak cuânk junak ralal châbil ut cuânk xnaßleb. Cuan cßaßut nak sahak saß xchßôl riqßuin.
24Mi diktat pa nakpi takin a kipak ding: huan kuapeuh ta pil suangiin amah akipan nuamsakna a nei ding.
25Cheqßuehak biß chi sahocß saß xchßôleb lê naß êyucuaß. Junelic cheßsahokß saß xchßôleb êriqßuin.
25Na nu leh na pa kipaksak inla, nang honsuangnu nuamsasak in.
26Ex cualal incßajol, cheqßuehak êchßôl chirabinquil li cßaßru tinye êre. Ut chebânuhak li us joß ninbânu lâin.
26Ka tapa, na lungtang honpia inla, na mitte ka lampite ah kipak uhen.
27Mêqßue êrib chixbalakßi li ixk li incßaß us xnaßleb. Ut mêqßue êrib chixbalakßi li ixk li naxcßayi rib xban nak eb li ixk aßan chanchaneb li chamal jul li naru textßanekß cuiß.
27Kijuak lah guam thukpi ahi ngala; huan numei lamdang kokhuk kochik ahi.
28Eb li ixk aßan chanchaneb laj êlkß yôqueb chixqßuebal retal jokße naru teßxqßue chi tßanecß li cuînk. Ut nabaleb li cuînk nequeßxqßue chi sachc.
28Ahi, suamhatmi bangin a buka, huan mite lakah lepchiah a pungsak hi.
29¿Aniheb li teßcßuluk re li raylal? ¿Aniheb li teßcßuluk re li chßaßajquilal? ¿Aniheb li nequeßpletic? Ut, ¿aniheb li nequeßyâbac? ¿Aniheb li nequeßtochßeß chi mâcßaß rajbal? Ut, ¿aniheb li cak cak nequeßiloc?
29Tunggikna kuana nei? Lungkhamna kuan a nei? Kinaknate kuan a nei? Phunna kuan a nei? Akipatna kuan liamnate a nei? mit sannakuan a nei?
30Aßan eb li junelic yôqueb chi calâc, li incßaß nequeßxcanab ucßac vino. Junelic yôqueb chixsicßbal jalan chic haß re teßcalâk.
30Uaina peng-opten; uain lehbulh zong dia kuanten.
31Abanan lâex, ex cualal incßajol, mêqßue êrib chi âlêc xban li vino, usta cak cak ru nak na-oc saß li secß. Usta sa rucßbal, mêra ru.
31A san lain uain en ken, nou sunga a jia a suah lain, nemtaka a pai suk lain.
32Cui têrucß li vino, aßan naqßuehoc raylal. Chanchan natißoc li cßantiß.
32Atawp chiangin gulpi bangin a keia, guldekpak bangin guin a zen hi.
33Nak ac xerucß li vino, texqßue chi rilbal cßaßak re ru incßaß us ut tex-oc chi âtinac yibru aj âtin xban nak incßaß chic jultic êre.
33Na miten thil lamdangte a mu ding lungtangin thil hoihloute a genkhe ding hi.
34Têrecßa nak chanchan nak yocyôquex saß junak jucub saß xbên li palau. Malaj ut têrecßa nak chanchan nak cuanquex chak saß rußuj junak li cheß najt xteram.Ut têye: —Xineßxsacß ut incßaß xcuecßa. Xineßxsacß ut incßaß xinqßue retal jokße xineßxsacß. Nak tâaj cuu, tinxic cuißchic chi ucßac, chaßkex.
34Ahi, tui laia lum bang na hi dinga, ahihkeileh long khuam dawna lum bang.A honsat ua, na ka sa kei; a honvua ua, bangmahin ka vei kei; chikchiangin ka halh dia? Zong nawn-nawn veng, na chiding.
35Ut têye: —Xineßxsacß ut incßaß xcuecßa. Xineßxsacß ut incßaß xinqßue retal jokße xineßxsacß. Nak tâaj cuu, tinxic cuißchic chi ucßac, chaßkex.
35A honsat ua, na ka sa kei; a honvua ua, bangmahin ka vei kei; chikchiangin ka halh dia? Zong nawn-nawn veng, na chiding.