Kekchi

Paite

Proverbs

29

1Li ani incßaß naxqßue saß xchßôl lix kßusbal tâsachekß ru chi junpât ut mâ ani naru nacoloc re chiru li sachc.
1Kuapeuh salhna om naka genhak thakhatin a puakjak dinga, hih damna om louin.
2Nak li tîqueb xchßôl nequeßqßueheß saß xcuanquil, eb li tenamit nequeßsahoß saß xchßôleb. Abanan kßaxal narahoß saß xchßôleb nak eb li incßaß useb xnaßleb nequeßqßueheß saß xcuanquil.
2Mi diktatte a pun chiangun, mite a kipak uh: himahleh mi gillouin vaihawmna a puak chiangin, mite a thumthum uh.
3Li ani naraj xtaubal xnaßleb naxqßue xsahil xchßôl lix yucuaß. Ut li ani nacuan riqßuineb li ixk li nequeßxcßayi ribeb naxsach lix biomal.
3Kuapeuh pilna itin apa a kipaksaka; himahleh kuapeuh kijuakte kithuahpihin a sum a mawkzatbei hi.
4Li rey li nataklan saß tîquilal naxtenkßa lix tenamit. Abanan li rey li junes tumin naxcßoxla, naxpoß ru lix tenamit.
4Kumpipan vaihawmnain gam a hihkipa: himahleh kuapeuh thilpiak phut teiteiin a hihsia hi.
5Li ani naxye châbil âtin re li ras rîtzßin chi incßaß yâl li naxye, aßan chanchan yô chixqßuebal jun li raßal re xtßanbal.
5Mi a inveng maitangphatin kalsuante adingin len a jak sak hi.
6Li mâc li nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb, aßan ajcuiß li nasachoc reheb. Abanan li tîqueb xchßôl junelic nequeßbichan xban xsahileb xchßôl.
6Mi hoihlou tatlekna ah thang a om: himahleh mi diktatin la a saa, a kipak hi.
7Li tîqueb xchßôl nequeßxqßue xchßôl chixtenkßanquileb li nebaß. Abanan li incßaß useb xnaßleb mâcßaß nequeßraj re li cßaßru nequeßxcßul li nebaß.
7Mi diktatin mi genthei thu a theihpih a: mi gilouin huai thei dingin theihsiamna a neikei hi.
8Eb li nequeßcuulac chiru hoboc nequeßxtiquib chßaßajquilal saß junak tenamit. Abanan eb li cuanqueb xnaßleb nequeßxnau xyîbanquil ru li chßaßajquilal.
8Mi simmohhatten khopi a hal ua: himahleh mi pilten thangpaihna a heimang uh.
9Cui li ani cuan xnaßleb naxcßam saß rakleb âtin junak li mâcßaß xnaßleb, li ani mâcßaß xnaßleb junes hoboc naxbânu. Mâcßaß naru xyîbanquil ru riqßuin.
9Mi pilin mi hai a kiselpih leh, a heh hiam a nui hiam, khawlna a om kei ding hi.
10Eb laj camsinel ras rîtzßin xicß nequeßril li tîqueb xchßôl. Abanan eb li tîqueb xchßôl nequeßxsicß xyâlal chanru nak teßcuânk saß xyâlal riqßuineb.
10Sisan duhna dangtakin amah mi hoihkim a mudah: huan mi tang a hihleh, a hinna a zong uhi.
11Li ani mâcßaß xnaßleb saß junpât najoskßoß. Abanan li ani cuan xnaßleb naxnau xcuybal xjoskßil.
11Mi haiin a hehna tengteng a gena: himahleh mi pilin a genkhe keia, a khemdai hi.
12Cui junak acuabej naxqßue xcuanquil li ticßtiß, li jun aßan naxpoß xnaßlebeb li ani nequeßtenkßan re.
12Vaihawmiin juauthu a ngaihkhiak leh, a sikhate tengteng gilou ahi uh.
13Eb li nequeßrahobtesîc, ut eb li nequeßrahobtesin juntakßêt nequeßxcßul. Li Kâcuaß naxcutanobresi lix yâlal chiruheb chi xcaßbichaleb.
13Mi genthei leh nuaisiahhat a kituak khawm ua: TOUPA a nih tuak uh mitte a sukvaksak hi.
14Li rey li nataklan saß tîquilal saß xbêneb li nebaß, xakxôk saß xnaßaj lix cuanquil junelic.
14Kumpipa ginomtaka gentheite ngaihtuah, khantawnin a mangtutphah a kip ding hi.
15Li alalbej li natijeß ut naqßueheß xtzßûm, aßan naxtau xnaßleb. Abanan li alalbej li nakßunbesîc, aßan naxcßut xxutân lix naß.
15Chiang leh salhnain pilna a pia: himahleh naupang amah thuthua omsakin a nu adingin zumna a omsak hi.
16Nak nequeßtam li incßaß useb xnaßleb, natam ajcuiß li mâusilal. Abanan li tîqueb xchßôl teßril nak tâsachekß ruheb li incßaß useb xnaßleb.
16Giloute a pun chiangun, tatlekna a pung hi: himahleh mi diktatin a pukna uh a en ding hi.
17Chekßuseb lê ralal êcßajol saß xyâlal re nak naru têcßojob êchßôl saß xbêneb. Junelic teßxqßue xsahil êchßôl.
17Na tapa bawlhoihin, awlna a honpe ding hi; ahi, na kha adingin nuamna a honpe ding hi.
18Cui incßaß nayeheß re li tenamit cßaßru naraj li Dios, incßaß nequeßcuan saß tuktûquilal. Us xak reheb li tenamit li nequeßxbânu li cßaßru naxye saß lix chakßrab li Dios.
18Mengmuhna om louhna ah, miten khamna a paikhia uh: himahleh kuapeuh dan jui, aman nuam a sa hi.
19Incßaß naru xkßusbal junak môs yal riqßuin kßunil âtin. Usta naxtau ru li cßaßru nacaye re, abanan incßaß tixbânu.
19Sikha thutea bawl hoih in a om kei ding: a limsak kei ding thei mahleh.
20Toj naru xqßuebal xnaßleb li incßaß nequeßxtau xyâlal chiruheb li nequeßâtinac chi incßaß nequeßxcßoxla li cßaßru nequeßxye.
20A thutea man gang mi na mu hia? amah akipan sangin mihai akipanin lametna a omjaw hi.
21Li ani naxkßunbesi lix môs chalen saß xcaßchßinal, mokon lix môs chic tâêchanînk re lix jun cablal.
21Kuapeuh a naupan akipana a sikha nuamtattaka kemin a tawptawpin amah tapa honghiin a nei ding hi.
22Li ani chßinpoß naxyoßob ra xîcß. Ut li ani najoskßoß, nabal sut namâcob.
22Mi hehin kinakna a tok thoua, huan mi thangpaiin tatlekna a hau hi.
23Li ani naxnimobresi rib nacubsîc xcuanquil xban xkßetkßetil. Abanan li naxcubsi rib naqßueheß xlokßal.
23Mihing kisaktheihnain amah a lai naim ding: himahleh kuapeuh lungsim kiniamkhiakin zahtatna a mu ding.
24Li ani na-oquen chirix junak aj êlkß, aßan xicß naril rib xjunes rib. Usta nayeheß re nak tento tixye li yâl, abanan incßaß naxye xban xxiu.
24Kuapeuh gutami toh kithuahin amah kha a mudah hi: nakpitaka ngetna a jaa huan bangmah a gen kei.
25Li xxucuanquil ru li cuînk, aßan chanchan jun li raßal. Abanan li ani cßojcßo xchßôl riqßuin li Dios, aßan tâcolekß.
25Mihing kihtaknain thang a hontawia: himahleh kuapeuh TOUPAa a muanna koih a bit ding hi.
26Nabaleb li teßraj tâuxk usilal reheb xban li acuabej. Abanan caßaj cuiß li Kâcuaß narakoc âtin saß tîquilal.Eb li tîqueb xchßôl xicß nequeßril li incßaß us. Abanan li incßaß useb xnaßleb xicß nequeßril li tîquil chßôlej.
26Mi tampiin vaihawmmi deihsakna a zong ua: himahleh mihing vaihawmna TOUPA akipan a hongpai ahi.Mi diklou mi diktat adingin kihhuai ahi: huan kuapeuh lampia tang migilou adingin kihhuai ahi.
27Eb li tîqueb xchßôl xicß nequeßril li incßaß us. Abanan li incßaß useb xnaßleb xicß nequeßril li tîquil chßôlej.
27Mi diklou mi diktat adingin kihhuai ahi: huan kuapeuh lampia tang migilou adingin kihhuai ahi.