1Tojoßnak laj Samuel quixye reheb li tenamit: —Qßuehomak retal. Lâin xinbânu chixjunil li xeye cue. Ut xinxakab lê rey.
1 Samuwila ne Israyla jama kulu se «Wa guna, ay n'araŋ sanney hangan ka maa hay kulu kaŋ araŋ ci ay se, hal ay na bonkooni daŋ araŋ se.
2Anakcuan cuan lê rey chi cßamoc be chêru. Lâin ac tîxin chic. Sak chic injolom. Eb li cualal cuanqueb arin êriqßuin. Lâin xincßamoc be chêru chalen saß insâjilal toj anakcuan.
2 A go no mo sohõ, bonkoono ga dira araŋ jine. Ay mo za kaŋ ay go sohõ ay zeen, ay te hamni kwaaray. Ay izey mo neeya, i go araŋ banda. Ay mo, za ay go arwasu ay goono ga dira araŋ banda hala ka kaa sohõ.
3Xakxôquin chêru anakcuan. Yehomak cue lix yâlal chiru li Kâcuaß Dios ut chiru ajcuiß li rey li quixsicß ru chi cßamoc be chêru. ¿Ma cuan junak xinmakß xbôyx? ¿Ma cuan junak xinmakß xbûr? ¿Ma cuan junak xincuelkßa cßaßru re? ¿Ma cuan junak xinrahobtesi? ¿Ma xinqßue cuib chi tuminâc re nak incßaß tinye li yâl? Cui cuan li incßaß us xinbânu, yehomak cue anakcuan re nak naru tinyîb ru li incßaß us xinbânu, chan.
3 Ay neeya, wa seeda ay boŋ Rabbi d'a wane suubananta mo jine, may haw no ay kom? May farka no ay kom? May no ay zamba? May no ay kankam baa ce fo? May kambe ra no ay na me-daabu ta hal ay m'ay moy daabu nda woodin? Ay, kal ay m'a yeti araŋ se.»
4Ut eb li tenamit queßxye re: —Incßaß xabânu li incßaß us. Incßaß xat-elkßac chiku chi moco xoârahobtesi, chanqueb.
4 I ne: «Ni mana iri zamba, ni mana iri kankam, ni mana hay fo kulu ta boro fo kambe ra.»
5Laj Samuel quixye reheb: —Li Kâcuaß xrabi li cßaßru xeye. Ut li rey li sicßbil ru xban li Dios xrabi ajcuiß. Mâcßaß li incßaß us xinbânu êre, chan. Ut eb li tenamit queßxye: —Yâl. Li Kâcuaß naxnau, chanqueb.
5 A ne i se: «Rabbi no ga ti seeda araŋ boŋ, a suubananta mo seeda no hunkuna: araŋ mana hay kulu gar ay kamba ra.» I ne: «Nga no ga ti seeda.»
6Laj Samuel quixye reheb li tenamit: —Li Kâcuaß, aßan li quixakaban reheb laj Moisés ut laj Aarón chirisinquileb lê xeßtônil yucuaß saß li naßajej Egipto.
6 Samuwila ne jama se: «Rabbi no ka Musa nda Haruna sinji, a n'araŋ kaayey kaa Misira laabo ra mo.
7Qßuehomak retal. Lâin tinjultica êre chiru li Kâcuaß chixjunil li usilal li quixbânu chak êre lâex ut reheb ajcuiß lê xeßtônil yucuaß nak quixcoleb.
7 Sohõ binde wa kay siw! hala ay ma kande araŋ se sanni Rabbi jine, goy adilantey* kulu boŋ kaŋ yaŋ a goy araŋ d'araŋ kaayey se.
8Nak queßcôeb Egipto laj Jacob ut eb li ralal xcßajol, queßrahobtesîc. Eb lê xeßtônil yucuaß queßxyâba xcßabaß li Kâcuaß. Ut aßan quixtaklaheb laj Moisés ut laj Aarón chixtenkßanquileb. Eb aßan queßcßamoc be chiruheb lê xeßtônil yucuaß nak queßel chak Egipto ut aßaneb li queßcßamoc chak reheb chi cuânc saß li naßajej aßin.
8 Waato kaŋ cine Yakuba kaa Misira ra, kaŋ araŋ kaayey hẽ Rabbi gaa mo, saaya din no Rabbi na Musa nda Haruna donton. I n'araŋ kaayey kaa Misira ra k'i daŋ i ma goro nango wo ra.
9Abanan eb lê xeßtônil yucuaß queßxtzßektâna li Kâcuaß lix Dioseb. Joßcan nak li Dios quixkßaxtesiheb saß rukß laj Sísara li nataklan saß xbêneb lix soldado laj Jabín lix reyeb laj Hazor. Quixcanabeb ajcuiß rubel xcuanquileb laj filisteo ut rubel xcuanquileb lix reyeb laj Moab. Queßpletic riqßuineb lê xeßtônil yucuaß ut queßnumta saß xbêneb.
9 Amma i dinya Rabbi ngey Irikoyo. Nga mo n'i neera Sisera, Hazor marga jine bora kambe ra, da Filistancey kambe ra, da Mowab bonkoono kambe ra mo hal i wongu nd'ey.
10Nak ac cuanqueb chic saß raylal, queßxtzßâma xtenkßanquileb chiru li Dios ut queßxye, “Lâo xomâcob xban nak xatkatzßektâna ut xkalokßoniheb li yîbanbil dios Baal ut Astarot. At Kâcuaß, choâcol taxak chiruheb li xicß nequeßiloc ke ut tocßanjelak châcuu,” chanqueb.
10 Kala i hẽ Rabbi gaa ka ne: ‹Iri na zunubi te, za kaŋ iri dinya Rabbi, hal iri may mo Baaley da Astarot se. Amma sohõ ni m'iri faaba iri ibarey kambe. Iri mo, iri ga may ni se.›
11Ut li Kâcuaß quixtaklaheb laj Jerobaal, laj Barac, laj Jefté, ut laj Samuel chêtenkßanquil re texcolekß chiruheb li xicß nequeßiloc êre ut quexcuan chi mâcßaß chic êcßaßux.
11 Rabbi mo na Yerub-Baal donton, da Bedan, da Yefta, da Samuwila. A n'araŋ faaba araŋ ibarey gaa kuray kulu. Araŋ n'araŋ goray te baani samay mo.
12Nak queqßue retal nak laj Nahas lix reyeb laj Amón oc re chi pletic êriqßuin, lâex xetzßektâna li Kâcuaß Dios ut aßan raj li tzßakal lê rey. Ut xeye, “Takaj junak karey re tâtaklânk saß kabên,” chanquex.
12 Waato kaŋ araŋ di Nahas, Amon izey bonkoono, nga mo fatta araŋ gaa, kal araŋ ne ay se: ‹Abada! Kala day i ma bonkooni daŋ, a m'iri may.› A go mo, Rabbi araŋ Irikoyo no ga ti araŋ bonkoono!
13Anakcuan cueß lê rey li xesicß ru. Li Kâcuaß xqßue lê rey li xetzßâma.
13 Sohõ binde, bonkoono kaŋ araŋ suuban kaŋ araŋ ceeci mo, nga neeya! Nga nooya, Rabbi na bonkooni daŋ araŋ se.
14Cui lâex têxucua ru li Kâcuaß ut texcßanjelak chiru ut cui lâex joß ajcuiß lê rey, têbânu li cßaßru naraj li Dios ut incßaß têkßetkßeti êrib chiru, us tex-êlk riqßuin li cßaßru têbânu.
14 D'araŋ ga humburu Rabbi, araŋ ma may a se, araŋ m'a sanney hangan, araŋ mana murte Rabbi lordey gaa, araŋ da bonkoono kaŋ goono ga koytaray ŋwa araŋ boŋ, yaadin gaa araŋ ciya Rabbi ganakoyaŋ.
15Abanan cui incßaß têbânu li cßaßru naxye, ut cui têkßet li chakßrab li quixqßue êre, li Dios texqßue chixtojbal rix lê mâc joß quixbânu riqßuin lê xeßtônil yucuaß.
15 Amma d'araŋ wangu ka Rabbi sanney hangan, hala araŋ murte Rabbi lordey gaa, waato din gaa no Rabbi kamba ga gaaba nd'araŋ, sanda mate kaŋ cine a te araŋ kaayey se.
16Oybenihomak cuan toj têril li sachba chßôlej li tixbânu li Dios chêru.
16 Sohõ binde, kal araŋ ma kay siw, ka di hari bambatey wo kaŋ Rabbi ga te araŋ jine.
17Qßuehomak retal. ¿Ma mâcuaß ta biß anakcuan xkßehil li sicßoc trigo? Anakcuan mâcuaß xkßehil li hab. Abanan lâin tintzßâma chiru li Dios nak tixqßue chak li câk ut li hab re nak têqßue retal nak mâc xebânu chiru li Dios nak xetzßâma lê rey, chan laj Samuel.
17 Manti hunkuna ya alkama wiyaŋ hane no? Ay ga Rabbi ce a ma hari nda beene kaatiyaŋ samba. Araŋ ga di, araŋ ga bay mo kaŋ araŋ laala ga beeri kaŋ araŋ goy Rabbi jine, za kaŋ araŋ na bonkooni ceeci araŋ boŋ se.»
18Ut laj Samuel quixtzßâma chiru li Dios nak tixtakla li hab. Ut saß ajcuiß li hônal aßan li Dios quixtakla li câk ut li hab. Ut cßajoß nak queßxxucua ru li Dios ut queßxxucua ajcuiß ru laj Samuel.
18 Samuwila binde na Rabbi ce. Rabbi mo na hari nda beene kaatiyaŋ samba han din hane. Jama kulu humburu Rabbi nda Samuwila mo gumo.
19Ut queßxye re laj Samuel: —Chattijok chikix lâo aj cßanjel châcuu. Tzßâma chiru li Dios nak incßaß toxcanab chi câmc xban nak mâc xkabânu nak xkapatzß karey, chanqueb.
19 Jama kulu ne Samuwila se: «Ma te iri, ni bannyey se adduwa Rabbi ni Irikoyo gaa zama iri ma si bu, zama iri na laala woone kulu tonton iri zunubey gaa, kaŋ iri na bonkooni ceeci iri boŋ se.»
20Laj Samuel quixye reheb: —Mexxucuac. Yâl nak xexmâcob. Abanan mêtzßektâna chic li Kâcuaß. Chexcßanjelak ban chiru chi anchal lê chßôl, chan.
20 Samuwila ne jama se: «Wa si humburu. Daahir no araŋ na laala woodin kulu te. Kulu nda yaadin, araŋ ma si kamba ka fay da Rabbi ganayaŋ. Amma wa may Rabbi se nda araŋ biney kulu.
21Mêlokßoni chic li jalanil dios. Eb aßan incßaß naru nequextenkßa chi moco naru nequexcol xban nak eb aßan mâcßaß nequeßoc cuiß.
21 Wa si kamba, zama yaadin gaa araŋ ga muraadu yaamoyaŋ gana kaŋ yaŋ sinda hina k'araŋ nafa, wala i ma araŋ faaba, zama yaamoyaŋ no.
22Saß xcßabaß lix lokßal, li Kâcuaß incßaß textzßektâna, xban nak aßan naraj nak lâexak lix tenamit.
22 Zama Rabbi si nga jama furu bo, nga maa beero sabbay se, za kaŋ Rabbi miila nga m'araŋ ciya nga jama.
23Lâin incßaß nacuaj mâcobc chiru li Kâcuaß Dios riqßuin xcanabanquil tijoc chêrix. Nacuaj xqßuebal ênaßleb ut nacuaj ajcuiß xcßutbal chêru cßaßru li us xbânunquil re nak châbilakex ut texcuânk saß tîquilal.
23 Woodin banda ay boŋ do haray, Irikoy m'ay hallasi ay ma si zunubi te Rabbi se, ya fay da adduwa teeyaŋ araŋ se, amma ay ga soobay ka araŋ dondonandi fondo hanno boŋ, cimi wane.
24Qßuehomak êchßôl chi cßanjelac chiru li Kâcuaß ut chexucua ru. Cheqßuehak retal li sachba chßôlej ut li xnînkal usilal quixbânu êre.Abanan cui yal yôkex chixbânunquil li incßaß us, tâsachekß êru ut tâsachekß ajcuiß ru lê rey, chan laj Samuel.
24 Kala day araŋ ma humburu Rabbi, araŋ ma may a se cimi ra d'araŋ biney kulu. Zama wa guna hari bambatey kaŋ yaŋ a te araŋ sabbay se.
25Abanan cui yal yôkex chixbânunquil li incßaß us, tâsachekß êru ut tâsachekß ajcuiß ru lê rey, chan laj Samuel.
25 Amma hala hõ d'araŋ na goy laalo te, i g'araŋ halaci, araŋ d'araŋ bonkoono kulu.»