1Saß jun li cutan laj Samuel quixye re laj Saúl: —Li Kâcuaß quinixtakla re nak tatinxakab chokß xreyeb laj Israel lix tenamit. Joßcan ut nak anakcuan chacuabi li cßaßru naxye li Kâcuaß Dios.
1 Samuwila ne Sawulu se: «Rabbi n'ay donton zama ya ni tuusu nda ji, ni ma ciya bonkooni a jama Israyla boŋ. Sohõ binde kala ni ma hangan ka maa Rabbi sanney se.
2Aßan aßin li naxye li nimajcual Dios; “Lâin tinqßueheb chixtojbal xmâqueb li ralal xcßajol laj Amalec xban nak incßaß queßxcanabeb laj Israel chi numecß saß lix naßajeb nak queßel chak aran Egipto.
2 Rabbi Kundeykoyo ne nga na laakal ye haŋ kaŋ Amalek te Israyla se gaa, kaŋ a kay a se da gaaba fonda boŋ, waato kaŋ a fun Misira ra.
3Texxic anakcuan chi pletic riqßuineb laj Amalec. Têsach ruheb chixjunil li cßaßruheb re. Mêril xtokßobâl ruheb. Têcamsiheb chixjunileb joß cuînk, joß ixk, joßqueb ajcuiß li cocßal ut eb li toj cßulaßaleb. Têcamsiheb ajcuiß lix cuacax, ut eb lix carner, eb lix camelleb joß eb ajcuiß lix bûreb”, chan li Kâcuaß.
3 Sohõ binde, kala ni ma koy ka Amalek kar, ni ma hay kulu kaŋ go i se halaci. Ma si bakar i se, amma alboro nda wayboro, attaciriya nda naanandi, haw da feeji, yo da farka, ni m'i wi.»
4Laj Saúl quixtakla xchßutubanquileb li tenamit saß li naßajej Telaim ut aran quirajlaheb. Cuanqueb cuib oßcßâl mil chi soldado re Israel li nequeßxic chi rokeb ut lajêb mil chi soldados re Judá.
4 Kala Sawulu na jama ce k'i kabu Telim ra: ce-koyey boro zambar zangu hinka no, da Yahuda boro zambar way.
5Chirix aßan laj Saúl queßcôeb saß lix tenamiteb laj Amalec ut aran queßcana chi oybenînc saß li ru takßa.
5 Sawulu binde kaa Amalek kwaara do, a gum noodin gooro ra.
6Quixtakla xyebal reheb laj Ceneo: —Elenkex saß xyânkeb laj Amalec re nak incßaß texsachekß rochbeneb aßan. Incßaß texsachekß xban nak lâex xeril xtokßobâl ruheb laj Israel nak queßel Egipto, chan. Ut eb laj Ceneo queßel saß xyânkeb laj Amalec.
6 Sawulu ne Keniya borey se: «Wa tun ka dira. Araŋ ma zulli ka fay da Amalek borey, ay ma si araŋ halaci i banda, zama araŋ na gomni kulu cabe Israyla izey se waato kaŋ i fun Misira.» Keniya borey binde tun ka fun Amalek borey ra.
7Ut laj Saúl quipletic riqßuineb laj Amalec ut queßrâlinaheb saß li tenamit Havila toj saß li tenamit Shur li cuan saß xnubâl li naßajej Egipto. Laj Saúl quinumta saß xbêneb.
7 Sawulu mo na Amalekancey kar, za Habila gaa kal a ma koy Sur kaŋ go Misira fonda gaa.
8Queßxchap chi yoßyo laj Agag lix reyeb laj Amalec. Abanan chixjunileb li tenamit queßxcamsi chi chßîchß.
8 A na Amalek bonkoono Agag di da fundi, amma a na boro cindey kulu wi da takuba, parkatak!
9Laj Saúl ut eb lix soldado incßaß queßxcamsi laj Agag, chi moco queßxcamsiheb li carner li châbil, chi moco li cuacax li nînkeb xtibel. Ut incßaß queßxsach ru li cßaßru terto xtzßak. Caßaj cuiß li cßaßru mâcßaß na-oc cuiß, aßan li queßxsach.
9 Amma Sawulu da jama na Agag fay waani, nga nda haŋ kaŋ yaŋ ga boori feejey da hawey ra, da wo kaŋ yaŋ i kuru, da feej'izey, da hari hanno kulu. I mana yadda k'i halaci parkatak bo. Amma hari ziibo kulu, da fanta harey, i n'i halaci parkatak!
10Ut li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Samuel ut quixye:
10 A binde, Rabbi sanno kaa Samuwila do ka ne:
11—Incßaß sa saß inchßôl riqßuin laj Saúl. Incßaß raj xinqßue chokß xreyeb laj Israel. Quinixtzßektâna ut quixkßet lin chakßrab, chan. Qui-oc xcßaßux laj Samuel ut quixnumsi li kßojyîn aßan chi tijoc chiru li Kâcuaß.
11 «A dooru ay gaa kaŋ ay na Sawulu daŋ a ma ciya bonkooni, zama a bare ka fay da ay ganayaŋo, a mana ay lordo toonandi.» Samuwila mo futu, a hanna ka jinde tunandi Rabbi gaa.
12Cuulajak chic nak toj ekßela, laj Samuel cô chixsicßbal laj Saúl. Quirabi resil nak cô aran Carmel laj Saúl ut nak quixxakab jun li retalil najt xteram re nak tâqßuehekß xlokßal. Ut chirix aßan laj Saúl cô Gilgal.
12 Samuwila tun susuba za da hinay zama nga ma kubay da Sawulu. I ci mo Samuwila se ka ne: «Sawulu kaa Karmel. A go, a na cinari sinji nga boŋ se, a ye ka tun koyne ka bisa, ka zulli ka koy Jilgal.»
13Laj Samuel cô cuan cuiß laj Saúl ut laj Saúl quixye re: —Osobtesinbilat taxak xban li Kâcuaß. Lâin xinbânu li cßaßru quixye cue li Kâcuaß, chan.
13 Kala Samuwila kaa Sawulu do. Sawulu mo ne a se: «Albarka go ni gaa, Rabbi do wane! Ay na Rabbi lordo toonandi!»
14Laj Samuel quixye re: —Cui xabânu li cßaßru xye âcue li Kâcuaß, ¿cßaßut nak yôquin chirabinquil li carner ut li cuacax nak yôqueb chi yâbac? chan.
14 Samuwila ne: «Feeji hẽeni kaŋ ay goono ga maa ay hanga ra binde, da haw kosongu mo kaŋ ay goono ga maa, ifo ga ti i sabaabu?»
15Quichakßoc laj Saúl ut quixye: —Riqßuineb laj Amalec xkacßameb chak. Eb li soldados incßaß queßxcamsi li châbil saß xyânkeb li carner ut li cuacax. Queßxsicß ruheb re takamayeja chiru li Kâcuaß lâ Dios. Ut li jun chßol chic xkasach ruheb, chan.
15 Sawulu ne: «Amalekancey do no i fun d'ey, zama jama na ihanno yaŋ naŋ feejey da hawey ra zama i ma sargay te Rabbi ni Irikoyo se. Amma iri na cindey kulu halaci parkatak.»
16Quixye laj Samuel re laj Saúl: —Canab âtinac. Abi li cßaßru quixye cue li Kâcuaß ecuêr chi kßek, chan. Ut laj Saúl quixye re: —Us. Ye, chan.
16 Waato din gaa Samuwila ne Sawulu se: «Kay noodin, ay ma ci ni se haŋ kaŋ Rabbi ci ay se hunkuna cino wo.» Sawulu ne a se: «Ci.»
17Quixye laj Samuel: —Usta lâat xaye nak mâcßaß âcuanquil, abanan lâat xatqßueheß chi taklânc saß xbêneb laj Israel. Li Kâcuaß quisicßoc âcuu re nak tat-oc chokß xreyeb laj Israel.
17 Samuwila ne: «Waato kaŋ ni goono ga di ni boŋ ni ya boro kayna no, manti i na ni ciya jine boro Israyla kundey se? Manti Rabbi na ni tuusu nda ji mo ni ma ciya bonkooni Israyla boŋ?
18Ut li Kâcuaß catxtakla chi pletic riqßuineb laj Amalec. Ut quixye âcue nak tento tâsacheb ru chixjunileb xban nak aj mâqueb.
18 Rabbi na ni donton mo ka ne: Ni ma koy ka Amalek zunubikooney din halaci parkatak. M'i wongu kal i ma ban.
19¿Cßaßut nak xakßet li cßaßru quixye âcue li Kâcuaß? ¿Cßaßut nak xexoc li cßaßru reheb? ¿Cßaßut nak xabânu li incßaß us chiru li Kâcuaß? chan laj Samuel.
19 Ifo se no ni mana Rabbi sanno hangan, amma ni koy ka kaŋ arzaka boŋ? Ni na hari laalo te Rabbi diyaŋ gaa.»
20Laj Saúl quixye: —Lâin xinbânu li xye cue li Kâcuaß. Xinbânu lin taklanquil xqßue cue. Xinchap ut xincßam laj Agag lix reyeb laj Amalec ut xkasacheb ruheb chixjunileb laj Amalec.
20 Sawulu ne Samuwila se: «Haciika, ay na Rabbi sanno gana. Ay koy nango kaŋ Rabbi n'ay donton, hal ay kande Amalek bonkoono Agag. Ay na Amalek borey halaci mo parkatak!
21Abanan eb lin soldados queßxchapeb li châbil carner ut li châbil cuacax li ac kßaxtesinbil re sachecß ut queßxcßameb chak re teßxmayejaheb chiru li Kâcuaß lâ Dios aran Gilgal, chan.
21 Amma jama kaa arzaka ra, haw da feeji beerey, haya kaŋ i ga halaci din ra, zama i ma sargayyaŋ te Rabbi ni Irikoyo se Jilgal ra.»
22Laj Samuel quixye re: —¿Cßaßru li kßaxal lokß chiru li Kâcuaß? ¿Ma li mayejac malaj ut li abînc? Chiru li Kâcuaß li abînc, aßan li kßaxal lokß chiru li mayejac. Li xbânunquil li cßaßru naxye li Dios, aßan kßaxal lokß chiru xcßatbal xxêbul li carner.
22 Samuwila ne: «Mate no? Rabbi ga farhã gumo sargay kaŋ i ga ton yaŋ da nooyaŋey mo se, sanda mate kaŋ a ga farhã da Rabbi sanno ganayaŋ? Ma faham woone: ganayaŋ ga bisa sargay. Sanni maayaŋ mo bisa feeji maani.
23Li xkßetbal xchakßrab li Dios, aßan nimla mâc joß li kßehînc. Ut li xtzßektânanquil li râtin li Dios, aßan nimla mâc ajcuiß joß li xlokßoninquil li yîbanbil dios. Joß nak lâat xatzßektâna li râtin li Kâcuaß, joßcan ajcuiß nak li Kâcuaß xatxtzßektâna lâat ut xatrisi saß lâ cuanquil. Incßaß chic tatcßanjelak chokß rey, chan laj Samuel.
23 Zama murteyaŋ ga hima ziimataray zunubi. Boŋ sanday mo ga hima birga nda tooru ganayaŋ. Za kaŋ ni wangu ka maa Rabbi sanno, nga mo wangu ni ma ciya bonkooni.»
24Tojoßnak laj Saúl quixye re laj Samuel: —Lâin xinmâcob. Xinkßet li râtin li Dios ut xinkßet ajcuiß lâ cuâtin lâat. Xban nak xinxucuac chiruheb li tenamit, joßcan nak xinbânu li cßaßru xeßxye. Bânu usilal, chacuy inmâc.
24 Sawulu ne Samuwila se: «Ay na zunubi te, zama ay na Rabbi lordo da ni sanney daaru. Zama ay humburu jama, hala ay n'i sanney gana.
25Bânu usilal, yoßo chicuix re nak tinlokßoni li Kâcuaß aran Gilgal, chan laj Saúl.
25 Sohõ binde, ay ga ni ŋwaaray, m'ay yaafa nd'ay zunubey, ma bare ka koy ay banda, zama ay ma sombu Rabbi se.»
26Laj Samuel quixye re: —Incßaß tinxic châcuix xban nak xatzßektâna li râtin li Dios. Ut li Kâcuaß xatxtzßektâna lâat re nak incßaß chic tatcuânk chokß xreyeb laj Israel, chan.
26 Samuwila ne Sawulu se: «Ay si ye ka koy ni banda. Za kaŋ ni wangu Rabbi sanno, Rabbi mo wangu nin, ni ma ciya Israyla se bonkooni koyne.»
27Nak laj Samuel quixsukßisi rib re tâxic, laj Saúl quixchap li rakß ut quipejeß.
27 Waato kaŋ Samuwila na banda bare, ga ba nga ma nga diraw te, Sawulu n'a alkuba di, alkuba mo tooru.
28Laj Samuel quixye re laj Saúl: —Li Kâcuaß quixmakß châcuu lâ cuanquil anakcuan ut quixqßue re jun chic kßaxal châbil châcuu lâat.
28 Samuwila mo ne a se: «Hunkuna Rabbi na Israyla koytara tooru ka kaa ni se, k'a no ni gorokasin se kaŋ bisa nin ihanno teeyaŋ.
29Li Kâcuaß Dios, aßan lix lokßaleb laj Israel. Aßan incßaß naticßtißic, chi moco naxjal xcßaßux. Li Dios, aßan mâcuaß yal cuînk re nak tixjal xcßaßux, chan.
29 Israyla Darza si taari, a si tuubi mo, zama nga wo manti boro no, sanku fa a ma tuubi.»
30Laj Saúl quixye re: —Lâin xinmâcob. Abanan nintzßâma châcuu nak tâqßue inlokßal chiruheb li nequeßcßamoc be chiruheb lin tenamit Israel ut chiruheb ajcuiß chixjunileb li tenamit. Tatsukßîk cuochben re nak tinlokßoni li Kâcuaß lâ Dios, chan.
30 Waato din gaa Sawulu ne: «Ay na zunubi te. Kulu nda yaadin, ni m'ay beerandi sohõ, ay ga ni ŋwaaray, ay borey arkusey jine, da Israyla jine mo. Ma bare ka koy ay banda zama ay ma sombu Rabbi ni Irikoyo se.»
31Joßcan nak laj Samuel cô chirix laj Saúl ut laj Saúl quixlokßoni li Kâcuaß.
31 Samuwila binde bare ka Sawulu gana. Sawulu mo sombu Rabbi se.
32Ut laj Samuel quixye: —Cßamomak chak arin laj Agag, lix rey eb laj Amalec, chan. Quichal riqßuin laj Samuel laj Agag chi sa saß xchßôl ut quixye saß xchßôl, “Incßaß chic tineßxcamsi” chan.
32 Samuwila binde ne: «Wa kande Amalek bonkoono Agag neewo ay do.» Agag binde kaa a do da farhã. Agag ne: «Daahir bu gurzuga bisa.»
33Laj Samuel quixye re: —Riqßuin lâ chßîchß xacamsiheb li tenamit ut eb li naßbej queßcana chi mâcßaßeb chic xcocßal. Joßcan ajcuiß lâ naß tâcanâk chi mâcßaß chic xcocßal, chan. Ut laj Samuel quixcamsi ut quixpedasi laj Agag chiru li Kâcuaß aran Gilgal.
33 Samuwila ne: «Mate kaŋ ni takuba na wayborey mursandi hal i jaŋ ize, yaadin cine no ni nya mo ga mursu ka jaŋ ize wayborey ra.» Kala Samuwila na Agag pati-pati Rabbi jine Jilgal ra.
34Chirix aßan laj Samuel cô Ramá ut laj Saúl cô saß rochoch aran Gabaa saß lix naßaj.Ut laj Samuel incßaß chic cô chirilbal laj Saúl chalen toj nak quicam. Abanan cßajoß nak quirahoß xchßôl xban. Ut li Kâcuaß Dios quiyotßeß xchßôl nak quixxakab laj Saúl chokß xreyeb laj Israel.
34 Samuwila fun noodin ka koy Rama. Sawulu mo koy nga kwaara Jibeya, Sawulu wano.
35Ut laj Samuel incßaß chic cô chirilbal laj Saúl chalen toj nak quicam. Abanan cßajoß nak quirahoß xchßôl xban. Ut li Kâcuaß Dios quiyotßeß xchßôl nak quixxakab laj Saúl chokß xreyeb laj Israel.
35 Amma Samuwila mana ye ka koy nga ma Sawulu kunfa se koyne kal a bu, zama Samuwila gonda bine saray Sawulu sabbay se. A dooru Rabbi gaa mo da mate kaŋ a na Sawulu daŋ a ma ciya bonkooni Israyla boŋ.