1Li Kâcuaß quiâtinac riqßuin laj Moisés ut laj Aarón ut quixye reheb:
1 Rabbi salaŋ Musa da Haruna se koyne ka ne:
2—Cui junak cristian cuânk junak li ra chiru xtibel, malaj ut xox chirix, malaj ut tâsîpôkß lix tibel, li jun aßan tento tâcßamekß riqßuin laj Aarón laj tij malaj ut riqßuin jun li ralal xcomoneb laj tij.
2 «Da boro fo te fuusi-fuusi nga gaaham kuuro gaa, wala a te bi, wala a te gugusi mo kaŋ ga haaga, hal a te jiray doori nga gaaham kuuro gaa, waato din gaa i ma kande bora Haruna do, wala a ize fo do kaŋ ga ti alfaga.
3Laj tij târil chi us li ra. Cui sak chic li rismal chiru lix ra ut cui cham xsaß, aßan saklep rix ut laj tij tixye nak muxbil ru.
3 Alfaga mo ga dooro kaŋ go gaaham kuuro gaa guna. Da hamney kaŋ go nango ra bare ka kwaaray, da biyo mo hima danga a guusu ka bisa bora gaaham kuuru cindo, kulu jiraytaray doori no. Kala alfaga ma bora guna ka ci a se kaŋ a ga ziibi.
4Cui ut sak lix ra ut moco cham ta xsaß, chi moco sak li rismal chiru, laj tij tixqßue li yaj xjunes chiru cuukub cutan.
4 Amma gugusi kaŋ ga haaga, d'a kwaaray bora gaaham kuuro gaa, amma a mana hima danga a guusu nda kuuru cindo, d'a hamney mana bare ka kwaaray mo, waato din gaa alfaga ma doorikomo daabu kala jirbi iyye.
5Ut saß li xcuuk li cutan laj tij târil cuißchic lix ra li yaj. Cui târil nak incßaß yô chi nimânc lix ra, li yaj tâcanâk cuukub cutan chic xjunes.
5 Jirbi iyyanta hane mo alfaga ma ye ka bora guna. D'a di kaŋ dooro mana tonton, a mana daaru kuuro gaa mo, kala alfaga m'a daabu jirbi iyye fo koyne.
6Ut laj tij târil cuißchic lix ra saß xcuuk li cutan. Cui lix ra yô chi qßuirâc ut incßaß xniman, laj tij tixye nak yô chi qßuirâc lix ra. Yal xox li qui-el chirix ut moco muxbil ta ru. Li yaj tixpuchß li rakß ut moco muxbil ta ru.
6 Alfaga ma ye k'a guna jirbi iyyanta din hane. D'a di dooro mana haaga gumo, a mana daaru kuuro gaa, waato din gaa alfaga ma ci bora se kaŋ a ga hanan; bi hinne day no. Bora ma nga bankaarayey nyuna ka hanan.
7Abanan cui lix ra yôk chi nimânc chirix nak laj tij quixye nak moco muxbil ta ru, tento nak tixcßut cuißchic lix ra chiru laj tij.
7 Amma da alfaga di bora, hala mo a ne a ga hanan, woodin banda mo biyo soobay ka ŋwa kuuro gaa, kala bora din ma ye ka nga boŋ cabe alfaga se.
8Laj tij târil chi us lix ra. Ut cui yô chi nimânc lix ra, laj tij tixye nak aßan saklep rix ut muxbil chic ru li yaj.
8 Alfaga mo ma guna ka di. Da biyo daaru kuuro gaa, waato din gaa alfaga ma ci bora se kaŋ a ga harram, kaŋ jiraytaray no.
9Tento nak tâcßamekß riqßuin laj tij li ani saklep rix.
9 Da jiraytaray doori go boro fo gaa, i ma kand'a alfaga do.
10Laj tij târil chi us lix ra. Cui sak chic lix ra, ut cui sak chic li rismal chiru lix ra ut cui teto ru lix ra,
10 Alfaga ma guna ka di. D'a te gugusi kwaaray fo kuuro gaa kaŋ n'a hamney ciya ikwaaray, d'a te basi ciray mo guda gaa,
11aßan saklep rix. Ut laj tij tixye nak muxbil ru li yaj. Incßaß tixqßue li yaj xjunes re rilbal chanru lix yajel xban nak ac muxbil ru.
11 woodin jiraytaray zeeno no bora gaaham kuuro gaa. Alfaga ma ci a se kaŋ a ga ziibi. A ma s'a daabu ka di, zama a ziibi.
12Ut laj tij tixqßue retal lix ra. Cui sak chic ru ut cuan saß chixjunil lix tibel naticla chi rok ut nacuulac toj saß xjolom,
12 Amma da jiray dooro say-say kuuro gaa hal a daaru gaaham kuuro kulu gaa za boŋo ka koy cey gaa, alfaga diyaŋo gaa,
13laj tij tixye nak moco muxbil ta ru xban nak sak chic ru lix ra.
13 waato din gaa alfaga ma guna ka di. Da dooro go a gaahamo kulu gaa, a ma ci bora se kaŋ a ga hanan zama a kulu ye ka kwaaray. A ga hanan.
14Abanan cui toj mokon tâtehekß ru lix ra, aßan muxbilak chic ru.
14 Amma waati kulu kaŋ basi ciray ga bangay bora gaa, a ga ziibi koyne.
15Laj tij târil cuißchic lix ra. Cui teto ru lix ra, aßan retalil nak saklep rix. Ut laj tij tixye nak muxbil ru.
15 Alfaga mo ma basi cira guna ka ci a se kaŋ a ga ziibi. Baso no ga ziibi, jiraytaray no.
16Cui tâsakokß ru ut yôk chi qßuirâc lix ra, tâxic riqßuin laj tij.
16 Wala mo da basi cira bare koyne, a ye ka kwaaray, waato din gaa bora ma kaa alfaga do.
17Laj tij târil chi us lix ra. Cui xsakoß ru lix ra ut yô chi qßuirâc, laj tij tixye nak xqßuira li yaj ut moco muxbil ta chic ru.
17 Nga mo ma guna ka di. Da dooro ye ka kwaaray, waato din gaa no alfaga ma ci doorikomo se kaŋ a ga hanan, zama a hanan no.
18Cui junak cuânk xox chirix ut tâqßuirâk,
18 Da boro fo te jaŋ nga gaaham kuuro gaa, hala a yay mo,
19abanan cui li xox nasakoß ut nasipoß ut nacakoß ru, tento nak tâxic riqßuin laj tij chixcßutbal lix ra chiru.
19 amma jaŋo dolla ra ye ka fuusuyaŋ kwaaray fo te, wala tombi kaŋ ga haaga, a ga ciray-ciray mo, a m'a cabe alfaga se.
20Laj tij târil lix ra ut cui cham xsaß ut sak chic li rismal chiru lix ra, laj tij tixye nak muxbil ru li yaj. Xsukßi saklep li xox li qui-el chirix.
20 Alfaga mo ma guna ka di. D'a hima danga a ga guusu nda kuuro, a hamney mo bare ka kwaaray, waato din gaa alfaga ma ci bora se kaŋ a ga ziibi. Jiraytaray doori no kaŋ furo jaŋo ra.
21Abanan cui laj tij naril lix ra ut naxqßue retal nak moco cham ta xsaß ut incßaß xsakoß li rismal chiru lix ra, ut yô chi qßuirâc, laj tij tixqßue li yaj xjunes chiru cuukub cutan.
21 Amma da alfaga guna, a mana di a ra hamni kwaaray kulu, a si kuuro se ganda, amma a go ga bi-bi, waato din gaa alfaga ma bora daabu hala jirbi iyye.
22Cui yô chi nimânc lix ra, laj tij tixye nak saklep ut muxbil chic ru.
22 Da biyo daaru kuuro gaa, woodin banda alfaga ma ci bora se kaŋ a ga ziibi; doori laalo no.
23Abanan cui incßaß xniman lix ra, ut caßaj chic retalil li xox li qui-el chirix li nacßutun, laj tij tixye nak xqßuira ut moco muxbil ta ru.
23 Amma da nango kaŋ ga haaga goro yaadin, a mana tonton mo, gaa no a ma bay kaŋ jaŋ dollo day no. Alfaga ma ci bora se a ga hanan.
24Cui junak tixcßat rib ut lix cßatal nasakoß ru malaj ut nacakoß ru,
24 Wala nda boro fo gonda danji tonyaŋ bi gaahamo gaa, noodin baso ciray mo, a ra tombi te kaŋ ga haaga, kaŋ ga ciray-ciray mo, wala a ga kwaaray,
25tento nak laj tij târil lix ra. Cui sak chic li rismal li cuan chiru ut cham xsaß, aßan saklep rix. Ut laj tij tixye nak muxbil ru.
25 kala alfaga ma guna ka di. Da tombo kaŋ haaga gonda hamni fooyaŋ kaŋ yaŋ ga kwaaray, d'a hima danga a guusu nda kuuro mo, jiraytaray dumi fo no kaŋ zay danji tonyaŋ biyo ra. Alfaga ma ci bora se kaŋ a ziibi, zama jiraytaray doori no.
26Ut cui laj tij târil nak incßaß xsakoß li rismal chiru lix ra ut incßaß cham xsaß ut yô chi qßuirâc, laj tij tixqßue li yaj xjunes chiru cuukub cutan.
26 Amma da alfaga guna ka di, hamni kwaaray si no tombo kaŋ ga haaga ra, a mana guusu nda kuuro mo, kala alfaga ma bora daabu kala jirbi iyye.
27Saß xcuuk li cutan laj tij târil cuißchic lix ra. Cui yô chi nimânc lix ra, laj tij tixye nak muxbil ru xban nak saklep rix.
27 Jirbi iyyanta hane mo, alfaga ma dooro guna. Da dooro daaru kuuro gaa, kala alfaga ma ci bora se kaŋ a ziibi; jiraytaray no.
28Cui lix ra incßaß xniman ut yô chi qßuirâc, aßan yal retalil li cßatal yô chi qßuirâc. Ut laj tij tixye nak moco muxbil ta ru.
28 Da tombo kaŋ haaga goro day yaadin nga nangu zeena ra, a mana tonton kuuro gaa amma a ga bi-bi; tonyaŋ bi hinne day no. Alfaga ma ci bora se kaŋ a ga hanan, zama nango kaŋ ton dolla no.
29Cui junak ixk malaj ut junak cuînk cuan li xox saß xjolom malaj ut saß xmach,
29 Koyne, da alboro fo wala wayboro fo gonda bi boŋo gaa wala kaaba gaa,
30laj tij târil lix ra. Cui li ra cham xsaß, ut li rismal xkßanoß ut yô chi sachc, laj tij tixye nak aßan muxbil ru xban nak cuan saklep saß xjolom malaj ut saß xmach.
30 kala alfaga ma dooro guna ka di. D'a ga hima danga a guusu nda kuuro, d'a gonda hamni mariyo fooyaŋ kaŋ yaŋ ga say-say, kala alfaga ma ci bora se kaŋ a ziibi. Kaajiri fo dumi no, jiraytaray kaŋ te boŋ gaa wala kaabe gaa.
31Abanan nak laj tij târil lix ra, cui tixqßue retal nak incßaß cham xsaß, ut cui li rismal moco kßek ta, tento nak tixqßue li yaj xjunes chiru cuukub cutan.
31 Amma da alfaga na kaajiro guna, a di nango mana hima danga a guusu nda kuuru cindo, a sinda hamniyaŋ kaŋ ga bi a ra mo, waato din gaa alfaga ma doorikomo daabu kala jirbi iyye.
32Saß xcuuk li cutan laj tij târil cuißchic lix ra. Cui lix ra incßaß xniman, ut cui incßaß kßan li rismal chiru lix ra, ut cui incßaß cham xsaß,
32 Jirbi iyyanta hane mo, alfaga ma ye ka dooro guna ka di. Da kaajiro mana tonton, hamni say kulu si a ra mo, kaajiro mo mana hima danga a guusu nda kuuro,
33laj tij tixye re li yaj nak tixjo li rismal xjolom malaj ut lix mach. Abanan incßaß tixbes li rismal chiru lix ra. Ut tixqßue xjunes chiru cuukub cutan chic.
33 waato din gaa i ma bora cabu, amma manti naŋ kaŋ kaajiro go. Alfaga ma kaajirikoyo daabu kala jirbi iyye fo koyne.
34Saß xcuuk li cutan laj tij târil chi us lix ra. Cui incßaß yô chi nimânc, ut cui incßaß cham xsaß, laj tij tixye nak xqßuira ut moco muxbil ta chic. Ut li yaj tixpuchß li rakß.
34 Jirbi iyyanta hane, alfaga ma kaajiro guna ka di. Da kaajiro mana daaru kuuro gaa, a mana hima danga a ga guusu nda kuuro mo, kala alfaga ma ci bora se kaŋ a ga hanan. A ma nga bankaarayey nyuna ka hanan.
35Abanan cui yôk chi nimânc lix ra nak ac xyeheß nak xqßuira,
35 Amma a hananyaŋo banda, da kaajiro ye ka daaru,
36laj tij târil cuißchic lix ra. Cui xniman, incßaß tento nak târil ma kßan li rismal xban nak li yaj muxbil ru.
36 alfaga ma guna ka di. Da kaajiro daaru kuuro gaa, alfaga ma si hamni say ceeci bo. Bora din ziibi.
37Abanan cui incßaß yô chi nimânc lix ra, ut cui kßek li rismal chiru lix ra, aßan retalil nak xqßuira. Ut laj tij tixye nak incßaß muxbil ru.
37 Amma d'a guna, a ne kaajiro mana tonton, hamni biyaŋ jin ka zay a ra mo, kaajiro yay. Bora ga hanan. Alfaga ma ci a se kaŋ a ga hanan.
38Cui junak li ixk malaj ut junak li cuînk nasakoß lix tzßûmal,
38 Da alboro fo wala wayboro fo gonda tombiyaŋ kaŋ yaŋ ga haaga a gaaham kuuro gaa, danga tombi kwaaray kaŋ yaŋ ga haaga,
39laj tij târil lix ra. Cui xsakoß lix tibel ut incßaß nalemtzßun, yal xox x-el chirix. Moco muxbil ta ru li cristian aßan.
39 kala alfaga ma guna ka di. Da tombey kaŋ yaŋ ga haaga, kaŋ yaŋ go a gaaham kuuro gaa ga kwaaray-kwaaray day no, dollo fo no kaŋ te kuuro gaa. Bora ga hanan.
40Cui junak cuînk tâtßanekß li rismal, ut tßuruß xjolom tâcanâk, li cuînk aßan moco muxbil ta ru.
40 Da boro fo boŋ hamni dagu ka kaŋ, bora te buulal, amma a ga hanan.
41Ut cui tâtßanekß li rismal ut tßuruß saß xbên xpêquem tâcanâk, li cuînk aßan moco muxbil ta ru.
41 D'a boŋ hamno dagu sukuto gaa haray, a te buulal hinne day no jine haray, amma a ga hanan.
42Abanan cui na-el li xox cak ut sak saß lix jolom li tßuruß xjolom, usta chiru usta chirix, aßan retalil nak cuan saklep saß xjolom.
42 Amma bora do kaŋ te buulal hala sukuto gaa haray wala konda gaa haray no, da dooro ciray-ciray, yaadin gaa jiraytaray no kaŋ zay konda gaa wala sukuto gaa, nango kaŋ te buulal.
43Tento nak laj tij târil chi us lix ra. Cui xsîpoß ut cak ut sak nacßutun, aßan retalil nak saklep cuan saß xjolom.
43 Waato din gaa alfaga ma bora guna ka di. Da dooro fuusuyaŋo ciray-ciray konda gaa wala sukuto gaa, nango kaŋ te buulal, dooro mo ga hima jiraytaray kaŋ ga te boro gaaham kuuro gaa,
44Li cuînk aßan muxbil chic ru. Laj tij tixye nak muxbil ru xban nak saklep cuan saß xjolom.
44 kulu bora koy te jiraykooni. A ga ziibi. Alfaga ma si jaŋ ka ci a se kaŋ a ziibi. Dooro go a boŋo gaa.
45Li ani saklep rix târocsi li rakß pejel ut incßaß tixtzßap xjolom. Tixtzßap li ru ut tixjap re chixyebal “Saklep cuix. Incßaß chic usin.”
45 Jiraykoono kaŋ dooro go a gaa, a ma dira ka windi nda bankaarayyaŋ kaŋ kottu. A ma si nga boŋo daabu, a ma nga meyo daabu ka kuuwa ka ne: ‹Ziibi! Ay ga ziibi!›
46Muxbil ru tâcanâk toj nak tâqßuirâk. Teßxqßue chi cuânc xjunes toj chirix li naßajej li cuanqueb cuiß lix muhebâleb.
46 Jirbey kulu kaŋ dooro go a gaa mo, a ga goro iziibo, zama nga wo iziibo no. A ma goro waani, nga hinne. Gata banda ga ti a nangoray.
47Cui tâmoßônk junak li akßej, usta lana usta lino, malaj ut tâmoßônk li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin lana malaj lino,
47 Bankaaray kulu mo kaŋ ra jiray dooro go no, da feeji hamni silli wane no wala lin* wane;
48malaj ut tâmoßônk jun pedasak li tzßûm malaj ut li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin tzßûm,
48 da dooro go jarsa ra wala soofo ra; da feeji hamni no wala lin no, da kuuru fo gaa no a go, wala hay fo kaŋ i te da kuuru;
49cui li moß cak malaj ut rax, aßan xcomon li moß li naxbon rib ut tento nak tâcßutekß chiru laj tij.
49 da bilsa ga boogu-boogu no wala a ga ciray-ciray bankaara ra wala kuuro gaa; da jarsa ra no wala soofo ra, wala hay kulu kaŋ i te da kuuru -- i kulu jiray doori no. I m'a cabe alfaga se.
50Laj tij târil li cßaßru moß ru ut tixqßue xjunes chiru cuukub cutan.
50 Alfaga mo ga bilsa guna k'a jisi kala jirbi iyye,
51Saß xcuuk li cutan târil cuißchic. Cui xniman li moß chiru li tßicr malaj chiru li tzßûm, aßan muxbileb chic ru xban nak li moß aßan naxbon rib.
51 ka bilsa guna jirbi iyyanta hane. Da bilsa daaru bankaara gaa, da jarsa ra no wala soofo ra, wala kuuru gaa goy kulu kaŋ no i ga goy d'a, ma bay kaŋ jiraytaray no kaŋ ga ŋwa. A ga ziibi.
52Laj tij tento nak tixcßat li tßicr lino ut lana malaj ut li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin tzßûm. Tixcßat re nak tixsach ru li moß aßan xban nak naxbon rib.
52 Alfaga ma bankaara ton, da dooro go jarsa ra wala soofo ra; da feeji hamni taafe no wala lin wane, wala hay kulu kaŋ i te da kuuru. Haŋ kaŋ no kulu, jiraytaray no kaŋ ga ŋwa. I m'a ton da danji.
53Ut cui incßaß xniman li moß chiru li tßicr, malaj ut chiru li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin tzßûm,
53 Amma da alfaga guna, a mana di dooro daaru bankaara gaa, da jarsa ra wala soofo ra, wala hay kulu kaŋ i te da kuuru,
54laj tij tixqßue chi puchecß ut tixcanab cuißchic xjunes chiru cuukub cutan chic.
54 waato din gaa no alfaga ma ci i se i ma haya din nyuna, wo kaŋ gonda bilsa. A ma ye k'a jisi jirbi iyye fo.
55Saß xcuuk li cutan târil cuißchic. Cui incßaß xjala xbonol li moß, usta incßaß xniman, muxbil ru. Ut tento xcßatbal usta li moß cuan chiru malaj ut saß xsal.
55 Woodin banda alfaga ma jinayo kaŋ i nyuna guna. D'a di bilsa din dumo mana bare, baa da dooro mana daaru, kulu nda yaadin a ga ziibi. Ni m'a ton nda danji zama a go g'a ŋwa, a ra wala a banda haray.
56Ut cui li moß yô chi sachc xbonol nak târil laj tij, tixset saß li tßicr, malaj ut saß li tzßûm.
56 Amma da waato kaŋ alfaga guna, a di bilsa ye ka daaru nyunayaŋo banda, kal a m'a dagu k'a kaa bankaara gaa wala kuuro gaa, d'a go jarsa ra wala soofo ra.
57Ut cui tâmoßônk cuißchic ru li tßicr, malaj ut li cßaßak re ru yîbanbil riqßuin tzßûm, tento nak tâcßatekß xban nak naxbon rib li moß.
57 D'a ye ka bangay bankaara ra, da jarsa ra wala soofo ra, wala hay kulu kaŋ i te da kuuru, a go ga zay no. Ni m'a ton da danji, hay kulu kaŋ no kaŋ a ra dooro go.
58Cui tixpuchß li tßicr aßan malaj ut li tzßûm ut tâêlk li moß chiru, tento cuißchic xpuchßbal xcaß sut re nak tâêlk chi junaj cua li moß chiru.Aßan aßin li chakßrab li tinqßue chirix li moß li nanak chiru lê rakß lana malaj ut lino, ut chiru li quembil tßicr malaj ut chiru li yîbanbil riqßuin tzßûm. Yôquin chixyebal aßin êre re nak naru têqßue retal ma muxbil ru malaj ut incßaß muxbil ru, chan li Dios.
58 Amma bankaara da jarsa no wala soofo no wala hay fo kaŋ i te nda kuuru, kaŋ ni nyuna mo, ni ma ye k'a nyuna koyne waato kaŋ dooro fun a gaa, a ga hanan mo.
59Aßan aßin li chakßrab li tinqßue chirix li moß li nanak chiru lê rakß lana malaj ut lino, ut chiru li quembil tßicr malaj ut chiru li yîbanbil riqßuin tzßûm. Yôquin chixyebal aßin êre re nak naru têqßue retal ma muxbil ru malaj ut incßaß muxbil ru, chan li Dios.
59 Woodin no ga ti asariya* jiraytaray doori se, d'a go bankaaray gaa, da feeji hamni wane wala lin wane, da jarsa ra no wala soofo ra no, wala hay fo kaŋ i te da kuuru, zama i ma ci hal a ga hanan wala a ga ziibi.»