1Relic chi yâl lâin quinqßue inchßôl chixtzolbal rix chixjunil li cßaßak re ru aßin. Ut quinqßue retal nak li tîqueb xchßôl ut li cuanqueb xnaßleb cuanqueb saß rukß li Dios, joß ajcuiß li cßaßru nequeßxbânu. Mâ ani naxnau ma nequeßraheß malaj ut xicß nequeßileß. Ut incßaß nequeßxnau cßaßru teßxcßul mokon.
1Sapagka't lahat ng ito ay inilagak ko sa aking puso, upang siyasatin ang lahat ng ito; na ang matuwid, at ang pantas, at ang kanilang mga gawa, ay nangasa kamay ng Dios: maging pagibig o pagtatanim hindi nalalaman ng tao; lahat ay nangasa harap nila.
2Chixjunileb juntakßêt teßxcßul. Juntakßêt teßxcßul li tîqueb xchßôl riqßuineb li incßaß tîqueb xchßôl. Juntakßêt teßxcßul li châbileb xnaßleb riqßuineb li incßaß useb xnaßleb. Juntakßêt teßxcßul li nequeßxbânu li us riqßuineb li nequeßxbânu mâusilal. Juntakßêt teßxcßul li nequeßxqßue lix cßatbil mayej riqßuineb li incßaß nequeßxqßue lix cßatbil mayej. Juntakßêt teßxcßul li mâcßaßeb xmâc riqßuineb li cuanqueb xmâc. Juntakßêt teßxcßul li nequeßyechißin cßaßak re ru riqßuin juramento riqßuineb li incßaß nequeßxbânu li juramento.
2Lahat ng mga bagay ay nagsisidating na parapara sa lahat: may isang pangyayari sa matuwid at sa masama; sa mabuti, at sa malinis, at sa marumi; sa kaniyang naghahain at sa kaniyang hindi naghahain: kung paano ang mabuti, gayon ang makasalanan; at ang sumusumpa, gaya ng natatakot sa sumpa.
3Li cßaßru incßaß us ninqßue retal, aßan nak juntakßêt nequeßxcßul chixjunileb li cuanqueb saß ruchichßochß. Junes mâusilal ut tôntil naßleb nequeßxcßoxla xbânunquil joß najtil nequeßcuan saß ruchichßochß. Ut chirix aßan nequeßcam.
3Ito'y isang kasamaan sa lahat na nalikha sa ilalim ng araw, na may isang pangyayari sa lahat: oo, gayon din, ang puso ng mga anak ng mga tao ay puspos ng kasamaan, at kaululan ang nasa kanilang puso habang sila'y nangabubuhay, at pagkatapos niyaon ay napatutungo sa pagkamatay.
4Li ani toj yoßyo cuan cßaßru naroybeni. Abanan li camenak chic mâcßaß cßaßru naroybeni. Jun li tzßiß yoßyo nacßanjelac, abanan li cakcoj camenak chic, aßan mâcßaß na-oc cuiß. Naraj naxye nak kßaxal us chokß re li yoßyo chiru li ac camenak chic.
4Sapagka't sa kaniya, na napisan sa lahat na may buhay ay may pagasa: sapagka't ang buhay na aso ay maigi kay sa patay na leon.
5Li toj yoßyôqueb nequeßxnau nak teßcâmk. Ut eb li ac camenakeb chic mâcßaß nequeßxnau, chi moco cuan ta cßaßru teßroybeni. Ut mâ ani chic tâjulticânk reheb.
5Sapagka't nalalaman ng mga buhay, na sila'y mangamamatay: nguni't hindi nalalaman ng patay ang anomang bagay ni mayroon pa man silang kagantihan; sapagka't ang alaala sa kanila ay nakalimutan.
6Li ac camenakeb chic incßaß chic nequeßrahoc, chi moco xicß chic nequeßiloc ut incßaß chic nequeßcakalin, chi moco teßoquênk chic riqßuin li cßaßru na-uxman saß ruchichßochß.
6Maging ang kanilang pagibig, gaya ng kanilang pagtatanim at ng kanilang pananaghili ay nawala ngayon; na wala man silang anomang bahagi pa na magpakailan man sa anomang bagay na nagawa sa ilalim ng araw.
7Joßcan nak anakcuan chatcuaßak chi sa saß âchßôl ut chacuucßak li vino riqßuin sahil chßôlej xban nak li Dios mâcßaß naxye riqßuin li cßaßru nacabânu.
7Yumaon ka ng iyong lakad, kumain ka ng iyong tinapay na may kagalakan, at uminom ka ng iyong alak na may masayang puso; sapagka't tinanggap na ng Dios ang iyong mga gawa.
8Tâqßue saki akß châbil châcuix ut tâqßue rajlal li sununquil ban saß âjolom.
8Maging maputing lagi ang iyong mga suot; at huwag magkulang ng unguento ang iyong ulo.
9Chanumsi lâ yußam chi sa saß âchßôl riqßuin li ixk li nacara. Chanumsihak chi us lâ yußam li mâcßaß na-oc cuiß li quiqßueheß âcue saß ruchichßochß, xban nak caßaj cuiß aßan li naru tâbânu re xyalbal xsahil lâ cßanjel.
9Ikaw ay mabuhay na masaya na kalakip ng asawa na iyong iniibig sa lahat ng mga kaarawan ng buhay ng iyong walang kabuluhan, na kaniyang ibinigay sa iyo sa ilalim ng araw, lahat ng mga kaarawan ng iyong walang kabuluhan: sapagka't iyan ang iyong bahagi sa buhay, at sa iyong gawa na iyong ginagawa sa ilalim ng araw.
10Chixjunil li naru tâbânu saß ruchichßochß, chabânuhak, aß yal joß qßuial tâcuy xbânunquil. Nak tatcâmk, mâcßaß chic târûk tâbânu. Nak ac cuânkat chic saß li jul, incßaß chic tatcßanjelak. Mâcßaßak chic âcßaßux ut mâcßaßak chic ânaßleb.
10Anomang masumpungang gawain ng iyong kamay, gawin mo ng iyong kapangyarihan; sapagka't walang gawa, ni katha man, ni kaalaman man, ni karunungan man, sa Sheol, na iyong pinaparunan.
11Cuan jun chic xinqßue retal saß ruchichßochß nak mâcuaßeb li kßaxal sêbeb li nequeßêchanin re li mâtan saß li âlinac, chi moco eb li cauheb rib li nequeßnumta saß li plêt. Ut eb li cuanqueb xnaßleb incßaß nequeßxtau xtzacaêmkeb yal xban nak cuanqueb xnaßleb. Ut eb li sêbeb xchßôl incßaß nequeßbiomoß yal xban nak sêbeb xchßôl. Ut eb li tzolbileb moco rajlal ta nequeßcßuleß saß usilal. Chixjunil aßin moco nequeßxnau ta jokße teßxcßul li chßaßajquilal.
11Ako'y bumalik, at nakita ko sa ilalim ng araw, na ang paguunahan ay hindi sa mga matulin, ni ang pagbabaka man ay sa mga malakas, ni sa mga pantas man ang tinapay, ni ang mga kayamanan man ay sa mga taong naguunawa, ni ang kaloob man ay sa taong matalino; kundi ang panahon at kapalaran ay mangyayari sa kanilang lahat.
12Li cuînk incßaß naxnau jokße tixcßul junak chßaßajquilal. Chanchaneb li car li nequeßchapeß riqßuin yoy. Ut chanchaneb li xul li nequeßchapeß riqßuin raßal. Joßcan ajcuiß nequeßxcßul li cuînk. Eb aßan nequeßxcßul li chßaßajquilal chi mâcßaßeb saß xchßôl nak nacuulac xkßehil.
12Sapagka't hindi rin nalalaman ng tao ang kaniyang kapanahunan: kung paano ang mga isda na nahuhuli sa masamang lambat, at kung paano ang mga ibon na nahuhuli sa bitag, gayon ang mga anak ng mga tao, ay nasisilo sa masamang kapanahunan, pagka biglang nahuhulog sa kanila.
13Ut quinqßue ajcuiß retal jun li naßleb li na-uxman saß ruchichßochß, li na-oc incßaßux xban.
13Nakita ko rin ang karunungan sa ilalim ng araw, sa ganitong anyo, at naging tila dakila sa akin:
14Cuan jun li tenamit caßchßin. Incßaß qßuiheb li cristian cuanqueb aran. Ut nachal jun li rey kßaxal cau rib chi pletic riqßuineb. Naxsut rix li tenamit ut na-oc chi pletic.
14Nagkaroon ng maliit na bayan, at iilan ang tao sa loob niyaon; at may dumating na dakilang hari laban doon, at kumubkob, at nagtayo ng mga malaking tanggulan laban doon:
15Ut saß li tenamit aßan, cuan jun li cuînk cuan xnaßleb usta nebaß. Li cuînk aßan xru raj xcolbal li tenamit xban nak cuan xnaßleb. Abanan mâ ani quixcßoxla nak aßan cuan xnaßleb xban nak nebaß.
15May nasumpungan nga roong isang dukhang pantas na lalake, at iniligtas niya ng kaniyang karunungan ang bayan; gayon ma'y walang umalaala sa dukhang lalaking yaon.
16Nak ninqßue retal aßin lâin ninye nak kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cauhak kib. Abanan eb aßan queßxtzßektâna lix naßleb li cuînk aßan yal xban nak nebaß ut incßaß queßrabi li cßaßru quixye.
16Nang magkagayo'y sinabi ko, Karunungan ay maigi kay sa kalakasan: gayon ma'y karunungan ng dukhang taong yaon ay hinamak, at ang kaniyang mga salita ay hindi dinidinig.
17Kßaxal us rabinquil lix yâlal li naxye li cuan xnaßleb, usta timil naxye, chiru rabinquil li cßaßru naxye li nacßamoc be saß xyânkeb li mâcßaßeb xnaßleb usta tixjap re chixyebal.Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kacßanjelebâl re pletic. Li ani incßaß us xnaßleb naxpoß ru li us.
17Ang mga salita ng pantas na sinalitang marahan ay narinig na higit kay sa hiyaw ng nagpupuno sa mga mangmang.
18Kßaxal us nak cuânk kanaßleb chiru nak cuânk kacßanjelebâl re pletic. Li ani incßaß us xnaßleb naxpoß ru li us.
18Karunungan ay maigi kay sa mga sandata sa pakikipagdigma: nguni't ang isang makasalanan ay sumisira ng maraming mabuti.