1ఓండు థీబెమంథి జనాకిని ఊడి, మెటా తర్రి అత్తో. ఆగ్గ ఓండు కుత్తపాయ, ఓని సిసూర్కు ఓనగ్గ వత్తోరు.
1At pagkakita sa mga karamihan, ay umahon siya sa bundok: at pagkaupo niya, ay nagsilapit sa kaniya ang kaniyang mga alagad:
2అస్కె ఓండు ఓరితోటె తిరియనాంకి మొదలిసి, ఈలా కెత్తో:
2At binuka niya ang kaniyang bibig at tinuruan sila, na sinasabi,
3ఆత్మాతె బిదవారిగా మందనోరు కుసేల్దె మందనోరు; బారితుకు పరలోక రాజ్యమ్ ఓరదయుతె.
3Mapapalad ang mga mapagpakumbabang-loob: sapagka't kanila ang kaharian ng langit.
4అడదనోరు కుసేల్దె మందనోరు; ఓరు ఓథార్సబర్దితోరు.
4Mapapalad ang nangahahapis: sapagka't sila'y aaliwin.
5తగ్గిసి మందనోరు కుసేల్దె మందనోరు; ఓరు బూమితికి అక్కుథారిర్కయుతోరు.
5Mapapalad ang maaamo: sapagka't mamanahin nila ang lupa.
6థేమండు కోరనవాటిని తుంగనాంకి ఆస కలియు మందనోరు కుసేల్దె మందనోరు; ఓరు నిండుగా మంతోరు.
6Mapapalad ang nangagugutom at nangauuhaw sa katuwiran: sapagka't sila'y bubusugin.
7దయూ మందనోరు కుసేల్దె మందనోరు; ఓరు దయూ ఏంథితోరు.
7Mapapalad ang mga mahabagin: sapagka't sila'y kahahabagan.
8రుదయతె సుబ్బరంగా మందనోరు కుసేల్దె మందనోరు; ఓరు థేమటిని ఊడితోరు.
8Mapapalad ang mga may malinis na puso: sapagka't makikita nila ang Dios.
9సమా తుంగనోరు కుసేల్దె మందనోరు; ఓరు థేమటె పిల్లా ఇంజి కరంగబరిథితోరు.
9Mapapalad ang mga mapagpayapa: sapagka't sila'y tatawaging mga anak ng Dios.
10నిజాయుతిటిని పెయుసి బాదపర్దనోరు కుసేలి మందనోరు; పరలోకమ్ ఓరథాసి మంతె.
10Mapapalad ang mga pinaguusig dahil sa katuwiran: sapagka't kanila ang kaharian ng langit.
11నాసెంకా మీమిని దూసిసి బాద వాటి, రక రక సెడ్డ మాట కెచ్చి, మీపొం్రొ అబదంగ తప్పు వాట్తుకు మీరు కుసేలి మందనోరు.
11Mapapalad kayo pagka kayo'y inaalimura, at kayo'y pinaguusig, at kayo'y pinagwiwikaan ng sarisaring masama na pawang kasinungalingan, dahil sa akin.
12సంతోసిసి కుసేల్దె మంథాటి; పరలోకాతె మీకు ఎక్కువా బమమతి మింథె; మీకు మున్నె థేమటె మాట కెత్తని సేవకుర్కిని గూడ ఆలే బాద వాట్తోరు.
12Mangagalak kayo, at mangagsayang totoo: sapagka't malaki ang ganti sa inyo sa langit: sapagka't gayon din ang kanilang pagkausig sa mga propeta na nangauna sa inyo.
13మీరు ఈ లోకాతికి ఒవ్వోరి ఆసి మినిరి; ఒవ్వోరి రుసి ఈదకుండా మతుకు, అద్దు బేలా రుసి ఈదనాటు తుంగితాడా? మనుసుర్కు థానిని బయుథికి పొచ్చిసి, థానిని కాల్కినితోటె ఒగ్గనానికె గోని ఇంకా బాత్దానికి గూడ అద్దు మేలో.
13Kayo ang asin ng lupa: nguni't kung ang asin ay tumabang, ay ano ang ipagpapaalat? wala nang ano pa mang kabuluhan, kundi upang itapon sa labas at yurakan ng mga tao.
14మీరు ఈ లోకతికి వెలుంగాసి మినిరి; మెట్టాతె పొం్రొ మంథాని బస్తి వేడకాదకుంటా మన్నో.
14Kayo ang ilaw ng sanglibutan. Ang isang bayan na natatayo sa ibabaw ng isang bundok ay hindi maitatago.
15మనుసుర్కు థీపెతిని నీర్సి కుంచతె అడుగు తాసకుండా, థీపె సుడిథె పొం్రొ థానిని తాసితోరు; అస్కె అద్దు లోత్తె మందనొరంథోరికి వెన్నెలి ఈతె.
15Hindi rin nga pinaniningasan ang isang ilawan, at inilalagay sa ilalim ng isang takalan, kundi sa talagang lalagyan ng ilaw; at lumiliwanag sa lahat ng nangasa bahay.
16ఈలా మనుసుర్కు మీ మంచి పనుంగిని ఊడి, పరలోకాతె మంథాని మీ తప్పెని గొప్ప తుంగనాంకి, మీ వెన్నెలి అంథోరి మున్నె మెరసవాలె.
16Lumiwanag na gayon ang inyong ilaw sa harap ng mga tao; upang mangakita nila ang inyong mabubuting gawa, at kanilang luwalhatiin ang inyong Ama na nasa langit.
17మోసే ఇత్త ఆగ్నియకినె గోని థేమండు కెత్త మాటకిని గోని పాడు తుంగనాంకి నన్న వత్తాన్ ఇంజి అనుకుండకీరి; పాడు తుంగనాంకి అయ్యో గోని, వాంటిని పెయుసి నడదనాంకె నన్న వత్తాన్.
17Huwag ninyong isiping ako'y naparito upang sirain ang kautusan o ang mga propeta: ako'y naparito hindi upang sirain, kundi upang ganapin.
18ఈ ఆకాసమ్ బూమి పాడాసి థెయుతా గోని థేమటె ఆగ్నియకంతా జరగానిథాకా వాంటెనుంచి ఒరో సిన్న పొల్లన్న, ఒరో సున్నా అన్న పాడాసి అన్నొ ఇంజి నిజంగా మీకు కెచ్చనాన్.
18Sapagka't katotohanang sinasabi ko sa inyo, Hanggang sa mangawala ang langit at ang lupa, ang isang tuldok o isang kudlit, sa anomang paraan ay hindi mawawala sa kautusan, hanggang sa maganap ang lahat ng mga bagay.
19గాబట్టి ఈ ఆగ్నియకినమటె ఒరో సిన్న మాటతిని పెయుసి నడదకుండా, థాని గురించి బోథిసనోండు పరలోకాతె అంథోరికన్న సిన్నతోండుగా మంతో. బేనో అతుకు వీటిని పెయుసి నడదనోండో ఓండు పరలోక థేసాతె గొప్పవాండుగా మంతో.
19Kaya't ang sinomang sumuway sa isa sa kaliitliitang mga utos na ito, at ituro ang gayon sa mga tao, ay tatawaging kaliitliitan sa kaharian ng langit: datapuwa't ang sinomang gumanap at ituro, ito'y tatawaging dakila sa kaharian ng langit.
20థేమండు కోరనవాంటినె పండితుర్కు పరిసేయుర్కు తుంగనిథానికన్న మీరు ఎక్కువా తుంగకుండా మతుకు మీరు పరలోక థేసతికి థాయూలిరి ఇంజోరె మీకు కెచ్చనాన్.
20Sapagka't sinasabi ko sa inyo, na kung hindi hihigit ang inyong katuwiran sa katuwiran ng mga eskriba at mga Fariseo, sa anomang paraan ay hindi kayo magsisipasok sa kaharian ng langit.
21అమకొద్దు ఇంథాని మాట మీరు కేంజి మత్తీరి; అమకనోండు తీర్పినె పాలయుతో ఇంజోరె పూర్వాతోరికి కెత్త మాట గూడ మీరు కేంజి మినిరి.
21Narinig ninyo na sinabi sa mga tao sa una, Huwag kang papatay; at ang sinomang pumatay ay mapapasa panganib sa kahatulan:
22గోని నన్న మీకు కెచ్చనాన్: వేరేవానితోటె అడ్డగోలె కోప పరిసి మందనోండు తీర్పినె పాలయుతో; వేరేవానిని "నిమ్మ బాత్దానికి గూడ మేలిన్' ఇంజి కెత్తనోండు పంచాయుతి తీర్పినె పాలయుతో; వెర్రివానె ఇంజి సాపిసనోండు నరకాతికి పాలయుతో.
22Datapuwa't sinasabi ko sa inyo, na ang bawa't mapoot sa kaniyang kapatid ay mapapasa panganib sa kahatulan; at ang sinomang magsabi sa kaniyang kapatid, Raca, ay mapapasa panganib sa Sanedrin; at ang sinomang magsabi, Ulol ka, ay mapapasa panganib sa impierno ng apoy.
23గాబట్టి నిమ్మ బలి ఈదనాంకి గథ్దెపీటాతగ్గ నీ కానికె పెయుసి వాదనస్కె, వేరేవాండు నీ పొం్రో పగపెయుసి మినొ ఇంజి అస్కె నిమ్మ గురుతు తుంగ్కు,
23Kaya't kung inihahandog mo ang iyong hain sa dambana, at doo'y maalaala mo na ang iyong kapatid ay mayroong anomang laban sa iyo,
24అగ్గే గథ్దెపీటాతగ,్గ నీ కానికేని విడిసి వాటి గిరుడ్డి అంజి, మున్నె నీమ్మ ఓనితోటె సమాపర్సి, ఆపాయు వాసి నీ కానికె ఈము.
24Iwan mo roon sa harap ng dambana ang hain mo, at yumaon ka ng iyong lakad, makipagkasundo ka muna sa iyong kapatid, at kung magkagayon ay magbalik ka at ihandog mo ang iyong hain.
25నీ పొం్రొ తప్పు వాటనోండు నీనిని కోర్టింకి తీసోదకుండా, కోర్టుతోరు నీనిని సయునుర్కినగ్గ ఒపగిసకుండా, సయునుర్కు నీనిని జెయుల్దె వాటోక మున్నె, నీ పొం్రొ తప్పు వాటనోండు అరిథె మన్నంగానె జప్పునె ఓనగ్గ అంజి ఓనితోటె సమా పరుము.
25Makipagkasundo ka agad sa iyong kaalit, samantalang ikaw ay kasama niya sa daan; baka ibigay ka ng kaalit mo sa hukom, at ibigay ka ng hukom sa punong kawal, at ipasok ka sa bilangguan.
26ఇల్లకుండమతుకు, నీయగ్గ మంథాని సిల్లిగవ్వ గూడ ఈథానిథాకా, నిమ్మ అగ్గనుంచి బయుథికి వర్రిని ఇంజోరె నీకు నిజంగా కెచ్చనాన్.
26Katotohanang sinasabi ko sa iyo, Hindi ka aalis doon sa anomang paraan, hanggang hindi mo mapagbayaran ang katapustapusang beles.
27లంజతనమ్ తుంగోద్దు ఇంజోరె పూర్వాతోరికి కెత్త మాట మీరు కేంజి మినిరిగథా.
27Narinig ninyong sinabi, Huwag kang mangangalunya:
28గోని నన్న మీకు కెచ్చనాన్: ఒరో నాటోటిని సెడ్డ ఆసతోటె ఊడనోండు ఓని రుదయూతె థానితోటె లంజతనమ్ తుంగ్తోండయుతో.
28Datapuwa't sinasabi ko sa inyo, na ang bawa't tumingin sa isang babae na taglay ang masamang hangad ay nagkakasala, na ng pangangalunya sa kaniyang puso.
29నీ తిన కండు నీకు అడ్డు వతుకు, థానిని పీకి వాట; నీ ఒల్లంతా నరకాతె అరదంథానికన్న నీ ఒల్దె అవయదకినె ఒరొటి పాడాసి దయటమ్ నీకు మంచి అయుతె
29At kung ang kanan mong mata ay nakapagpapatisod sa iyo, ay dukitin mo, at iyong itapon: sapagka't may mapapakinabang ka pa na mawala ang isa sa mga sangkap ng iyong katawan, at huwag ang buong katawan mo ay mabulid sa impierno.
30నీ తిన కయు నీకు అడ్డు వతుకు, థానిని నరికి వాట; నీ ఒల్లంతా నరకాతె అరథానిథానికన్న నీ ఒల్దె అవయకినె ఒరొటి పాడాసి దయటమ్ నీకు మంచి అయుతె
30At kung ang kanan mong kamay ay nakapagpapatisod sa iyo, ay putulin mo, at iyong itapon: sapagka't may mapapakinabang ka pa na mawala ang isa sa mga sangkap ng iyong katawan, at huwag ang buong katawan mo ay mapasa impierno.
31ముత్తెని విడిసి ఈథాని పతివాండు విడాకు పత్తరమ్ రాసి ఈదవాలె ఇంజి పూర్వాతె కెచ్చి మత్తోరు.
31Sinabi rin naman, Ang sinomang lalake na ihiwalay na ang kaniyang asawa, ay bigyan niya siya ng kasulatan ng paghihiwalay:
32గోని నన్న మీకు కెచ్చనాన్: లంజతనమ్ పెయుసి గోని ఇంకా బాత్దానిని పెయుసి ఒరోండు ఓని ముత్తెని విడిసితుకు, థానిని లంజతనమ్ తుంగిసనిథానిగా మంతో. ఆలా విడస్తథానిని పెల్లి తుంగుకుండనోండు గూడ లంజతనమ్ తుంగనోండయుతో.
32Datapuwa't sinasabi ko sa inyo, na ang sinomang lalake na ihiwalay ang kaniyang asawa, liban na lamang kung sa pakikiapid ang dahil, ay siya ang sa kaniya'y nagbibigay kadahilanan ng pangangalunya: at ang sinomang magasawa sa kaniya kung naihiwalay na siya ay nagkakasala ng pangangalunya.
33ఇంకా, అబద్దంగ ఒట్టు వాటకుండా నిమ్మ తుంగాని పమానకిని థేమటె మున్నె తుంగవాలె ఇంజి పూర్వతోరికి కెత్తదు మీరు కేంజి మినిర్.
33Bukod sa rito'y inyong narinig na sinabi sa mga tao sa una, Huwag kang manunumpa ng di katotohanan, kundi tutupdin mo sa Panginoon ang iyong mga sumpa:
34గోని నన్న మీకు కెచ్చనాన్: బేమాతరమ్ ఓట్టు వాటకుండొద్దు. ఆకాసమ్తోడు ఇంజి ఒట్టు వాటొద్దు; బారితుకు అద్దు థేమటె పీటా ఆసి మింథె.
34Datapuwa't sinasabi ko sa inyo, Huwag ninyong ipanumpa ang anoman; kahit ang langit, sapagka't siyang luklukan ng Dios;
35బూమితోడు ఇంజి ఒట్టు వాటొద్దు, అద్దు ఓని కాల్కిని పీటా; యెరుసలేమ్తోడు ఇంజి ఒట్టు వాటొద్దు, అద్దు గొప్ప రాజుని బస్తి ఆసి మింథె.
35Kahit ang lupa, sapagka't siyang tungtungan ng kaniyang mga paa; kahit ang Jerusalem, sapagka't siyang bayan ng dakilang Hari.
36నీ తలకయుతోడు ఇంజి ఒట్టు వాటుకుండొద్దు; బారితుకు నీ తలకయుథె మంథాని ఒరో కెల్దినిగూడ తెల్లంగా గాని నల్లంగా గాని మార్సాలిన్.
36Kahit man ang ulo mo ay huwag mong ipanumpa, sapagka't hindi ka makagagawa ng isang buhok na maputi o maitim.
37మీరు తిరియూని మాటాకు యూ ఇతుకు యూయే, ఇల్లె ఇతుకు ఇల్లె ఇత్తాటు కెత్తవాలె; వీంటికి మించి తిరియనద్దు సయుతానుతెనుంచి వాదనద్దు.
37Datapuwa't ang magiging pananalita ninyo'y, Oo, oo; Hindi, hindi; sapagka't ang humigit pa rito ay buhat sa masama.
38కండినికి కండు, పల్దికి పల్లు బదులు తీసవాలె ఇంజి పూర్వాతె కెత్త మాట మీరు కేంజ్తీరి.
38Narinig ninyong sinabi, Mata sa mata, at ngipin sa ngipin:
39గోని నన్న మీకు కెచ్చనాన్: సెడ్డ తుంగనోనిన్ ఎథిరిసొద్దు; ఒరోండు నీనిని తిన చెంపతె పొం్రో తన్తుకు, ఓనికి ఇంకొరొ చెంపతిని గూడ జరుమ్ము.
39Datapuwa't sinasabi ko sa inyo, Huwag kayong makilaban sa masamang tao: kundi sa sinomang sa iyo'y sumampal sa kanan mong pisngi, iharap mo naman sa kaniya ang kabila.
40బేనోండన్న నీ పొం్రొ గొడవ తుంగి, నీ కూసాతె సేంకా పంచాయుతి వాట్తుకు, ఓనికి నీ కండవతిని గూడ ఈము.
40At sa magibig na ikaw ay ipagsakdal, at kunin sa iyo ang iyong tunika, ay iwan mo rin naman sa kaniya ang iyong balabal.
41ఒరోండు ఒరొ కొసురు దూరమ్ వాదవాలె ఇంజి నీనిని బలంతమ్ తుంగ్కు, ఓనితోటె రొండు కోసురు దూరమ్ అన్ను.
41At sa sinomang pipilit sa iyo na ikaw ay lumakad ng isang milya, ay lumakad ka ng dalawang milya na kasama niya.
42నీయగ్గ తలపనోనికి ఈము; నీయగ్గ బాకి తలపవాలె ఇందనోనికి ఇల్లా ఇంథికిని.
42Bigyan mo ang sa iyo'y humihingi, at huwag mong talikdan ang sa iyo'y nangungutang.
43నీ పక్కతోనిని పేమిసి, నీ కోడగాని పొం్రొ ఈర్స వాటి మంథా ఇంథాని మాట పూరవతోరు కెత్తదు మీరు కేంజీ మినిర్ గథా?
43Narinig ninyong sinabi, Iibigin mo ang iyong kapuwa, at kapopootan mo ang iyong kaaway:
44గోని నన్న మీకు కెచ్చనాన్: మీ కోడగారిని పేమిసాటి; మీమిని సాపిసనోరిని థీవిసాటి; మీ పొం్రొ ఈర్స వాటనోరికి మంచి తుంగాటి; మీమిని నింథిసి బాద వాటనోరి సేంకా, పాదన తుంగాటి.
44Datapuwa't sinasabi ko sa inyo, Ibigin ninyo ang inyong mga kaaway, at idalangin ninyo ang sa inyo'y nagsisiusig;
45ఈలా తుంగ్కు మీరు పరలోకాతె మందని మీ తప్పెంకి మర్కు ఆసి మంతీరి. ఓండు సెడ్డవోరి పొం్రొ మంచివోరి పొం్రొ ఓని పొడుథిని పేవిసనో; నిజాయుతి మందనోరి పొం్రొ, నిజాయుతి ఇల్లోవోరి పొం్రొ వానా అరివిసనో.
45Upang kayo'y maging mga anak ng inyong Ama na nasa langit: sapagka't pinasisikat niya ang kaniyang araw sa masasama at sa mabubuti, at nagpapaulan sa mga ganap at sa mga hindi ganap.
46మీమిని పేమిసనోరిని మీరు పేమిస్త్కు, మీకు బాత పలితమ్ మింథె? పన్ను వసుల్ తుంగనోరు గూడ ఆలే తుంగనోరు గథా?
46Sapagka't kung kayo'y iibig sa nangagsisiibig lamang sa inyo, ano ang ganti na inyong kakamtin? hindi baga gayon din ang ginagawa ng mga maniningil ng buwis?
47మీ జతగాకినికె మీరు వందనా కెత్కు, థాంటె గొప్పతనమ్ బాత మింథె? వేరే జనాకు గూడ ఆలే తుంగనోరు గథా?
47At kung ang mga kapatid lamang ninyo ang inyong babatiin, ano ang kalabisan ng inyong ginagawa? hindi baga gayon din ang ginagawa ng mga Gentil?
48గాబట్టి పరలోకాతె మంథాని మీ తప్పె అన్నిటె నిండి మందనాటు, మీరు గూడ అన్నిటె నిండి మందవాలె.
48Kayo nga'y mangagpakasakdal, na gaya ng inyong Ama sa kalangitan na sakdal.