Malagasy

聖經新譯本

Proverbs

30

1[Ny tenin'i Agora] Ny teny mavesa-danja nataon'i Agora, zanak'i Jake, dia ny teny nataon-dralehilahy tamin'Itiela, eny, tamin'Itiela sy Okala:[Na: Ny tenin'i Agora, zanak'i Jake, avy any Masa]
1當認識投靠至聖者雅基的兒子亞古珥的話,是 神的默示。這人對以鐵,對以鐵和烏甲宣講:
2Izaho dia biby, fa tsy olona, Ary tsy manan-tsain'olombelona aho. [Na: Nanasa-tena aho, Andriamanitra ô, nanasa-tena aho, Andriamanitra ô, ka lany ny heriko fa tahaka ny biby aho]
2“我比眾人更愚頑,也沒有聰明。
3Tsy nianatra fahendrena aho, Na nahazo ny fahalalana ny Iray Masina.
3我沒有學習智慧,也不曉得有關至聖者的知識。
4Iza no efa niakatra tany an-danitra sady nidina indray? Iza no nahangona ny rivotra tao an-tànany? Iza no nahafono ny rano tamin'ny lambany? Iza no nahamisy ny faran'ny tany rehetra? Iza no anarany, ary iza no anaran'ny zanany? Fa toa fantatrao!
4誰升上天,又降下來呢?誰收聚風在掌中呢?誰包水在衣服裡呢?誰立定地的四極呢?他的名字叫甚麼?他兒子的名字叫甚麼?你知道嗎?
5Ny tenin'Andriamanitra dia voadio avokoa; Ampinga ho an'izay mialoka aminy Izy.
5 神所說的話句句都是煉淨的,投靠他的,他就作他們的盾牌。
6Aza manampy ny teniny, fandrao hanariny ianao Ka ho hita fa mpandainga.
6他的話語,你不可增添;恐怕他責備你,你就表明是說謊的。
7Zavatra roa loha no angatahiko aminao; Ka aza lavinao, dieny tsy mbola maty aho:
7我有兩件事求你,在我死去以前,求你答應我。
8Ampanalaviro ahy ny zava-poana sy ny lainga; Aza manome ahy alahelo na harena; Fahano aho amin'izay anjara-hanina sahaza ho ahy;
8求你使虛假和謊言遠離我;不要使我貧窮,也不要使我富裕,只要給我需用的食物。
9Fandrao, raha voky aho, dia handà Ka hanao hoe: Iza moa Jehovah? Ary andrao, raha tonga malahelo aho, dia hangalatra Ka hanamavo ny anaran'Andriamanitro.
9免得我吃飽了,就不認你,說:‘耶和華是誰?’又恐怕我貧窮,就偷竊,污瀆了我 神的名。
10Aza manendrikendrika ny mpanompo amin'ny tompony, Fandrao hozoniny ianao ka hahazo heloka.
10觀察世事領悟教訓“不要向主人誹謗他的僕人,恐怕他咒詛你,你就判為有罪。
11Misy taranaka izay manozona ny rainy Sady tsy misaotra ny reniny.
11有一種人咒詛父親,又不給母親祝福。
12Misy taranaka manao azy ho madio, Kanjo tsy voasasa ho afaka amin'ny fahalotoany.
12有一種人自以為清潔,卻沒有洗去自己的污穢。
13Misy taranaka, endrey ny fiandrandran'ny masony Sy ny fisondrotry ny hodi-masony!
13有一種人眼目多麼高傲,他們的眼睛,長在頂上。
14Misy taranaka izay toy ny sabatra ny nifiny, Ary toy ny antsy ny vazany, Hamongotra ny ory tsy ho amin'ny tany Sy ny malahelo tsy ho amin'ny olona.
14有一種人牙如劍,齒如刀,要吞滅地上的困苦人和世人中的貧窮人。
15Ny dinta manan-janakavavy roa, dia ny hoe: Omeo, Omeo. Misy zavatra telo tsy mety voky, Eny, efatra aza no tsy manao hoe: Aoka izay:
15水蛭有兩個女兒,常說:‘給我!給我!’不知足的東西有三樣,連總不說‘夠了’的共有四樣,
16Ny fiainan-tsi-hita; sy ny kibo momba, Ny tany izay tsy vonton-drano, Ary ny afo koa no tsy mba manao hoe: Aoka izay.[Heb. Sheola]
16就是陰間、不能生育的婦人、水源不足之地和總不說‘夠了’的火。
17Ny maso izay miandranandrana amin-dray Sady tsy mety manaja reny Dia hotsaingotsaingohin'ny goaika eny an-dohasahan-driaka Ary hohanin'ny zana-boromahery.
17嘲笑父親,藐視年老母親的,他的眼必被谷中的烏鴉啄出來,給雛鷹所吃。
18Misy zavatra telo mahagaga ka tsy takatro, Eny, efatra aza no tsy fantatro:
18我測不透的奇事有三樣,連我不知道的,共有四樣:
19Ny nalehan'ny voromahery teny amin'ny habakabaka, Ny nalehan'ny bibilava teny amin'ny vatolampy, Ny nalehan'ny sambo teny amin'ny ranomasina, Ary ny nalehan'ny lehilahy tamin'ny tovovavy.
19就是鷹在空中飛翔之道,蛇在磐石上爬行之道,船在海中航行之道,男與女交合之道。
20Tahaka izany koa no fanaon'ny vehivavy mpijangajanga: Homana izy, dia mamafa ny vavany, Ka dia manao hoe: Tsy nanao ratsy aho.
20淫婦的行徑是這樣的:她吃了,把嘴一抹,就說:‘我沒有作錯事。’
21Izao fitondrana telo izao no tsy mampandry ny tany, Eny, zavatra efatra aza no tsy zakany;
21使地震動的事有三樣,連地也擔當不起的,共有四樣:
22Raha ny andevo no tonga mpanjaka, Raha ny adala no voky hanina,
22就是奴僕作王,愚頑人吃得飽,
23Raha ny vehivavy lany zara no ampakarina, Ary raha ny ankizivavy no mandova ny tompovaviny.[Heb. ankahalaina][Na: mandimby]
23被人厭惡的女子出嫁,婢女接替主母的地位。
24Izao zavatra efatra izao dia kely amin'ny etỳ ambonin'ny tany, Nefa hendry sady mahay:
24地上有四樣小東西,非常聰明:
25Ny vitsika dia firenena tsy matanjaka, Nefa manangona ny haniny amin'ny fahavaratra izy;
25螞蟻是微小的昆蟲,卻能在夏天預備糧食。
26Ny biby hyraka dia firenena tsy manan-kery, Nefa manao ny tranony ao amin'ny harambato izy;
26石獾並不是強壯的動物,卻能在巖石中做窟。
27Ny valala tsy manana mpanjaka, Nefa izy rehetra miainga manao antokony tsara;
27蝗蟲沒有君王,卻能成群列隊出發。
28Ny antsiantsy dia mandady amin'ny tànany, Nefa tonga ao an-tranon'ny mpanjaka izy.[Na: azonao samborin-tanana]
28壁虎雖可以用手捕捉,卻住在王宮中。
29Misy zavatra telo izay tsara famindra, Eny, efatra aza no tsara fandeha;
29步伐威武的東西有三樣,連行走威武的,共有四樣:
30Dia ny liona, izay mahery indrindra amin'ny biby Ka tsy mihemotra na amin'inona na amin'inona,
30就是在百獸中最威猛的獅子,牠面對任何野獸,也不會退縮;
31Ny soavaly voaomana hiady sy ny osilahy Ary ny mpanjaka tsy azo toherina. [Heb. voafehy kibo][Na: otronin'ny vahoakany]
31還有高視闊步的(“高視闊步的”原文作“束著腰的”,意義隱晦;現參古譯本改譯。)雄雞和公山羊,以及率領軍兵的君王。
32Raha adala ka nanandra-tena ianao, Na efa nisaina hanao ratsy, Dia tampeno ny tananao ny vavanao.Ny fanontsankontsanana ny ronono no miteraka rononomandry, Ny fanolanana ny orona no miteraka rà; Ary ny fanetsiketsehana ny fahatezerana no miteraka ady.
32如果你行事愚昧,自高自大,或是心懷惡計,就要用手掩口。
33Ny fanontsankontsanana ny ronono no miteraka rononomandry, Ny fanolanana ny orona no miteraka rà; Ary ny fanetsiketsehana ny fahatezerana no miteraka ady.
33攪動牛乳必生出乳酪,緊壓鼻子必壓出血來,激起怒氣必產生紛爭。”