¹वाईट लोकांचा मत्सर करु नका. त्यांच्याबरोबर तुमचा वेळ वाया घालवू नका.

¹NO tengas envidia de los hombres malos, Ni desees estar con ellos:

²ते त्यांच्या मनात वाईट गोष्टी करण्याच्या योजना आखत असतात. ते फक्त त्रास देण्याच्या गोष्टी बोलत असतात.

²Porque su corazón piensa en robar, E iniquidad hablan sus labios.

³चांगली घरे शहाणपण आणि समजूतदारपणा यावर आधारलेली असतात.

³Con sabiduría se edificará la casa, Y con prudencia se afirmará;

⁴आणि सर्व मौल्यवान आणि प्रसन्न करणाऱ्या संपत्तीने खोल्या भरल्या जातात.

⁴Y con ciencia se henchirán las cámaras De todo bien preciado y agradable.

⁵शहाणपण माणसाला अधिक सामर्थ्यवान बनवते. ज्ञान माणसाला शक्ती देते.

⁵El hombre sabio es fuerte; Y de pujante vigor el hombre docto.

⁶युध्द सुरु करण्याआधी तुम्ही काळजीपूर्वक योजना आखली पाहिजे. तुम्हाला जर (युध्द) जिंकायचे असेल तर तुम्हाला अनेक चांगले मार्गदर्शक हवेत.

⁶Porque con ingenio harás la guerra: Y la salud está en la multitud de consejeros.

⁷मूर्ख लोकांना शहाणपण कळू शकत नाही. आणि लोक जेव्हा महत्वाच्या गोष्टींची चर्चा करतात तेव्हा मूर्ख माणूस काहीही बोलू शकत नाही.

⁷Alta está para el insensato la sabiduría: En la puerta no abrirá él su boca.

⁸जर तुम्ही नेहमी त्रास देण्याच्याच योजना आखत असाल तर लोकांना तुम्हीच त्रास देणारे आहात हे कळेल आणि ते तुमचे ऐकणार नाहीत.

⁸Al que piensa mal hacer Le llamarán hombre de malos pensamientos.

⁹मूर्ख माणूस ज्या गोष्टी करायच्या ठरवतो ते पाप असते. जो स्वत: ला इतरांपेक्षा चांगला समजतो त्याचा लोक तिरस्कार करतात.

⁹El pensamiento del necio es pecado: Y abominación á los hombres el escarnecedor.

¹⁰जर तुम्ही संकटाच्या वेळी दुर्बल असाल तर तुम्ही खरोखरच दुर्बल आहात.

¹⁰Si fueres flojo en el día de trabajo, Tu fuerza será reducida.

¹¹जर लोक एखाद्याला ठार मारण्याचे ठरवीत असतील तर तुम्ही त्याला वाचवायला हवे.

¹¹Si dejares de librar los que son tomados para la muerte, Y los que son llevados al degolladero;

¹²“माझा त्याच्याशी काही संबंध नाही” असे तुम्ही म्हणू शकत नाही. परमेश्वराला सर्व माहीत असते. आणि तुम्ही काही गोष्टी का करता ते त्याला माहीत असते. परमेश्वर तुमच्यावर लक्ष ठेवतो. त्याला सर्व कळते. आणि तुम्ही ज्या गोष्टी करता त्याबद्दल परमेश्वर तुम्हाला बक्षीस देईल.

¹²Si dijeres: Ciertamente no lo supimos; ¿No lo entenderá el que pesa los corazones? El que mira por tu alma, él lo conocerá, Y dará al hombre según sus obras.

¹³मुला, मध खा, तो चांगला असतो. मधाच्या पोळ्यामधला मध गोड असतो.

¹³Come, hijo mío, de la miel, porque es buena, Y del panal dulce á tu paladar:

¹⁴त्याचप्रमाणे शहाणपण तुमच्या आत्म्यासाठी चांगले असते. तुमच्या जवळ शहाणपण असेल तर तुमच्या जवळ आशाही असेल आणि तुमची आशा कधीही मावळणार नाही.

¹⁴Tal será el conocimiento de la sabiduría á tu alma: Si la hallares tendrá recompensa, Y al fin tu esperanza no será cortada.

¹⁵चांगल्या माणसाकडून काही चोरु पाहणाऱ्या किंवा त्याचे घर बळकावू पहाणाऱ्या चोरासारखे होऊ नका.

¹⁵Oh impío, no aceches la tienda del justo, No saquees su cámara;

¹⁶चांगला माणूस जर सात वेळा पडला तर तो पुन्हा उभा राहतो. पण वाईट लोकांचा संकटात नेहमी पराभव होईल.

¹⁶Porque siete veces cae el justo, y se torna á levantar; Mas los impíos caerán en el mal.

¹⁷तुमचा शत्रू संकटात असतो तेव्हा आनंद मानू नका. तो पडतो तेव्हा आनंदून जाऊ नका.

¹⁷Cuando cayere tu enemigo, no te huelgues; Y cuando tropezare, no se alegre tu corazón:

¹⁸जर तुम्ही तसे केलेत तर परमेश्वर ते बघेल आणि परमेश्वराला तुमच्याविषयी आनंद वाटणार नाही. नंतर परमेश्वर कदाचित् तुमच्या शत्रूला मदत करील.

¹⁸Porque Jehová no lo mire, y le desagrade, Y aparte de sobre él su enojo.

¹⁹दुष्ट लोकांना तुम्हाला तुम्हाला काळजीत पडायला लावू देऊ नका आणि दुष्टांचा मत्सर करु नका.

¹⁹No te entrometas con los malignos, Ni tengas envidia de los impíos;

²⁰या दुष्ट लोकांना आशा नसते. त्यांचा प्रकाश काळोख होईल.

²⁰Porque para el malo no habrá buen fin, Y la candela de los impíos será apagada.

²¹मुला, परमेश्वराचा आणि राजाचा आदर कर. आणि जे लोक त्यांच्या विरुध्द आहेत त्यांच्यात सामील होऊ नकोस.

²¹Teme á Jehová, hijo mío, y al rey; No te entrometas con los veleidosos:

²²का? कारण त्या प्रकारच्या माणसांचा लगेच नाश होऊ शकतो. देव आणि राजा त्यांच्या शत्रूंसाठी किती संकटे निर्माण करु शकतात हे तुम्हाला माहीत नाही.

²²Porque su quebrantamiento se levantará de repente; Y el quebrantamiento de ambos, ¿quién lo comprende?

²³हे शहाण्या माणसाचे शब्द आहेत. न्यायाधीशाने अगदी न्यायी असले पाहिजे. एखादा माणूस त्याच्या माहितीतला आहे म्हणून त्याला त्याने पाठिंबा देऊ नये.

²³También estas cosas pertenecen á los sabios. Tener respeto á personas en el juicio no es bueno.

²⁴जर न्यायाधीशाने अपराधी माणसाला ‘तू जाऊ शकतोस’ असे सांगितले तर लोक त्याच्याविरुध्द जातील. आणि राष्ट्रे त्याच्याविरुध्द वाईट गोष्टी बोलतील.

²⁴El que dijere al malo, Justo eres, Los pueblos lo maldecirán, y le detestarán las naciones:

²⁵पण जर न्यायाधीशाने अपराध्याला शासन केले तर सर्व लोक आनंदी होतील.

²⁵Mas los que lo reprenden, serán agradables, Y sobre ellos vendrá bendición de bien.

²⁶खरे उत्तर सर्वांना आनंदी करते. ते ओठावरच्या चुंबनासारखे वाटते.

²⁶Besados serán los labios Del que responde palabras rectas.

²⁷शेतात पेरणी करण्याआधी तुमचे घर बांधू नका. धान्य पिकवण्याची तुमची तयारी आहे याची आधी खात्री करा. मग घर बांधा.

²⁷Apresta tu obra de afuera, Y disponla en tu heredad; Y después edificarás tu casa.

²⁸काही चांगले कारण असल्याशिवाय कुणाच्याही विरुध्द बोलू नका. खोटे सांगू नका.

²⁸No seas sin causa testigo contra tu prójimo; Y no lisonjees con tus labios.

²⁹“त्याने मला दु:ख दिले म्हणून मीही त्याला तसेच करीन. त्याने मला त्रास दिला म्हणून मी त्याला शिक्षा करीन.” असे म्हणू नका.

²⁹No digas: Como me hizo, así le haré; Daré el pago al hombre según su obra.

³⁰मी आळशी माणसाच्या शेताजवळून जात होतो. मी शहाणा नसलेल्या माणसाच्या द्राक्षाच्या मळ्याजवळून जात होतो. त्या

³⁰Pasé junto á la heredad del hombre perezoso, Y junto á la viña del hombre falto de entendimiento;

³¹शेतात सगळीकडे तण माजले होते. क्षुल्लक वनस्पती तिथे वाढत होत्या. आणि शेताभोवतालची भिंत तुटली होती आणि पडायला आली होती.

³¹Y he aquí que por toda ella habían ya crecido espinas, Ortigas habían ya cubierto su haz, Y su cerca de piedra estaba ya destruída.

³²मी ते बघितले आणि त्याचा विचार करु लागलो. व नंतर त्या गोष्टींपासून मी धडा शिकलो.

³²Y yo miré, y púse lo en mi corazón: Vi lo, y tomé consejo.

³³“थोडीशी झोप, थोडी विश्रांती, हाताची घडी आणि वामकुक्षी.”

³³Un poco de sueño, cabeceando otro poco, Poniendo mano sobre mano otro poco para dormir;

³⁴या गोष्टी तुम्हाला लवकरच गरीब करतील. तुमच्याकडे काहीही नसेल चोर घर फोडून घरात आला आणि सारे काही घेऊन गेल्यासारखे ते असेल.

³⁴Así vendrá como caminante tu necesidad, Y tu pobreza como hombre de escudo.