1एकजना मानिस जसले अनुशासनलाई प्रेम गर्छ उसले त ज्ञानलाई त्यसै माया गर्छ, तर जसले सुधारलाई घृणा गर्छ, त्यो त पटमूर्ख हो।
1
اگر اشتباهات شخص عاقل را به او بگویی، خوشحال میشود؛ امّا احمق از انتقاد نفرت دارد.
2असल मानिसले परमप्रभुबाट अनुग्रह पाउँछ, तर एउटा धूर्त मानिसले दण्ड मात्र पाउँछ।
2
خداوند از مردم خیرخواه خشنود است، امّا کسانی را که نقشههای شیطانی میکشند، محکوم میکند.
3दुष्टता द्वारा कसैलाई पनि सुरक्षित बनाउँनु सकिंदैन, तर धर्मी मानिसहरूको जरा उखाल्नु सकिंदैन।
3
انسان از بدی به جایی نمیرسد، امّا مردم درستکار ثابت و استوار خواهند بود.
4एक योग्य पत्नी आफ्नो पतिको निम्ति शिरको मुकुट हो, तर पति माथि अपमान ल्याउने गृहिणी लोग्नेको शरीरमा मककाउँदै गरेका हड्डीहरू जस्तै हो।
4
زن پاکدامن مایهٔ سرافرازی و شادی شوهرش میباشد. امّا زنی که موجب شرمندگی شوهرش میشود، مانند سرطان استخوان است.
5धर्मी मानिसहरूको योजनाहरू न्याय संगत हुन्छन्, तर दुष्टहरूको सल्लाह छलपूर्ण हुन्छन्।
5
راستگویان، با انصاف با تو برخورد میکنند، امّا نیّت شریران این است که تو را گول بزنند.
6दुष्टहरूको शब्दहरू उपगोपनबाट आक्रमण भए झैं आउँछन्, तर ईमानदारीहरूको वचनले तिनीहरूलाई बचाउँछ।
6
سخنان شخص شریر کشنده است، امّا سخنان شخص نیکو تهدید شدگان را رهایی میبخشد.
7दुष्ट मानिसहरूलाई नष्ट गरिन्छ अनि अस्तित्व रहित हुन्छ, तर धर्मी मानिसहरूको घर दृढतासाथ खडा रहन्छ।
7
مردم شریر هلاک میشوند و نسل آنها باقی نمیماند، ولی نسل مردم نیک پایدار خواهند بود.
8मानिस आफ्नो भलो बुद्धिले प्रशंसा कमाउँछ, तर त्यस्तो मानिस जसको मन सदा कुबाटो तिर रहन्छ त्यो घृणित हुन्छ।
8
شخص عاقل مورد احترام همه است، امّا مردم احمق خوار میشوند.
9प्रतिष्ठित व्याक्ति हुँ भनी बहना गर्नु तर प्रचुर मात्रमा खाना नहुनु भन्दा एउटा साधरण व्याक्ति भएर आफैंलाई आफ्नो सेवक बनाउँनु असल हो।
9
اگر انسان یک شخص معمولی باشد و به اندازهٔ احتیاجش داشته باشد، بهتر از این است که خود را آدم بزرگی نشان بدهد ولی نان شب نداشته باشد.
10एकजना धर्मी मानिसले उसको पशुहरूको आवश्यकता ख्याल गर्छ, तर दुष्ट मानिसको असल काम निष्ठुर हुन्छ।
10
شخص نیکو برای جان حیوانات خود هم فکر میکند، امّا مردم شریر به آنها ظلم میکنند.
11आफ्नो खेतमा काम गर्ने कृषक सित प्रशस्त खाने चीज हुन्छ, तर बेकारमा समय नष्ट गर्ने मानिसको बुद्धि हुदैन।
11
زارع پرکار آذوقه فراوان خواهد داشت، امّا کسیکه وقت خود را بیهوده تلف میکند، احمق است.
12दुष्ट मानिस सधैं दुष्टयाई कर्म गर्न मात्र खोज्छ, तर धर्मी मानिससित गहिरो शक्ति हुन्छ।
12
تنها چیزی که مردم شریر میخواهند، این است که کارهای ظالمانه انجام دهند، امّا کارهای مردم نیک نتایج خوبی خواهد داشت.
13दुष्ट मानिस आफ्नै खराब शब्दहरू चंगुलमा फस्छ। तर धर्मी मानिस त्यस्तो अप्ठेरोमा पर्दैन।
13
مردم شریر به وسیلهٔ حرفهای خود گرفتار میشوند، امّا شخص عادل از گرفتاری نجات پیدا میکند.
14मानिसको व्याख्याले धेरै असल चीजहरू प्रदान गर्छ अनि त्यसरी नै उसले गरेको कामले उसलाई लाभ दिन्छ।
14
اجرت و پاداش هرکس مربوط به حرفهایی است که میزند و کارهایی که انجام میدهد. هرچه بکاری همان را درو میکنی.
15एक मूर्खले उसले जे गर्छ त्यसैलाई ठीक सोच्छ तर एक ज्ञानीले अरूबाट उपदेश लिन्छ।
15
مردم احمق خیال میکنند که همهچیز را خوب میدانند، امّا مردم عاقل به نصایح دیگران توجّه میکنند.
16एकजना मूर्ख मानिस छिटो रिसाउँछ, तर एक समझदार मानिस उसको अपमान सहन्छ।
16
احمق خشم خود را فوراً ظاهر میکند، امّا مردم عاقل بیاحترامی و توهین را نادیده میگیرند.
17एक सत्यवादी गावाहीले सत्य बयान दिन्छ तर एउटा झूटो साक्षीद्वारा दिएको बयान, झूटो हुन्छ।
17
وقتیکه حقیقت را میگویید، عدالت انجام میشود؛ ولی دروغ، عدالت را زیر پا میگذارد.
18विचार नगरी बोलेको बचनले तरवारले झैं घोच्छ, तर ज्ञानी मानिसले सोचेर बोल्छ र उसले भनेको शब्दले मलमको काम गर्छ।
18
سخنی که از روی نادانی گفته شود مثل شمشیر تیز قلب انسان را جریحهدار میکند، امّا سخنان عاقلان دل را التیام میبخشد.
19जो सत्य बोल्छ सदा स्थीर रहन्छ, तर जो झूटो बोल्छ केही क्षणको निम्ति मात्र रहन्छ।
19
عمر دروغ کوتاه است، امّا راستی تا ابد استوار میماند.
20ती जसले दुष्ट योजना बनाउँछन् मनमा छलकपट लुकाउछन् तर ती जो शान्ति मार्गको उपदेश दिन्छन् सुखी हन्छन।
20
کسانیکه افکار شیطانی دارند، دلشان پر از فریب است، امّا آنانیکه کارهای نیکو میکنند، خوشحال میشوند.
21एकजना धर्मी व्याक्तिलाई हानी हुने छैन, दुष्टले धेरै दु;ख पाउँछ।
21
برای مردم درستکار واقعهٔ بد رخ نمیدهد، امّا شریران همیشه در زحمت هستند.
22परमप्रभुले झूटो ओंठलाई घृणा गर्नुुहुन्छ, तर सत्यवादी मानिस सित खुशी हुनुहुन्छ।
22
خداوند از دروغگویان متنفّر است، امّا از مردم درستکار خشنود است.
23एकजना समझदार तथा ज्ञानी मानिसले आफ्नो ज्ञान आफूसित राख्छ, तर मूर्खले भने आफ्नो मूर्खता पूर्ण कुराहरू लगत्तै बोली हाल्छ।
23
شخص حکیم، دانش خود را آشکار نمیکند، امّا احمق فوراً نادانی خود را ظاهر میسازد.
24मेहनती मानिस निरीक्षक बनाइन्छ, तर अल्छे मानिस सधैं कमारो हुनेछ।
24
سعی و کوشش به تو قدرت و توانایی میبخشد، امّا تنبلی تو را به بردگی میاندازد.
25चिन्ताले मानिसको सुखलाई लुटछ, तर खुशीको खबरले उसलाई माथि उठाउँछ।
25
نگرانی، شادی را از بین میبرد، ولی سخنان خوب دل را شاد میسازد.
26धर्मी मानिसहरू सही काम गर्नुको निम्ति, एक साथ मिलेर काम गर्छन् ता दुष्ट मानिसहरूले बरालिने बाटो लिन्छन्।
26
مردم درستکار، راهنمای دوستان خود هستند، امّا راه شریران گمراه کننده است.
27एकजना अल्छी मानिसले उसको शिकार भुट्दैन, तर परिश्रमी मानिसले धेरै सम्पत्ति प्रप्त गर्नेछ।
27
مردم تنبل حتّی شکار خود را هم کباب نمیکنند، امّا مردم زرنگ از هر فرصتی استفاده میکنند.
عدالت و راستی، راه زندگی و نادرستی، راه مرگ و نابودی است.
28धार्मीकताको मार्गले जीवनमा डोर्याउँछ। तर अधर्मीको मार्गले मृत्युमा डोर्याउँछ।
28
عدالت و راستی، راه زندگی و نادرستی، راه مرگ و نابودی است.