1हे मेरा छोराहरू, आफ्नो बाबुको शिक्षाहरूमा ध्यान देऊ अनि तिमीहरूले ती शिक्षाहरू बुझ्ने छौ।
1
ای فرزندان من، به آنچه من، پدرتان به شما تعلیم میدهم گوش کنید. توجّه کنید تا معرفت پیدا کنید.
2म तिमीलाई गहिरो ज्ञान दिन्छु। मैले दिएको यो शिक्षा तिमीले नत्याग।
2
زیرا چیزهای خوبی به شما یاد میدهم، پس آنها را فراموش نکنید.
3एक समयमा म पनि मेरो पिताको एउटा छोरा थिएँ अनि मेरी आमाको प्रिय सानो केटो थिएँ, उनको एउटै मात्र छोरो।
3
وقتی در خانهٔ والدین خود پسر بچّه کوچکی بودم و تنها فرزند مادرم،
4अनि मेरो बाबुले मलाई यी सब कुराहरू सिकाउनु भयो। उहाँले मलाई भन्नु भयो, “मैले भनेका कुराहरू याद गर, मेरा आज्ञाहरू पालन गर, तब तिमी जीवित रहनेछौ।
4
پدرم مرا تعلیم داده میگفت: «سخنان مرا با دل و جان بشنو و دستورات مرا انجام بده تا رستگار شوی.
5ज्ञान र समझ-शक्तिलाई प्राप्त गर। मेरो अर्तीलाई नबिर्सनु अनि मैले दिएको शिक्षाहरूलाई अस्वीकार नगर्नु।
5
به دنبال کسب حکمت برو و عقل و بینش پیدا کن. آنچه را میگویم فراموش مکن و از آنها سرپیچی منما.
6ज्ञानलाई नत्याग, ज्ञानलाई प्रेम गर, तब ज्ञानले तिम्रो रक्षा गर्नेछ।
6
خردمندی را ترک مکن تا تو را محافظت نماید. آن را دوست بدار تا از تو مواظبت کند.
7सबभन्दा महत्वपूर्ण कुरो नै ज्ञान हो। तिमीले ज्ञान प्राप्त गर्न आँफूसँग भएको सबै बेच।
7
تحصیل حکمت از هر کاری ارزندهتر است، پس علاوه بر همهٔ چیزهایی که به دست میآوری، بینش را هم بیاموز.
8ज्ञानलाई सम्मान गर अनि यसैले तिमीलाई महान बनाउँने छ। ज्ञानलाई अँगाल यसले तिमी मा सम्मान ल्याउनेछ।
8
حکمت را دوست بدار تا تو را بزرگ و محترم سازد. آن را با اشتیاق طلب نما تا به تو عزّت و شکوه ببخشد.
9उसले तिम्रो शिरमाथि महिमाको माला लगाई दिन्छ अनि तिमीलाई महिमामय शिरपेचले सुगोभित पार्छे।
9
حکمت برای تو تاج افتخار خواهد بود.»
10हे मेरा छोरा, त्यो मैले दिएको शिक्षा सुन अनि तिमीले लामो जीवन जीउने छौ।
10
ای فرزند من، به آنچه میگویم خوب گوش کن و آن را جدّی بگیر تا عمری طولانی داشته باشی.
11म तिमीलाई ज्ञानको बाटोको शिक्षा दिइरहेको छु। अनि मैले तिमीलाई सोझोबाटोमा डोर्याइरहेको छु
11
حکمت را به تو آموختم و راه راست را به تو نشان دادم.
12जब तिमी अघि बढछौ, तिम्रो खुट्टा जालमा पर्ने छैन अनि जब तिमी दगुर्छौ तिमीलाई ठेस लाग्ने छैन।
12
پس، در سفر زندگی خسته نخواهی شد و اگر بدوی، به زمین نخواهی خورد.
13अर्तीलाई समातिराखू अनि यसलाई जान नदेऊ। यसमाथि नजर राख किनभने ऊ तिम्रो जीवन हो।
13
آنچه را که یاد گرفتهای، پیوسته بهخاطر داشته باش. آنها را فراموش مکن، چون آنها زندگی تو را میسازند.
14दुष्ट मानिसहरूको बाटो नकुल्च अनि दुष्ट मानिसहरूको मार्गमा नहिड।
14
از مردم شریر پیروی مکن و از راه مردمان ظالم دوری کن.
15यसलाई त्याग। यसलाई काटेर पनि नजाऊ! त्यसलाई तिम्रो पिठ्यूँ फर्काई देऊ अनि टाढा हिँड।
15
کارهای آنها را انجام نده، از آنها دوری نما و راه خود را ادامه بده.
16दुष्ट मानिसहरू दुष्टयाई नगरी सुत्न सक्तैनन्। जब सम्म कसैलाई नोक्सान पुर्याउँदैनन तिनीहरू निदाँउ नै सक्तैनन।
16
آنها تا کار خلافی نکرده باشند نمیخوابند و تا به کسی صدمه نزده باشند، آرام نمیگیرند.
17किनभने तिनीहरू त सबै पाप कर्मबाट नै जीवन निर्बाह गर्छन् र पाशविक कमाईबाट मद्य पिउँछन् कारण पाप तथा खराब कर्म गर्न त तिनीहरूको निम्ति खानु पिउनु जत्तिकै स्वभाविक हो।
17
چون ظلم و شرارت برای آنها مثل نان و آبی است که میخورند و مینوشند.
18तर धर्मको बाटो चाँहि सूर्यको प्रभात किरण झैं हुन्छ जसले मध्यान्न सम्म प्रकाश बढाउँदै जान्छ।
18
راه مردم نیکوکار مانند سپیدهدَم است که هر لحظه روشنایی آن بیشتر میشود تا روز برسد.
19दुष्टहरूको चाल अत्त्यन्तै अन्धकारमय हुन्छ र दुष्ट मानिसले जान्दैन कि कहाँ उसले ठक्कर खाँन्छ।
19
امّا راه مردم شریر مثل شب، تاریک است. آنها به زمین میخورند امّا علّت آن را نمیدانند.
20हे मेरा छोरा, मेरा कुराहरू सुन्। मैले के भन्छु ध्यान दिएर सुन्।
20
ای فرزند من، به سخنان من گوش بده و به آنچه میگویم توجّه داشته باش.
21ती कुराहरूलाई सदा आफ्नो मनमा राख र तिनीहरूलाई आफ्नो सामने बाट टाढा नराख।
21
آنها را در قلب خود حفظ کن و هرگز از یاد مبر.
22मेरो शिक्षाहरूले तिनीहरूलाई जीवन दिन्छ जसले यसलाई पालन गर्छ अनि मेरा वचनहरूले शरीरमा तन्दूरूस्ती दिन्छ।
22
کسیکه آنها را بفهمد دارای سلامتی و زندگی بهتری خواهد شد.
23सबभन्दा महत्वपूर्ण कुरो के हो भने तिमीले सोच्नु पर्ने कुराहरूमा तिमी अत्यन्तै होशियारी हुनु पर्छ। किनभने तिम्रो मन तिम्रो जीवनको स्रोत हो।
23
توجّه داشته باش که چطور فکر میکنی، زیرا افکار تو سرچشمهٔ زندگی توست.
24तिम्रो मुखबाट मिथ्यापूर्ण शब्दहरू निस्कन नदेऊ। झूटो नबोल।
24
سخنان دروغ و بیهوده را از دهان خود دور کن
25तिम्रा आँखाहरू अघि सधैं मार्ग सोझो रहोस् र आँखाको पलकले सधैं अघि नै ताकिरहेको होस्।
25
با جرأت و اطمینان به جلو نگاه کن و سرافکنده مباش.
26तिमी हिडेको मार्गलाई राम्ररी हेर अनि तिमीले गरेका सबै कुरामा सुरक्षित हुनेछौ।
26
برای هر کاری که میکنی، خوب نقشه بکش تا کارهایت به خوبی انجام شود.
حتّی یک قدم از راه راست منحرف مشو و از بدی دوری نما.
27दाहिने अथवा देब्रे नफर्क, तिम्रो खुट्टाहरूलाई गल्ती मार्गमा जानबाट रोक।
27
حتّی یک قدم از راه راست منحرف مشو و از بدی دوری نما.