Paite

Somali

Proverbs

23

1Vaihawmmi toh ne dinga na tut chiangin, na maa om amah hoih takin ngaihtuah in.
1Markaad u fadhiisatid inaad taliye wax la cuntid, Aad uga fiirso waxa hortaada yaal,
2Huan anhai mi na hih leh, na gawl ah temta koih ding na hi.
2Oo mindi cunaha iska saar Haddaad tahay nin hunguri weyn.
3A anlimte duh lo ken; an khemnaa dim ahi uh chih thei in.
3Cuntadiisa macaan ha damcin, Waayo, waa cunto khiyaaneed.
4Hausa dingin kigimsak ken; nangmah pilna akipan tawp in.
4Ha isku daalin si aad taajir ku noqotid. Oo xigmaddaadana ka joogso.
5A om loupi tungah na mit na koih ding maw? Hauhsaknaten lah amaua dingin kha a kibawl ngal ua, vanlam juana leng muvanlai bangin.
5Ma waxaad indhaha ku dayaysaa wax aan jirin? Waayo, hubaal maalku wuxuu yeeshaa baalal, Sida gorgor samada u duula oo kale.
6Mi sumchit neih tanghou ne ken a anlimte leng duh sam ken.
6Kan isha sharka leh kibistiisa ha cunin, Cuntadiisa macaanna ha damcin,
7Amah a kisim bangin, huchibang ahi: Ne inla dawn in, na kiangah a chi a; himahleh a lungtang nang kiangah a om kei hi.
7Waayo, isagu waxaa weeye siduu qalbiga kaga fikiro; Wuxuu kugu leeyahay, Cun oo cab, Laakiinse qalbigiisu kulama jiro.
8Na an nek na lo khe dinga, na thu hoihte na mansuah ding.
8Wixii aad cuntay waad soo mantagi doontaa, Oo erayadaadii macaanaana way kaa lumi doonaan.
9Mi hai jakin thugen ken, na thute pilna lah muhsit ding ahi ngala.
9Nacas waxba ha kula hadlin, Waayo, isagu xigmadda hadalkaaga wuu quudhsan doonaa.
10Tanga gamgi suan ken; pa neilou louah lut ken:
10Soohdintii hore ha durkin, Beeraha agoommadana ha dhex gelin,
11Amaute tanpa lah a hat ngala; na siatna dingin amau thu gen sak ding hi.
11Waayo, bixiyahoodu waa xoog badan yahay; Oo isaga ayaa dacwadooda kugu qaadi doona.
12Na lungtang hilhna lamah suk inla, na bilte theihna thute lamah.
12Qalbigaaga edbinta u jeedi, Oo dhegahana erayada aqoonta.
13Naupang laka bawlhoihna it dah in: chiangin vo lechin leng, a si kei ding hi.
13Ilmaha edbin ha u diidin, Waayo, haddaad isaga ul ku garaacdid, ma dhiman doono.
14Chiangin amah na vo dinga, huan Seol akipan a kha na suakte sak ding.
14Ul baad isaga ku garaaci doontaa, Oo naftiisaad She'ool ka samatabbixin doontaa.
15Ka tapa, na lungtang a pil leh, ka lungtang a kipak ding, keia mahmah:
15Wiilkaygiiyow, haddii qalbigaagu caqli leeyahay, Qalbigayguna wuu farxi doonaa.
16Ahi, ka lungtangin nuam a sa ding a, na mukten thil dik a gen chiangun.
16Haah, oo xataa uurkaygu wuu rayrayn doonaa, Markay bushimahaagu wax qumman ku hadlaan.
17Na lungtangin mikhialte eng kei hen; himahleh ni tumin TOUPA kihtakna ah om in:
17Qalbigaagu yaanu dembilayaal ka hinaasin, Laakiinse maalinta oo dhan Rabbiga ka cabso.
18Kipahman lah a om taktak ngala; huchiin na lametna satkhiak ahi kei ding.
18Waayo, hubaal waxaa jira abaalgud, Oo rajadaaduna kaama go'i doonto.
19Ja in, ka tapa pil in, huchiin lampi ah na lungtang pi in.
19Wiilkaygiiyow, i maqal, oo caqli yeelo, Oo qalbigaagana jidka ku toosi.
20Uain haite lakah om ken; sa haite lakah:
20Ha dhex joogin khamriyacabyada Iyo kuwa hunguriweynaanta hilibka u cuna,
21Zukhamhat leh anhai genthei ding uh ahi ngal a: huan ihmuthainain puansia in mi tuam ding hi.
21Waayo, kii sakhraan ah iyo kii hunguri weynuba way caydhoobi doonaan, Oo lulona nin calal bay u xidhi doontaa.
22Nang honsuang na pa thu ngaikhia inla, a upat chiangin na nu musit ken.
22Dhegayso aabbahaagii ku dhalay, Oo hooyadaana ha quudhsan markay gabowdo.
23Thutak lei inla, juak ken; ahi, pilna leh, hilhna leh theihsiamna.
23Runta soo iibso, oo ha sii iibin, Oo weliba waxaad ku sii darsataa xigmadda iyo edbinta iyo waxgarashada.
24Mi diktat pa nakpi takin a kipak ding: huan kuapeuh ta pil suangiin amah akipan nuamsakna a nei ding.
24Kii xaq ah aabbihiis aad buu u farxi doonaa, Oo kii ilmo caqli leh dhalaana farxad buu ka heli doonaa.
25Na nu leh na pa kipaksak inla, nang honsuangnu nuamsasak in.
25Aabbahaa iyo hooyadaaba ha farxeen, Oo tii ku dhashayna ha rayrayso.
26Ka tapa, na lungtang honpia inla, na mitte ka lampite ah kipak uhen.
26Wiilkaygiiyow, qalbigaaga i sii, Oo indhahaaguna jidadkayga ha dhawreen.
27Kijuak lah guam thukpi ahi ngala; huan numei lamdang kokhuk kochik ahi.
27Waayo, dhillo waa booraan dheer, Oo naag qalaadna waa god cidhiidhi ah.
28Ahi, suamhatmi bangin a buka, huan mite lakah lepchiah a pungsak hi.
28Sida tuug oo kale ayay u gabbataa, Oo waxay dadka ku dhex badisaa khaayinnada.
29Tunggikna kuana nei? Lungkhamna kuan a nei? Kinaknate kuan a nei? Phunna kuan a nei? Akipatna kuan liamnate a nei? mit sannakuan a nei?
29Bal yaa hoog leh? Oo yaa caloolxumo leh? Oo yaa murammo leh? Oo yaa calaacal badan leh? Oo yaa u dhaawacan sababla'aan? Oo yaa indho casaan ah leh?
30Uaina peng-opten; uain lehbulh zong dia kuanten.
30Waa kuwa wakhti dheer ku raaga khamriga, Waana kuwa u taga inay doondoontaan khamri laysku daray.
31A san lain uain en ken, nou sunga a jia a suah lain, nemtaka a pai suk lain.
31Ha fiirin khamrigu markuu casaado, Markuu koobka ka dhex dhalaalo, Iyo markuu si wanaagsan u shubmayoba.
32Atawp chiangin gulpi bangin a keia, guldekpak bangin guin a zen hi.
32Ugu dambaysta wuxuu wax u qaniinaa sida abeesada, Oo sida jilbiskana wax buu u qaniinaa.
33Na miten thil lamdangte a mu ding lungtangin thil hoihloute a genkhe ding hi.
33Indhahaagu waxay arki doonaan naago qalaad, Oo qalbigaaguna wuxuu ku hadli doonaa waxyaalo qalloocan.
34Ahi, tui laia lum bang na hi dinga, ahihkeileh long khuam dawna lum bang.A honsat ua, na ka sa kei; a honvua ua, bangmahin ka vei kei; chikchiangin ka halh dia? Zong nawn-nawn veng, na chiding.
34Oo waxaad ahaan doontaa sida kan badda dhexdeeda jiifsada, Ama sida ka dakhalka dhaladiisa sare seexda.Waxaad odhan doontaa, Wax bay igu dhufteen, laakiin waxba ima yeelin. Way i garaaceen, iskamana aanan garan; Bal goormaan toosi doonaa? Weli mar kalaan doonan doonaa.
35A honsat ua, na ka sa kei; a honvua ua, bangmahin ka vei kei; chikchiangin ka halh dia? Zong nawn-nawn veng, na chiding.
35Waxaad odhan doontaa, Wax bay igu dhufteen, laakiin waxba ima yeelin. Way i garaaceen, iskamana aanan garan; Bal goormaan toosi doonaa? Weli mar kalaan doonan doonaa.