Paite

Zarma

Proverbs

20

1Uain muhsithat ahia, zu khauh kilaihat ahi; huan kuapeuh huaia paikhial a pil kei hi.
1 Duvan* ya hahaarayko no, Baji mo kosongukoy no. Boro kulu kaŋ bugu nd'ey sinda laakal.
2Kumpipa kihtakhuaina humpinelkai humham bang ahi: kuapeuh amah hihhehin amah hinna siatna dingin thil a hihkhial hi.
2 Bonkooni humburandiyaŋ wo, Danga muusu beeri daŋ futo dunduyaŋ no, Boro kaŋ n'a futa zukku na nga fundo daŋ kambe.
3Mihing a dingin kinakna akipan kidangkoih zahtakhuaina ahi: hiamhleh mi hai peuhmahin kinakna a bawl ding hi.
3 Beeray no boro se a ma mooru kuta gaa, Amma saamo kulu ga ba yanje.
4Mi thadahin phavangin lei a let kei ding; huaijiakin pawltak chiangin a zong dia, bangmah a neikei ding.
4 Hawfuno wangu ka far kaydiya ra, Woodin se no a ga ŋwaaray heemar, a si du hay kulu mo.
5Mihing lungtang ah thuphagel tui thuk bang ahi; himahleh theihsiamna nei min huai tuh a suah khe ding hi.
5 Boro bine ra saaware ga hima hari guuso, Amma boro kaŋ gonda fahamay g'a candi.
6Mi tampiin amah tunga mi siam mi a tuak ding: himahleh mi ginom kuan a mu ding?
6 Boro boobo ga ngey gomney fe, Amma cimi boro, may no ga hin ka du a?
7Mi dik amah muanhuainaa om amah nungin a tate a hampha uhi.
7 Boro adilante kaŋ ga dira nga cimi tooyaŋo ra, A banda a izey mo ga ciya albarkanteyaŋ.
8Kumpipa vaihawmna mangtutphah tunga tuin a mitin gilou tengteng a theh jak hi.
8 Bonkooni kaŋ goono ga goro ciiti karga boŋ ga laala kulu say nda nga moy.
9Kuan, ka lungtang ka hihsianga, ka khelhna akipan ka siangthou, a chi thei dia?
9 May no ka bara nda hina a ma ne: «Ay n'ay bina hanandi, Ay ya hanante no ay zunubey gaa?»
10Bukna chi tuamtuam leh, tehna chi tuamtuam, a nih tuaktuak un TOUPA ading kihhuai ahi.
10 Neesiji waani-waani, da zaka waani-waani, I boro hinka kulu fanta hari yaŋ no Rabbi se.
11Naupang nangawnin a thilhihin amah leh amah a kitheisaka, a nasep a siangthou hia, a dik hia chih.
11 Baa zanka, i g'a bay nga te-goyo do, Hal a goyo hanante no, wala haŋ kaŋ ga saba no.
12Zathei bil leh, muthei mit, TOUPA a nih tuaktuakun a bawl hi.
12 Hanga kaŋ ga maa, da mo kaŋ ga di, Rabbi no k'i boro hinka kulu te.
13Ihmut it ken, na genthei kha ding hi; na mit hak in, huchiin tanghouin na tai ding hi.
13 Ma si ba jirbi, zama ni ma si talka. Ma ni moy hay, ni ga kungu nda ŋwaari mo.
14A leimiin, Bangmah ahi kei, bangmah ahi kei, a chi: himahleh a pai khit nungin, huaichiangin a kiuangsak hi.
14 Dayko ga ne: «Manti hari hanno no, Manti hari hanno no,» Amma d'a koy, kala fooma kaŋ a ga te.
15Dangkaeng a om, rubi suang tampi: himahleh theihsiamna mukte juel suangmantam ahi uh.
15 Wura nda tondi hiir'ize caadante yaŋ go no, Amma meyo kaŋ ga waani, Danga jinay hanno cine no.
16A puan mikhual adia mohkhuhna la in; huan amah mikhualte dia mohkhuh na kichiamna dingin len in.
16 Boro kaŋ na yaw yadda sambu, m'a kwaayo ta, Boro kaŋ na yawey yaddandi mo, ma tolme ta a gaa.
17Juautheihna tanghou mihing adingin a khuma; himahleh a nungin a kam suanghumin a dim ding hi.
17 Tangari ŋwaari ga kaan boro se, Amma kokor banda a meyo ga to da tond'izeyaŋ.
18Thiltup chiteng thuhoihgela hihkip ahi; huan pina pilin nang kidouna na bawl.
18 Bine sijiriyaŋ kulu, saaware boŋ no a ga tabbat. Ni ma wongu te da laakal saaware mo.
19Kuapeuh tangthugen banga pai vialvialin thugukte a kitheisak hi: huaijiakin kuapeuh a mukte zapia hong kithuahpih dah in.
19 Mimandakom ga gundey bangandi, Woodin se ma si hangasinay da me-boobo-koy.
20Kuapeuh a pa hiam a nu hiam hamsiat, jan khomial penpen ah a khawnvak heklup ahi ding hi.
20 Boro kaŋ na nga baaba wala nga nya laali, I g'a fitilla wi kubay bi tik ra.
21Kinohtaka gouluah muh tawpna vualjawl ahi kei ding hi.
21 A ga te boro ma du tubu nda cahãyaŋ sintina gaa, Amma a bananta, a si goro nda albarka.
22Gilou ka thuk ding, chi ken: TOUPA ngak in, aman a honhondam ding hi.
22 Ma si ne: «Ay ga laala bana.» Ma hangan Rabbi se, nga mo ga ni faaba.
23Bukna chi tuamtuam TOUPA adingin kihhuai ahi: huan khaina diklou a hoih kei.
23 Neesiji waani-waani ya fanta hari no Rabbi se, Gulinci kilo mo si boori.
24Mihing painate TOUPA akipan ahi; huchi a hihchiangin bang chiin mihingin a lampi a theisiam dia?
24 Boro ce daarey, Rabbi do no i go, Mate binde no boro ga te ka nga fonda fayanka?
25Mihing adingin, A siangthou, chih mawkmawk thang ahi, huan a nunga thukan dinga thuchiam.
25 Hirrimi no boro se a ma salaŋ da cahãyaŋ ka ne: «Ay n'a fay waani.» Sarti sambuyaŋo banda, gaa a ma sanno neesi.
26Kumpipa pilin migiloute a haiha, a tunguah chilna kangtalaikhe a pai sak hi.
26 Bonkooni kaŋ gonda laakal ga boro laaley teeni, A ma kande safayaŋ humburu i boŋ.
27Mihing lungsim TOUPA khawnvak ahi, gilpi sunglam sungnungpenpen a veka zongin.
27 Boro biya ya Rabbi fitilla no, A ga a ra haray lokotey kulu bangandi.
28Chitna leh thutakin kumpipa a hawia; huan a mangtutphah chitna-a let kip ahi.
28 Suuji nda naanay ga bonkoono hallasi, A karga mo ga sinji suuji boŋ.
29Tangvalte thupina a hatna uh ahi: huan putekte kilawmna a lutang kang uh ahi.Keh zoua satnain thil hoihlou a singsianga: satnain gilpi sunggil lamte a jel hi.
29 Arwasey fooma hari wo, i gaabo no, Dottijey darza mo, i hamni kwaara no.
30Keh zoua satnain thil hoihlou a singsianga: satnain gilpi sunggil lamte a jel hi.
30 Barzu meyey ga laala hanse, Karyaŋ mo ga to hala gunde ra.