¹ انسان نقشه‌های زیادی می‌کشد، امّا نتیجهٔ نهایی آنها در دست خداست.

¹انسان نقشه های زیادی می کشد، اما نتیجۀ نهائی آن ها در دست خدا است.

² تمام کارهای انسان به نظر خودش درست است، ولی خداوند انگیزه‌ها را می‌بیند.

²تمام کارهای انسان بنظر خودش درست است، ولی انگیزه ها را خداوند می بیند.

³ نقشه‌های خود را به دست خداوند بسپار، آنگاه در کارهایت موفّق خواهی شد.

³نقشه های خود را به دست خداوند بسپار، آنگاه در کارهایت موفق خواهی شد.

⁴ خداوند هر چیز را برای هدفی آفریده است، حتّی شریران را برای روز بلا خلق کرده است.

⁴خداوند برای هر چیزی سرنوشتی تعیین کرده است و سرنوشت مردم بدکار تباهی است.

⁵ خداوند از اشخاص متکبّر نفرت دارد و هرگز اجازه نمی‌دهد که آنها از مجازات فرار کنند.

⁵خداوند از اشخاص متکبر نفرت دارد و هرگز اجازه نمی دهد که آن ها از مجازات او فرار کنند.

⁶ درستکار و با وفا باش که خدا گناهت را می‌بخشد. از خداوند بترس تا به بدی گرفتار نگردی.

⁶مهر و وفا داشته باش، خدا گناهت را می بخشد. از خداوند بترس و بدی به تو نمی رسد.

⁷ وقتی کسی خدا را خشنود می‌سازد، خدا کاری می‌کند که حتّی دشمنان آن شخص هم با او آشتی و مصالحه نمایند.

⁷وقتی کسی خدا را خوشنود می سازد، خدا کاری می کند که حتی دشمنان آن شخص هم با او آشتی و مصالحه نمایند.

⁸ مال کم که از راه درست به دست آمده باشد، بهتر است از ثروت هنگفتی که از راه غلط جمع شده باشد.

⁸مال کم که از راه صحیح به دست آمده باشد، بهتر است از ثروت هنگفتی که از راه غلط فراهم شده باشد.

⁹ انسان در فکر خود نقشه‌ها می‌کشد، امّا خداوند او را در انجام آنها هدایت می‌کند.

⁹انسان در فکر خود نقشه ها می کشد، اما خدا او را در انجام آن ها هدایت می کند.

¹⁰ فرمان پادشاه مانند وحی قاطع است، پس او نباید در قضاوت اشتباه کند.

¹⁰فرمان پادشاه مانند وحی قاطع است، پس او نباید در قضاوت اشتباه کند.

¹¹ ترازو و سنگهای درست از آن خداوند است، هر معامله‌ای باید با انصاف باشد.

¹¹خداوند می خواهد که در معاملات تان از ترازو و اوزان درست استفاده کنید. این اصل را خداوند برقرار کرده است.

¹² پادشاهان نباید ظلم کنند، زیرا تخت سلطنت بر اساس عدالت استوار می‌ماند.

¹²پادشاهان نباید ظلم کنند، زیرا تخت سلطنت بر اساس عدالت استوار می ماند.

¹³ پادشاهان اشخاص راستگو را دوست دارند و از وجود آنها خشنود می‌شوند.

¹³پادشاهان، اشخاص راستگو را دوست دارند و از وجود آن ها خوشنود می شوند.

¹⁴ خشم پادشاه پیک مرگ است، امّا شخص عاقل آن را فرو می‌نشاند.

¹⁴خشم پادشاه پیام آور مرگ است، اما مرد عاقل آن را فرو می نشاند.

¹⁵ خوشی و رضایت پادشاه مانند ابر بهاری است که حیات به ارمغان می‌آورد.

¹⁵خوشی و رضایت پادشاه مانند ابر بهاری است که حیات به ارمغان می آورد.

¹⁶ کسب حکمت بهتر است از اندوختن طلا و نقره.

¹⁶کسب حکمت بهتر است از اندوختن طلا و نقره.

¹⁷ راه مردم نیک از بدی به دور است و هر که در این راه قدم بردارد، جان خود را حفظ خواهد کرد.

¹⁷راه مردم خدا شناس دور از هر نوع بدی است و هر که در این راه قدم بردارد، جان خود را حفظ خواهد کرد.

¹⁸ نتیجهٔ غرور، هلاکت است و تکبّر به سقوط می‌انجامد.

¹⁸نتیجۀ غرور هلاکت است و تکبر به سقوط می انجامد.

¹⁹ بهتر است انسان متواضع باشد و با مردم ستمدیده بنشیند از اینکه با اشخاص متکبّر باشد و در غنایم آنها شریک شود.

¹⁹بهتر است انسان متواضع باشد و با مردم ستمدیده بنشیند از اینکه با اشخاص متکبر باشد و در غنایم آن ها شریک شود.

²⁰ آنهایی که از کلام خدا اطاعت می‌کنند، سعادتمند می‌شوند و کسانی‌که بر او توکّل نمایند، برکت می‌یابند.

²⁰آنهائی که از کلام خدا اطاعت می کنند، سعادتمند می شوند و کسانی که بر او توکل نمایند، برکت می یابند.

²¹ شخص دانا از روی فهمش شناخته می‌شود و سخنان دلنشین او تأثیر زیادی دارد.

²¹مرد دانا را از روی فهمش می شناسند و سخنان دلنشین او تأثیر زیادی دارند.

²² حکمت برای کسانی‌که از آن برخوردارند، چشمهٔ حیات است؛ ولی حماقت برای مردم نادان مجازات به بار می‌آورد.

²²حکمت برای کسانی که از آن برخوردارند، چشمۀ حیات است، ولی حماقت برای مردم نادان مجازات ببار می آورد.

²³ دل شخص دانا، لبهای او را هدایت می‌کند و سخنان او تشویق‌آمیز است.

²³سخنان شخص دانا عاقلانه است و تعالیمی که او می دهد، مؤثر می باشد.

²⁴ سخنان محبّت‌آمیز مانند عسل شیرین است و جان انسان را شفا می‌دهد.

²⁴سخنان محبت آمیز مثل عسل شیرین است و شفای بدن انسان می باشد.

²⁵ راههایی هستند که به نظر انسان راست می‌آیند، امّا عاقبت به مرگ منتهی می‌شوند.

²⁵راههائی هستند که بنظر انسان راست می آیند، اما عاقبت به مرگ منتهی می شوند.

²⁶ اشتهای کارگر، او را به کار وادار می‌کند، زیرا او می‌خواهد شکم خود را سیر کند.

²⁶گرسنگی خوب است، زیرا ترا وادار می سازد تا برای رفع آن کار کنی.

²⁷ آدم بدکار نقشه‌های پلید می‌کشد و سخنانش مانند آتش می‌سوزاند.

²⁷آدم بدکار نقشه های پلید می کشد و شرارت لبهایش مثل آتشِ سوزنده است.

²⁸ شخص گمراه، جنگ و ستیز برپا می‌کند و آدم سخن‌چین، دوستان خوب را از هم جدا می‌سازد.

²⁸شخص بد اندیش نزاع برپا می کند و آدم سخن چین بهترین دوستان خود را از هم جدا می سازد.

²⁹ شخص ظالم، همسایهٔ خود را فریب می‌دهد و او را به راه غلط می‌کشاند.

²⁹شخص ظالم همسایۀ خود را فریب می دهد و او را به راه غلط می کشاند.

³⁰ مواظب آنانی باش که با لبخند به تو چشمک می‌زنند، آنها در دلشان برای تو نقشه‌های پلیدی دارند.

³⁰چشمان خود را می بندد تا دروغ را اختراع نماید و لبهای خود را حرکت می دهد تا شرارت را انجام دهد.

³¹ عمر طولانی هدیه‌ای است که به مردم نیک داده می‌شود و موی سفید تاج جمال آنهاست.

³¹عمر طولانی هدیه ای است که به مردم نیک داده می شود و موی سفید تاج جمال آن ها است.

³² صبر از قدرت بهتر است و شخصی که بر نفس خود تسلّط دارد از کسی‌که شهر را تسخیر نماید برتر است. انسان قرعه می‌اندازد تا ارادهٔ خدا را بداند، امّا پاسخ را خدا تعیین می‌کند.

³²صبر از قدرت بهتر است و شخصی که بر نفس خود اراده دارد از کسی که شهر را تسخیر نماید برتر است.انسان قرعه می اندازد، اما حکم آن را خدا تعیین می کند.

³³ انسان قرعه می‌اندازد تا ارادهٔ خدا را بداند، امّا پاسخ را خدا تعیین می‌کند.

³³انسان قرعه می اندازد، اما حکم آن را خدا تعیین می کند.